Review

Een krachtige samensmelting van schijnbaar onverenigbare stijlen en genre

Toneelschrijver Aleksis Kivi (1834-1872) geldt als de Finse schrijver des vaderlands. Toch schreef hij maar één roman. Bij het verschijnen in 1870 werd het boek afgebrand wegens het volkse karakter van Kivi's taal. Pas later zag men in dat De zeven broers het begin was van de moderne Finse literatuur.

Zoals vertaler Adriaan van der Hoeven in zijn nawoord schrijft, werd Finland in de 19de eeuw gekenmerkt door scherpe taaltegenstellingen. Het grootste deel van de bevolking sprak Fins, de taal van de elite was Zweeds. Tegelijk hoorde het land tot 1917 bij Rusland.

Dat Kivi zijn roman baseerde op zeven broers die Fins willen leren lezen en schrijven, is dan ook niet voor niets. Om een kans te maken op de huwelijksmarkt gaan Juhani, Tuomas, Aapo, Simeoni, Timo, Lauri en Eero op zoek naar een onderwijzer, het abc-boek onder de arm. Een kettingreactie van rampen volgt en de broers vluchten het bos in, om zich dan maar door zelfstudie het lezen en schrijven eigen te maken. In de tussentijd vertellen ze elkaar bonte verhalen, waarvoor ze net zo makkelijk terugvallen op de Bijbel als op de mythes uit het Finse epos Kalevala.

De kracht van dit boek schuilt in de samensmelting van schijnbaar onverenigbare stijlen en genres. Het is even rauw als braaf christelijk. Het is realistisch en romantisch, het is een ode aan de alcohol, bij voorkeur zelf gestookt, maar het is ook een pleidooi voor de normen en waarden van het burgerlijk leven. Nu eens lees je een komische avonturenroman, dan weer een waarschuwende zedenschets.

Bovenal is De zeven broers het coming-of-age-verhaal van een land dat een transitie doormaakt en dat zich herkent in een stel jonge honden die even naïef als energiek de confrontatie met de autoriteiten aangaan.

De zeven broers

Fictie
Aleksis Kivi
Uit het Fins vertaald door Adriaan van der Hoeven
Athenaeum; 360 pagina's; €22,50 .

Meer over