Een snotneus afgeveegd met drie gestrekte vingers

Uiteraard kent ook de Franse televisie legio spelletjesprogramma's. De presentatoren zijn iets luidruchtiger dan in Nederland en de dames veel bloter....

Twee weken geleden was het van het ene moment op het andere gedaan met de oubolligheid waarin zulke spelletjes meestal gehuld gaan. Het kleine weekblad van de lach-met-bittere-bijsmaak, Le Canard Enchaîné, onthulde een corruptiezaak waarbij vergeleken de verdwenen miljarden van Crédit Lyonnais verbleken. Een week later wijdde de Canard andermaal bijna een hele pagina aan Intervilles - wat op een totaal van acht flink aan de maat is. Mét foto's, wat in de Canard helemaal een unicum is.

De primeur liegt er dan ook niet om. In de aflevering van 2 juli nam Ancenis (Loire-Atlantic) het op tegen thuisclub Le Puy-du-Fou (Vendée). Na de gebruikelijke fysieke beproevingen van beide teams was het de beurt aan de plaatselijke intellectuelen om vragen te beantwoorden. Le Puy-du-Fou had de burgemeester in de strijd gebracht, Jean-Marie Delahaye, een man met een ringbaardje en de regenjas van een voetbaltrainer. Belangrijk detail: Delahaye is niet alleen burgemeester, maar ook voorzitter van een vereniging Puy-du-Fou die nauw gelieerd is aan de zeer rechtse, zeer katholieke politicus Philip de Villiers.

De presentator las de eerste vraag voor.

'Op 29 februari 1922 verdween meervoudig moordenaar Henri Desirée Landru onder de guillotine in de gevangenis van Versailles. Wat was de laatste wens van Landru?'

De camera heeft op dat moment burgemeester Delahaye in het oog, de lezende presentator, én de scheidsrechter, een zekere Olivier Chiabodo. Ook hij is een goede bekende van Philip de Villiers, die volgens welingelichte bronnen aanwezig was op diens huwelijk. Chiabodo, gestreept poloshirt en spijkerbroek, duimelt in zijn paperassen tot het moment dat de vraag wordt gesteld. Dan leest hij mee, over de schouder van de presentator, en brengt hij drie vingers naar de naad van zijn broek.

De burgemeester staart omhoog terwijl de presentator zijn vraag afmaakt. 'Kies uit de antwoorden. Eén: Landru vroeg of zijn haar nog één keer kon worden geknipt. Twee: hij wilde nog éénmaal naar de tandarts. Drie: hij wilde zijn voeten wassen. Vier: hij vroeg een vouwbeen voor het boek dat hij aan het lezen was. De tijd gaat nu in' Burgemeester Delahaye peinst en piekert, en buigt enigszins over de presentator heen. Scheidsrechter Chiabado houdt nog altijd zijn drie vingers strak aan de broek. Ook zijn andere hand begint nu van een opmerkelijke voorkeur voor het cijfer drie blijk te geven. Hij veegt met een elegant gebaar zijn neus af, waarbij hij drie vingers gestrekt houdt.

Het is een beetje op de gok', zegt de burgemeester. 'Maar ik denk dat het antwoord nummer drie moet zijn. Landru wilde zijn voeten wassen.' Goed geantwoord! Het publiek is door het dolle heen, Ancenis is verslagen en Le Puy-du-Fou gaat naar de finale.

Dit was in samenvatting het schandaal, zoals het in de Canard stond. Glem-produkties, die het spel Intervilles maakt voor de geprivatiseerde zender TF!, begon met stevig van de toren te blazen. 'De Canard Enchaîné heeft een vinger van Chiabodo uitgegumd! Een nepverhaal' Een tweede gepeperde reactie kwam van de advocaat van Le Puy du Fou, maître Varaut, die het dezer dagen toch al zo druk heeft omdat hij ook de oorlogsmisdadiger Maurice Papon moet verdedigen. Varaut: 'De Canard Enchaîné laat de beelden spreken op de manier die we nog kennen van de affaire Ceausescu.'

Daarna kwam Philip de Villiers in het geweer. Hij staat in de Vendée, het departement bezuiden Nantes, aan het hoofd van de Mouvement pour la France, een politieke beweging die zich zeer sterk maakt vóór het katholieke geloof, vóór gezinswaarden (zelf heeft hij zeven kinderen), tégen abortus, en wat minder uitgesproken voor de terugkeer van het Franse koningshuis. Vorige week haalde De Villiers het nieuws met een tirade tegen de Groene minister Dominique Voynet, die in een interview had toegegeven dat ze wel eens een stickie had gerookt. Aftreden!

Bijna in één moeite door becommentarieerde de vicomte de gebeurtenissen rondom Intervilles. Hoe stond het hier met de Strijd voor de Waarden? Je zou zeggen dat het er donker uitzag voor scheidsrechter Chiabado en zijn drie vingers. Maar nee. Streeksolidariteit won het van de Waarden. 'Ik sleep iedereen voor de rechter die beweert dat er oplichterij in het spel is', was het commentaar van de burggraaf. Hij zou een 'juridische orkaan' aanrichten tegen de 'waanzinnigheden' van de Canard.

De directie van TF1 dacht er anders over en gooide de arme scheidsrechter op de keien. Tevens onderzoekt de zender zeventig uur videobanden van Intervilles, op zoek naar andere ongerechtigheden. Toch kan TF1 zeker geen voorkeur voor links worden verweten. Een recent onderzoek leert dat de deelnemers aan Intervilles dit jaar voor 83,3 procent uit steden met een rechtse burgemeester komen. Vorig jaar was dat zelfs 87,5 procent. De meeste rechtse partijgenoot-zwaargewichten mochten het al eens tegen elkaar opnemen. Hetgeen de arme scheidsrechter Chiabodo de afgelopen jaren een hoop zweetdruppels moet hebben gekost. Daarvan is hij nu in ieder geval verlost.

Martin Sommer

Meer over