Jaaroverzicht2020 in mondkapjes

Een jaaroverzicht in mondmaskers: van Eilish tot Gaga, van Merkel tot E.T.

null Beeld Studio V
Beeld Studio V

Nieuwkomer bij kleren en accessoires in 2020: het mondmasker. Er kwam elke maand wel een opmerkelijk exemplaar in het nieuws.

Januari - het glitternetje van Billie

Bang om op te vallen is zangeres Billie Eilish niet, trend- en nieuwsgevoelig des te meer. Dus droeg ze bij de uitreiking van de Grammy Awards op 26 januari, toen de berichten over het nieuwe virus zich nog nét iets sneller verspreidden dan het virus zelf, een gazen Gucci-mondkapje dat perfect paste bij haar wijde Gucci-pak. Puur voor de show, net als de Burberry-bivakmuts en de mondmaskers met borduursels en kristallen die Eilish vorig jaar droeg bij festivaloptredens. ‘Ik hou van lagen en lagen en lagen,’ zei ze tegen Vogue Australia. ‘Ik wil mysterieus zijn. Zodat je niet weet wat eronder zit.’ Inmiddels verkoopt Eilish zelf gifgroene kapjes met haar eigen logo op haar website, voor 17 dollar per stuk. De winst gaat naar het covid-hulpprogramma van non-profitorganisatie Direct Relief.

Popster Billie Eilish op de 62ste uitreiking van de Grammy Awards, 26 januari, in Los Angeles. Beeld Getty Images
Popster Billie Eilish op de 62ste uitreiking van de Grammy Awards, 26 januari, in Los Angeles.Beeld Getty Images

Februari - het modekapje van Marine

De eerste ontwerper die de bui uit Wuhan zag aankomen was de jonge Franse modeontwerper Marine Serre. Aan het begin van de Paris Fashion Week eind februari, toen de collecties voor het najaar van 2020 werden getoond, droegen van de duizenden opeengepropte bezoekers alleen de Aziaten mondmaskers. Én Serres modellen op de catwalk. Ook een jaar en een half jaar daarvoor, in Serres shows voor het najaar van 2019 en het voorjaar van 2020, kwamen maskers voorbij. Die kapjes, versierd met ruiten en Serres kenmerkende logoprint met wassende maantjes, waren gemaakt in samenwerking met antivervuilingsmaskersmaker Airinum en werden snel een hit onder modebewuste virusvrezers die er 125 euro per stuk voor over hadden.

Marine Serre, herfst 2020, geshowd in Parijs op 25 februari 2020. Beeld Imaxtree
Marine Serre, herfst 2020, geshowd in Parijs op 25 februari 2020.Beeld Imaxtree

Maart - de sjaal van Nancy

De Democratische oppositieleider Nancy Pelosi was een van de eerste wereldberoemde politici die met bedekte mond en neus verscheen. Ze bleek er lol in te hebben om léúke kapjes te dragen, in vrolijke prints. In de loop van het jaar kwamen er kapjes met sinaasappelprint voorbij, met citroenen, met bloemen en palmbladeren, grafische patronen, ruiten, kapjes in dezelfde kleur als haar pak, enzovoorts. Hofleverancier van de maskers (22 dollar per stuk) is Donna Lewis, een exclusieve boetiek in Alexandria, Virginia, net buiten Washington. Daar maakten ze in maart klaarblijkelijk nog geen maskers: Pelosi’s eerste ‘kapje’ was een soort bandietensjaal. Saillant detail: zo voorbeeldig als in het voorjaar bleef Pelosi niet. In september bezocht ze een kapsalon zonder mondmasker, wat werd gefilmd door de bewakingscamera en een relletje opleverde.

