Een kroeg vol miskend talent

Het verschijnen van Arthur Schnitzlers novelle Später Ruhm, waarvan nu een Nederlandse vertaling is uitgebracht, was in het voorjaar van 2014 voor veel Duitstalige lezers een grote verrassing. Dit amusante verhaal was niet eerder gepubliceerd, ofschoon de bekende en gewaardeerde Oostenrijkse schrijver toch al ruim tachtig jaar dood was. Slechts enkele wetenschappers wisten dat deze novelle sluimerde in de literaire nalatenschap van deze auteur, die met veel inlevingsvermogen en op luchtige wijze, maar met een serieuze ondertoon, het sociale leven in Wenen rond 1900 beschreef.

Jong talent

Arthur Schnitzler schreef Late roem in 1894, maar liet de novelle over jonge, op succes beluste kunstenaars in Wenen niet publiceren. Wellicht kwam dit doordat hij toen nog te dicht stond bij Jung Wien, een kring van jonge, getalenteerde schrijvers die de literatuur wilden vernieuwen, maar nog in onzekerheid verkeerden over hun toekomst. Ze kwamen vanaf 1890 bijeen in het Weense café Griensteidl. Schnitzler was een van hen, maar na enkele jaren meed hij het café, waar de atmosfeer hem deprimeerde.

Parodie

In Late roem heeft Schnitzler het artistieke milieu in Griensteidl geparodieerd. De jonge kunstenaars in de novelle pochen op hun talenten, maar waargenomen worden ze niet. Daarin moet verandering komen. Ze hebben daarbij hun hoop gevestigd op Eduard Saxberger, die ooit een dichtbundeltje schreef, maar wie een carrière als poëet niet vergund was. Dat jonge kunstenaars dat bundeltje hebben herontdekt en hem nu in het koffiehuis met hoogachting behandelen, streelt zijn ijdelheid. Maar de hoop dat de oude Saxberger hun lezingenavond zal opluisteren met een nieuw gedicht, gaat niet in vervulling. Hij krijgt geen woord meer op papier.

In deze novelle steekt de nodige ironie, beginnend met de titel. Want van late roem is geen sprake. Schnitzler zelf hoefde overigens op roem niet lang te wachten. In 1894 werkte hij tevens aan het liefdesdrama Liebelei, waarvan de première in het Burgtheater een groot succes was.

Meer over