Een producer uit Frankrijk? Wow!

Franse muziek is hip, zelfs in Groot-Brittannië. Maar vertegenwoordigers van die 'Franse golf' blijven nuchter. Daft Punk, het Parijse duo dat overal wordt bejubeld: 'Onze muziek is universeel.' Laurent Garnier, de godfather van de Franse house: 'Er wordt al jarenlang goede muziek gemaakt in Frankrijk.'..

IS HIER SPRAKE van een hype? Praten de media elkaar na, in hun nerveuze angst om een nieuwe sensatie te missen? Of gaat het hier werkelijk om een groot, nieuw talent? Het succesverhaal van Daft Punk is een van de mirakels die de popwereld elk jaar wel een keer verrassen. Dat het debuutalbum van het Parijse duo, het begin dit jaar verschenen Homework, de Engelse top-10 haalde, was al bijzonder genoeg. Opmerkelijker nog was de stortvloed van verhalen en recensies die de plaat over de hele wereld bejubelden als een regelrecht wereldwonder.

Het succes van Daft Punk - Thomas Bangalter (22) en Guy-Manuel de Homem-Christo (23) - is een kwestie van 'juiste plaats, juiste tijd'. Hoewel het er misschien op lijkt dat de groep zomaar uit de lucht komt vallen, had ze al ruim voor het verschijnen van dit eerste album een gedegen naam opgebouwd in de internationale dance-underground. Met Homework maakte ze vervolgens in een klap de crossover naar de rockwereld. De ongepolijste, funky sound van die plaat sloeg aan bij hetzelfde publiek dat al eerder groepen als The Chemical Brothers en The Prodigy had ontdekt.

Het succes van Daft Punk komt op een moment dat de Franse popmuziek een bloeiperiode doormaakt, en voor het eerst in haar geschiedenis een serieus exportartikel is geworden. De eerste Franse naam die een paar jaar geleden opdook, was die van Laurent Garnier. Garnier is inmiddels een van de populairste techno-dj's van de wereld, wiens agenda al tot ver in het volgende jaar is volgeboekt. Dan is er het duo Motorbass, dat vorig jaar debuteerde met het uitmuntende trip hop-album Pansoul; de snel populair wordende dj Dimitri from Paris, die onder meer een reeks fraaie eigen tracks en een remix voor zangeres Björk op zijn naam heeft staan; producer Emanuel Top; de groep Scan X en een handvol Franse platenlabels die het stuk voor stuk goed doen.

De arrogantie en het wantrouwen waarmee de Engelse popwereld alles wat uit Frankrijk kwam traditioneel negeerde, is omgeslagen in een sfeer waarin Franse muziek als hip wordt beschouwd. Genoeg reden voor een jubelstemming, maar Eric Morand van het Parijse label F-Communications weet niet of hij zo blij moet zijn met deze klimaatsverandering: 'Prachtig dat de Franse muziek nu zoveel aandacht krijgt, maar elke keer dat de Engelse media een nieuwe trend lanceren, laten ze die later ook even hard weer vallen.'

Daarom wil Morand liever niet dat zijn belangrijkste uitgave van dit moment - 30, het tweede album van dj Laurent Garnier - op een hoop wordt gegooid met andere platen uit die 'Franse golf'. Morand: 'Laurent trekt zijn eigen lijn. Verder vraag ik me af of er zoiets bestaat als een Franse sound. De wereld is heel klein geworden, we wonen allemaal in dezelfde global village.'

Garnier is vooral bekend als techno-dj en producer, maar op zijn deze week verschenen nieuwe album 30, dat al was voorafgegaan door de fraaie single Crispy Bacon, laat hij horen dat zijn muzikale opvatting veel verder gaat dan alleen techno. 'Ik wilde in zoveel mogelijk verschillende richtingen experimenteren,' zegt Garnier. 'Er staan ook acid-, trip hop-, elektro- en reggae-dub-nummers op de plaat. Dansmuziek is wat mij betreft te lang te eenvormig geweest.' De titel van het album verwijst naar zijn leeftijd. 'Het was de muziek die ik maakte op het moment dat ik dertig werd. Iedereen in mijn omgeving vond dat de tracks rijper, volwassener klonken dan alles wat ik hiervoor heb gemaakt.'

Maar al heeft Garnier nu twee albums en een reeks sterke producties (zoals de Acid Eiffel-single uit 1992) op zijn naam staan, toch is hij in de eerste plaats diskjockey. Opvallend genoeg leerde hij het dj-vak niet in Parijs, maar in Manchester, waar hij een aantal jaren werkte als kok in een restaurant. 's Avonds was hij te vinden in de bekendste club van de stad, de Hacienda. Meegesleept door de energie en het enthousiasme van de eerste housegolf, kocht hij twee draaitafels, leerde zichzelf mixen en stuurde een eerste eigen mix-tape naar de club waar hij vaste bezoeker was. Tot zijn eigen verbazing kreeg hij de kans om te laten horen wat hij in zijn mars had, en maakte hij vervolgens snel naam in Manchester en omgeving.

Eenmaal terug in Frankrijk werd hij de drijvende kracht achter de nog prille Parijse house-scene. Hij organiseerde feesten in de Rex-club, zette een radioprogramma op, en begon met Eric Morand een eigen platenlabel. Inmiddels geldt Garnier als de godfather van de Franse house.