Speaker of the House Nancy Pelosi. Beeld CQ-Roll Call, Inc via Getty Image
Speaker of the House Nancy Pelosi.Beeld CQ-Roll Call, Inc via Getty Image

April - de couturekapjes van Ronald

In het holst van de eerste lockdown, toen tout Nederland zich in huispakken hulde en mode op sterven na dood leek, organiseerde de Nederlandse ontwerper Ronald van der Kemp een modeshow. Zonder mensen uit te nodigen en zonder ook maar iets aan te kondigen verschenen op 28 april kort voor middernacht 29 modellen op de balkons van het Amsterdamse hotel De l’Europe, getooid met witte vlaggen en met superchique mondkapjes die pasten bij hun couturejurken. Van der Kemp liet alles filmen en fotograferen en haalde met zijn spectaculaire stunt zelfs The Washington Post. In september van dit jaar werden de couturekappen bij Christie's geveild. De opbrengst ging naar the Refugee Company.

Mondkap en jurk van Ronald van der Kemp.  Beeld Marijke Aerden
Mondkap en jurk van Ronald van der Kemp.Beeld Marijke Aerden

Mei - de apekool van Maarten

Met de aankondiging dat in juni mondkapjes verplicht werden gesteld in het openbaar vervoer besloot de Volkskrant eind mei een uitgebreide mondkapjestest te doen, op basis van het nog best schrale winkelaanbod dat er toen was, aangevuld met wat er in elkaar genaaid en geknutseld kon worden. Het testpanel onder leiding van wetenschapsredacteur Maarten Keulemans constateerde dat het gros van de eerstegeneratiekapjes virusdeeltjes vrij spel gaf. Het dichtknopen van striksluitingen en het aanbrengen van filters bleek niet zonder uitgebreid bepotelen te kunnen, wat tegen de richtlijnen van veilig gebruik indruist. Opvallend: het zelfmaakpatroon van de Belgische overheid bleek beter dan het Nederlandse model. Over het naar Keniaans voorbeeld gebroddelde draagbare koolblad was Keulemans genadeloos: ‘Het blad opeten is ongetwijfeld gezonder’.

Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans met koolkap. Beeld
Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans met koolkap.

Juni - de laatste adem van George

Als er één beeld de eerste helft van 2020 genadeloos samenvat dan is het dit wel: een mondkapje met daarop de woorden die George Floyd uitsprak voordat hij onder de knie van een agent zijn laatste adem uitblies. De dood van Floyd verdreef coronanieuws van de voorpagina’s en lokte wereldwijd duizenden mensen hun huizen uit, om te protesteren tegen racisme en voor het besef dat zwarte levens ertoe doen. Zoals hier in Oakland, California, waar Jacqueline Azah meedeed aan het protest tegen politiegeweld op 19 juni. Met zo’n klinkklaar mondkapje heb je geen spandoek meer nodig.

Jacqueline Azah met haar I Can't Breathe-masker bij een protest tegen politiegeweld in juni in Oakland, Californië. Beeld Getty
Jacqueline Azah met haar I Can't Breathe-masker bij een protest tegen politiegeweld in juni in Oakland, Californië.Beeld Getty

Juli - het muilkorfje van E.T.

Albert Einstein, Muhammad Ali en Steve Jobs met een mondkapje: het waren even vreemde als geestige foto’s die verschenen bij de heropening van Madame Tussaud's wassenbeeldenmuseum in Istanbul. Op 17 maart ging het museum dicht, op 10 juli mocht het net als een hele zwik andere publiekstrekkers weer open, uiteraard onder strenge anticoronarestricties. Om een en ander onder de aandacht te brengen werden er publiciteitsfoto’s gemaakt van bemaskerde wassen helden. De aandoenlijkste was E.T., uit de gelijknamige Spielberg-film. Rijst de vraag: zou het coronavirus al zijn doorgedrongen tot de groene planeet Brodo Asogi? En hoe blijft zo’n kapje zitten bij een oorloos wezen?

