Reportage

Een rondje galeriehoppen, het kan weer (met een tijdslot)

Running in circles, een serie video's van Jeroen Jongeleen in Upstream Gallery in Amsterdam. Beeld Natascha Libbert.
Running in circles, een serie video's van Jeroen Jongeleen in Upstream Gallery in Amsterdam.Beeld Natascha Libbert.

Midden in het statige interieur van de Amsterdamse galerie Upstream – marmeren vloeren, houtsnijwerk, sierplafonds – rent kunstenaar Jeroen Jongeleen zijn rondjes. Nou ja, niet echt. In de galerie is een reeks in houten stellages gemonteerde video’s te zien, waarin Jongeleen in cirkels rondrent. Gefilmd van boven, door een drone. Op verlaten parkeerplaatsen, op het dak van een gebouw, op het strand, terwijl het tij steeds verder opkomt.

Het project Running in circles van Jongeleen is een kruising tussen performancekunst, land art, stadsactivisme en buitenspelen. Uren achter elkaar rende de kunstenaar dezelfde rondjes, een test voor lichaam en geest. Het werk kwam tot stand tijdens de lockdowns van het afgelopen jaar en het lijkt dan ook vol te zitten met coronametaforen. Je herkent de eentonigheid van het leven in lockdown, de mentale uitputtingsslag, de verlaten stukjes stad. Voor Jongeleen gaat het werk ook over de openbare ruimte; het is een uitnodiging om je die eigen te maken. Ook dat is, met alle vrijheidsbeperkingen van deze tijd, een relevante boodschap.

De tentoonstelling staat al vanaf begin januari klaar, vertelt galeriemanager Anne de Jong van Upstream. ‘Ik kwam nog wel af en toe naar kantoor en vond het zo’n droevig gezicht, een tentoonstelling die nog geen publiek heeft gezien. Ik ben ontzettend blij dat we nu weer bezoekers mogen verwelkomen. De hele dag zit volgepland met bezoeken van publiek en verzamelaars, een aantal werken zijn al verkocht. Je merkt dat mensen er weer zin in hebben. Wie een tijdslot heeft geboekt, neemt echt de tijd om in het werk te duiken.’

Met de laatste versoepelingen van de coronamaatregelen mogen ook galeries sinds 3 maart weer klanten en bezoekers ontvangen. Net zoals bij kleinere winkels geldt: maximaal een klant (of bubbel) per keer, met reservering vooraf. Bij sommige galeries, zoals bij Upstream, kun je via de website een tijdslot boeken, bij andere galeries gaat het maken van een afspraak via een belletje of mailtje. Het kost dus even wat gepuzzel vooraf, maar dan kan het weer: een ouderwets rondje galeriehoppen door de binnenstad. Dit keer met reserveringsbewijs op zak. En met de tijd bij de hand, want de tijdslots zijn krap.

Bij Galerie Ron Mandos aan de Prinsengracht moeten we bij aankomst even buiten wachten, er zijn nog klanten binnen. De kleurrijke, levendige groepsportretten in de galerie trekken vanaf de straat de aandacht. Veel wandelaars blijven even staan kijken. Binnen in de galerie hangen slingers, galeriehouder Ron Mandos is jarig. De slingers zouden ook zomaar onderdeel kunnen zijn van de solotentoonstelling die hier vandaag opent.

De vrolijkheid spat van de schilderijen van Esiri Erheriene-Essi af. De in Londen geboren en in Amsterdam wonende en werkende kunstenaar, in 2019 genomineerd voor de prestigieuze Prix de Rome, schildert vreugdevolle momenten uit het leven van bekende en onbekende zwarte mensen, zoals een avondje uit, een paasontbijt, of een kinderpartijtje.

Esiri Erheriene-Essi: The Birthday Party (150 x 200 cm) 2021. Beeld Galerie Ron Mandos
Esiri Erheriene-Essi: The Birthday Party (150 x 200 cm) 2021.Beeld Galerie Ron Mandos

Een van de blikvangers is het nieuwe schilderij The Birthday Party (2021). Een jonge vrouw viert haar verjaardag, omringd door vrienden die elkaar omhelzen en de toeschouwer breed toelachen. Rechts, naast de jarige job, staat een man met een taart met kaarsjes in zijn handen. Het is anti-apartheidsactivist Steve Biko. Erheriene-Essi baseerde het schilderij op een privéfoto uit 1969, die eind vorig jaar door een familielid van een van de geportretteerden op Twitter werd gedeeld. Ontroerend is het om Biko op deze manier afgebeeld te zien: als iemand van vlees en bloed, met feestjes om te vieren, vrienden om te omhelzen en kaarsjes om uit te blazen. Het is typerend voor de schilderijen van Erheriene-Essi; ze rijgt alledaagse en politieke geschiedenissen aan elkaar.

Bij galerie Caroline O’Breen, zo’n drie minuten lopen verderop, lopen het alledaagse en het politieke ook door elkaar. De galerie toont onder andere een reeks foto’s van de Amerikaanse stad Miami door Anastasia Samoylova. De foto’s zitten vol met de gebruikelijke Miami-clichés en snoepkleuren: palmbomen, flamingoroze gebouwen, appelgroene boomblaadjes in een zwembad. Pas als je langer kijkt, zie je dat er iets niet klopt. Een roze huis verdwijnt in het water na een overstroming. De blaadjes in het zwembad zijn, getuige de rafelrandjes, gewelddadig afgerukt in een storm. Zo brengt de fotograaf de sluimerende dreiging van klimaatverandering in kaart.

De tentoonstelling was net ingericht toen ze hoorde dat de galeries weer open mochten, vertelt O’Breen. ‘De afgelopen maanden waren zwaar, ik was het wachten en de onzekerheid zat. Ik dacht: ik begin vast met opbouwen en dan zien we wel. Dat we nu ook daadwerkelijk weer open mochten, is een fijne verrassing.’

Gezamenlijk openingsweekend

Galeries die aangesloten zijn bij het netwerk Amsterdam Art vieren de heropening van de galeries met een gezamenlijk openingsweekend van vrijdag 12 t/m zondag 14 maart. Op www.amsterdamart.nl staat een overzicht van alle deelnemende galeries en tentoonstellingen. Om het samenstellen van een galerierondje makkelijker te maken, linkt de website vanaf het overzicht door naar de boekingssystemen of e-mails van de betreffende galeries. Tijdslots duren 20 minuten en zijn te reserveren voor maximaal twee personen. Rechtstreeks bij de galerie reserveren, ook buiten dit openingsweekend, kan ook.

Meer over