TV-recensieHaroon Ali

Een nieuwe Netflix-docu ontleedt het brein van Bill Gates, maar waar is zijn gevoel?

null Beeld

Het is duidelijk welke koehandel er voorafging aan de driedelige documentaire Inside Bill’s Brain: Decoding Gates, nu te zien op Netflix. De puissant rijke oprichter van Microsoft wil vooral praten over de Bill & Melinda Gates Foundation en het nuttige werk dat zij doen in ontwikkelingslanden. Filmmaker Davis Guggenheim won al een Oscar voor de klimaatfilm An Inconvenient Truth met Al Gore en maakte ook He Named Me Malala, over mensenrechtenactiviste Malala Yousafzai. Hij is dus gewend om persoonlijke anekdotes los te peuteren bij filantropen op een missie. Maar lukt dat bij een machine als Gates?

In elk deel staat een ander doel van het powerkoppel centraal: betere riolering in arme landen, de uitroeiing van polio en veilige kernenergie. Je moet dus letterlijk door een hoop stront om tot de kern te komen. Hier en daar deelt Gates zorgvuldig gekozen herinneringen. Zo had hij als kind een slechte band had met zijn moeder en moest zelfs met haar in relatietherapie. ‘Haar autoriteit vond ik arbitrair.’ Hij zette zijn werknemers onder druk en had geen geduld voor slechte ideeën. En we zien hoe zijn vrolijke vrouw Melinda wat menselijkheid toevoegt aan zijn hyperefficiënte, maar kille ratio.

Zijn brein is de echte hoofdpersoon. Gates kan honderdvijftig bladzijden per uur lezen, waarvan hij 90 procent onthoudt. Een vriend omschrijft zijn hersenstructuur als een Excel-spreadsheet. Zijn vrouw noemt het juist een complete chaos, die ze zelf niet aan zou kunnen. Gates lost aan de lopende band onmogelijke raadsels op, dus neemt hij geregeld een ‘denkweek’ in hun serene vakantiehuisje. ‘Dat is mijn CPU-tijd’, verwijzend naar de processor van een computer, ‘zodat ik betere beslissingen kan nemen.’ Maar er wordt te vaak benadrukt hoe briljant Gates is, terwijl een genie vaak ook meedogenloos is.

Bill Gates in de Netflix-documentaire 'Inside Bill's Brain: Decoding Gates'. Beeld Netflix
Bill Gates in de Netflix-documentaire 'Inside Bill's Brain: Decoding Gates'.Beeld Netflix

De duistere kanten worden aangestipt, maar nooit kritisch bevraagd. Wat dacht Gates écht toen hij zijn concurrentie uit de weg ruimde en de Amerikaanse overheid achter hem aanzat? Is het niet van de zotte dat één man een vermogen vergaarde van 90 miljard euro, niet alleen door slimme software, maar ook door de belasting te ontduiken – zoals alle techgiganten doen? Wil hij met de stichting zijn reputatie en geweten schoon vegen? Op hun laatste amicale wandeling kondigt Guggenheim zijn lastigste vraag aan. ‘Ik ga je nu hard aanpakken.’ Stilte. ‘Neem je niet te veel hooi op je vork?’

In de bijna drie uur durende documentaire zien we veel van Gates, behalve het achterste van zijn tong. Hij verschuilt zich achter zijn tomeloze ambitie en komt er dankzij Guggenheim mee weg. Veelzeggend is dat Gates niks loslaat over zijn jarenlange ruzie met Paul Allen, met wie hij Microsoft oprichtte. Een collega van Gates vertelt dat ze hun ruzie wel op tijd hebben bijgelegd, voordat Allen overleed aan kanker. Ondertussen zien we de grote genie stilletjes werken in een lege vergaderzaal. Maar heeft Gates zijn oude boezemvriend nog gezien voor hij stierf? ‘Nee.’

Meer over