Een schilderij 'naar Appel': gewoon gekkigheid, meer niet

Hij heeft wat doeken in de aanbieding, oké, maar vervalsingen? Meneer, de grootste gek ziet dat dit geen echte Appels zijn....

Van onze verslaggevers

AMSTERDAM

Wie is er gek? De Amsterdamse politie, die een 'kunstzwendel' op het spoor is met schilderijen die er 'verassend echt' uitzien? Of Tonio Hildebrand (67), ex-autocoureur, levensgenieter en nu dus vermeend handelaar in vervalste moderne kunst. De politie heeft Hildebrand in het vizier; de tip dat 'Ome Toon' achter de kunstzwendel zit wordt 'heel serieus' genomen, zegt een woordvoerder.

Hildebrand zelf doet zijn handel af als gekkigheid. 'Ik ken een jongen die bereid is zulke dingen te maken. En ik heb vrinden die dat wel willen hebben. Een vriendendienst, meer is het niet.'

De politie zegt dertig tot veertig vervalste gouaches op het spoor te zijn. Werk van Kees van Dongen en de Cobra-kunstenaars Karel Appel en Corneille. Rechercheurs kregen tips 'uit de galeriewereld en van kunstkenners'. Dader en opdrachtgever zijn inmiddels bij de politie bekend. Maar of dat Hildebrand en zijn schilderende kennis zijn, wil de woordvoerder bevestigen noch ontkennen. Eerst moet er aangifte zijn gedaan.

'Wij wachten af tot er een strafbaar feit gepleegd wordt', zegt de woordvoerder. 'Dat wil zeggen: dat een vervalst schilderij als echt wordt aangeboden.'

Bij Tonio Hildebrand staat 'een goeie kop koffie' klaar voor de rechercheurs. Hij handelt in nepkunst, zal hij hen laten weten, meer niet. En dat weten de kopers.

'Zo'n Appel of Corneille in frisse kleuren staat leuk in huis, maar je ziet meteen dat het niet echt is. Het zijn afwijkende maten. Er staat zelfs een modern watermerk in het papier. U bent blind als u dat niet ziet. Die doeken kosten bij mij vierhonderd piek, met lijst en al. Dan weet je wat je krijgt. Ik verdien er nauwelijks iets aan.'

Misschien is het geweten van Hildebrand zuiver, zegt L. Daniëls, maar de kopers van de nepkunst hebben niet altijd goede bedoelingen. Als eigenaar van Reflex Modern Art Gallery, gespecialiseerd in Cobra-kunst, ziet hij valse Appels en Corneilles regelmatig opduiken in catalogi van veilinghuizen. 'Dat is het grote gevaar van het gekopieer in de kunstwereld. Je koopt het als nep, gaat naar België of Duitsland en biedt zo'n doek met een stalen gezicht aan als zijnde origineel. Daar trappen de veilingen in.'

De Nederlandse veilinghuizen zijn juist heel alert op vervalsingen, zegt B. Roux, van het veilinghuis Christies. Van een grootschalige zwendel is haar niets bekend. 'Het kan best waar zijn, maar wij zijn niet met stomheid geslagen. Iedereen weet dat er heel wat vervalsingen van met name Appel en Corneille in omloop zijn. Van elke tien Appels die wij krijgen aangeboden, zijn er twee echt.'

In 99 procent van de gevallen herkennen de experts van Christies de vervalsingen, zegt Roux. 'Mocht er dan toch nog een werk door glippen, dan komt de vervalsing wel aan het licht na publicatie in een catalogus. Die worden wereldwijd over vijfduizend mensen verspreid, daar zitten veel kunstkenners tussen.'

M. Heiden, expert moderne kunst bij Sotheby's, laat eenzelfde geluid horen.

'Wij krijgen hier geregeld valse stukken aangeboden, maar ik heb niet het idee dat dat er de laatste tijd extra veel zijn', zegt Heiden.

De veilinghuizen hebben de politie niet getipt over de zwendel. Maar wie dan wel? Veel kunstkenners weten van niets, of zeggen van niets te weten.

'Volgens mij is het een opgeblazen flauwekul-verhaaltje', zegt J. Juffermans, handelaar in en kenner van moderne kunst. 'Die Toni Hildebrand zou bij grote kunstzwendel betrokken zijn? Het lijkt me sterk, je kunt die man niet serieus nemen.'

Ook N. Koster, Corneille-kenner en mede-eigenaar van Jaski Art Gallery in Amsterdam, merkt niets van opwinding in de kunstwereld. 'Het gebeurt wel vaker dat een ploegje mensen vervalsingen op de markt brengt.

'Maar er zijn onder de handelaars zoveel experts, dat je vanzelf tegen de lamp loopt.' Kunsthandelaar I. Bouman uit Den Haag (Van Dongen-specialist): 'Deze handel speelt zich af in een ander wereldje, denk ik.'

Tonio Hildebrand staat bekend om zijn vriendschappen in boven- en onderwereld. Handel drijft hij liefst vanuit de bar van hotel Hilton in Amsterdam-Zuid. Daar ook zal hij zijn 'acht tot tien' valse doeken zijn kwijtgeraakt, 'voornamelijk Van Dongens hoor'.

Vandaag zal hij een advertentie zetten in De Telegraaf, om het onschuldige karakter van zijn kunsthandel nog maar eens te benadrukken. Aangeboden: gekopieerde werken van Appel, Corneille en Van Dongen.

Meer over