Ook de twee muzikanten van Daft Punk waren aan het begin van de jaren negentig regelmatige bezoekers van zijn clubavonden in de Rex, waar Garnier zich wekelijks omringde met bekende buitenlandse gast-dj's. Toch koos de groep, toen ze met een eerste demo-tape op zoek ging naar een platenmaatschappij, niet voor F-Communications. 'We respecteren wat Laurent doet', zegt Thomas Bangalter van Daft Punk. 'Maar eerlijk gezegd waren we niet onder de indruk van zijn muzikale richting, of van wat hij op zijn label uitbrengt.'

Bangalter en Manuel de Homem-Christo kwamen in contact met het Schotse Soma, waarvan de muzikale lijn beter aansloot bij wat het duo wilde. De eerste single Alive (1994) was meteen een clubhit. Met de opvolger Da Funk, een broeierige funkrock-track met een thema dat zich direct in het geheugen van de luisteraar vastzet, groeide de groep uit tot de succesvolste act van het kleine Schotse label.

Een van de grote troeven van het duo, tevens de rode draad op het debuutalbum Homework, is de humor in de muziek. 'Een goede groove neerzetten, hoeft nog niet te betekenen dat je ook verder alles serieus moet nemen', meent Bangalter. Die laconieke houding komt ook naar voren in de groepsnaam, Daft Punk - gekozen naar aanleiding van een recensie in een Engels muziekblad. 'De eerste plaat die we samen maakten werd compleet afgekraakt en bestempeld als daft punk. Dat vonden we wel grappig.'

Met punk heeft de muziek nu nog maar weinig te maken, of het moet de rauwe energie zijn die het grootste deel van het repertoire op Homework voortstuwt. Het huiswerk werd inderdaad thuis gemaakt, in de eigen home-studio, met een piepkleine achtkanaals mengtafel, een drumcomputer, sampler en een paar synthesizers. 'We hebben heel bewust gekozen voor deze werkwijze, omdat we onze sound geen geweld wilden aandoen', zegt Bangalter. 'Deze apparatuur beheersen we, hiermee kunnen we goed uit de voeten.' Het was een creatieve keuze, want als ze hadden gewild, hadden ze het album in de duurste hightechstudio kunnen maken. Al in 1996 verliet Daft Punk Soma en tekende het duo een contract met het grote Virgin, dat een royaal voorschot bood.

Een plaat maken voor een grote maatschappij is wel iets anders dan een paar undergroundsingles produceren, zoals de groep merkte toen het hele publiciteitscircus rond Homework begon. Tijdens het eerste promotiebezoek aan Nederland bleek ze nauwelijks opgewassen tegen de grote stroom interviews. De antwoorden waren kort, plichtmatig en weinig geïnspireerd. Tijdens fotosessies wilden de twee uitsluitend met maskers op worden vastgelegd. 'We zijn een gezichtsloze groep', vindt Bangalter. 'Wie we zijn en hoe we eruitzien, doet niet terzake. Het gaat om de muziek.'

Laurent Garnier is uit ander hout gesneden. Hij praat honderduit met dat vreemde accent, waarin het platte dialect van Manchester een exotische Franse kleur krijgt. Naar zijn idee zijn techno en house al lang genoeg

gezichtsloos gebleven. Daarom maakte hij als promotie voor 30 een korte film met de jonge regisseur Quentin Dupieux. Hierin zijn het niet langer de in techno veel gebruikte, abstracte computeranimaties die de dienst uitmaken, maar mensen van vlees en bloed - inclusief de dj zelf.

Als dj is Garnier een showman en entertainer, en het stralende middelpunt van de nacht. Geconcentreerd, maar altijd met wiegend achterwerk, staat hij achter zijn draaitafels, alsof hij zich het liefste zelf tussen de dansende menigte zou begeven. 'Voordat ik dj werd, stond ik urenlang op de dansvloer', zegt Garnier. 'Muziek beroert me, brengt me altijd in beweging. Ik heb nooit begrepen hoe sommige dj's wel stil kunnen staan. Voelen ze de muziek dan niet?'

Muziek maken is voor hem een verlengstuk van zijn dj-werk. 'Ik hoop dat in mijn muziek iets naar voren komt van mijn stemmingen en mijn persoonlijkheid.' Evenals Daft Punk neemt Garnier alles op in zijn eigen studio. 'Ik ben niet het soort producer dat alles weet van de machines waarmee hij werkt. Maar ik weet wel precies wat ik wil horen, waar ik naar op zoek ben.'

Het maken van 30 nam ruim een jaar in beslag. Een lange tijd, maar dat komt doordat Garnier zich beperkt kan toeleggen op het produceren. 'Ik ben minstens drie avonden per week onderweg, reis over de hele wereld.' Hij draait wekelijks op een andere plaats op de aardbol, van Australië en Japan tot Amerika, Engeland en het Europese continent. 'Een echte Fransman voel ik me niet meer, eerder een wereldburger.'

Ook Daft Punk is niet typisch Frans, meent Bangalter: 'Onze muziek is universeel, zoals alle instrumentale elektronische muziek. Ze wordt begrepen door publiek over de hele wereld. We maken ook geen deel uit van een Franse of een Parijse scene. Dat Frankrijk nu opeens hip schijnt te zijn, zegt ons niet zoveel.'

Laurent Garnier is blij verrast door de plotselinge aandacht voor de Franse elektronische muziek. 'Het is rijkelijk laat dat ze haar nu pas ontdekken, want er wordt al jarenlang goede muziek gemaakt in Frankrijk. Maar oké, beter laat dan nooit. Frankrijk heeft zich eindelijk een plaats op de kaart van house- en techno-producerende landen verworven. Je kunt nu zeggen: ik ben een producer uit Frankrijk. De ongelovige blik van weleer heeft plaats gemaakt voor iets anders, eerder een soort bewondering. Uit Frankrijk? Wow'

Meer over