Wassenbeeld van E.T. bij het wassenbeeldenmuseum Madame Tussaud’s in Istanbul, op 10 juli. Beeld Anadolu Agency via Getty Images
Wassenbeeld van E.T. bij het wassenbeeldenmuseum Madame Tussaud’s in Istanbul, op 10 juli.Beeld Anadolu Agency via Getty Images

Augustus - de kappenparade van Gaga

Lady Gaga houdt niet van half werk én niet van muurbloemen. Vandaar dat ze bij de uitreiking van de MTV Video Music Awards ouderwets uitpakte met zeven verschillende outfits, en bij elke outfit een ander uitzinnig mondmasker droeg. De jurken en capes waren an sich al indrukwekkend en gemaakt door grote namen als Valentino, Area en de Nederlandse ontwerper Iris van Herpen, de maskers waren zo mogelijk nóg spectaculairder. Bij de jurk van Van Herpen droeg ze een roze leren creatie van Cecilio Castrillo. ‘Ik klink misschien als een kapotte langspeelplaat,’ zei Gaga, ‘maar: draag een masker. Het is een teken van respect.’

Lady Gaga bij de MTV Video Music Awards-uitreiking op 30 augustus: de jurk is ontworpen door Iris van Herpen. Beeld Getty Images for MTV
Lady Gaga bij de MTV Video Music Awards-uitreiking op 30 augustus: de jurk is ontworpen door Iris van Herpen.Beeld Getty Images for MTV

September - die Maske von Merkel

Terwijl de Amerikaanse president Donald Trump zich de laatste weken van zijn herverkiezingscampagne steeds feller keerde tegen het dragen van mondmaskers en CDC-directeur Robert Redfield luidkeels tegensprak (‘there’s a lot of problems with masks’) liet zijn Duitse collega Angela Merkel zich amper zien zonder. Opvallend was dat Merkel, anders dan met de voorspelbare jasjes en tassen die ze steevast draagt, wat het soort mondkapje betreft geen enkele consequentie betrachtte. Nu eens droeg ze blauwe tissuemaskers, dan weer witte kegelvormige bouwmarktkapjes en meermaals een donkerblauw masker met prozaïsch EU2020.de-logo.

De Duitse Bondskanselier Angela Merkel op een persconferentie in Berlijn. Beeld Getty Images
De Duitse Bondskanselier Angela Merkel op een persconferentie in Berlijn.Beeld Getty Images

Oktober - de lapjes van Alexia en Amalia

Het gezin van de koning ging naar Griekenland en keerde onder druk van hun diep verontwaardigde onderdanen alras weerom. Eerst kwamen Willem-Alexander, Máxima en jongste dochter Ariane terug, en werden ze gekiekt in een auto waar de mokkende vorst overduidelijk géén kapje droeg. Daags later volgde de terugkeer van de kroonprinses (16) en haar zus Alexia (15). Amalia droeg een officieel koninklijk kapje: blauw met een klein oranje kroontje, speciaal gemaakt voor het Koninklijk Huis én de hofhouding. Alexia toonde zich wat rebelser met een groen-oranje kapje van de Nederlandse ontwerper Jan Taminiau.

Terwijl koning Willem-Alexander en koningin Máxima hun vakantie in Griekenland afbraken nadat er commotie ontstond rondom hun vertrek, bleven dochters Amalia (16) en Alexia (15) achter in Griekenland. Op de avond van 20 oktober voegden de prinsessen zich weer bij hun ouders in Nederland. Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht
Terwijl koning Willem-Alexander en koningin Máxima hun vakantie in Griekenland afbraken nadat er commotie ontstond rondom hun vertrek, bleven dochters Amalia (16) en Alexia (15) achter in Griekenland. Op de avond van 20 oktober voegden de prinsessen zich weer bij hun ouders in Nederland.Beeld Hollandse Hoogte / Robin Utrecht

November - het kapje van Kamala

In modekringen werd ze bekend vanwege haar voorkeur voor Converse All Stars-sneakers, hoog of laag van boven, en met extra dikke of normale zolen, in alle mogelijke kleuren. Het zal Team Kaag ongetwijfeld geïnspireerd hebben om Sigrid Kaag ook te profileren als authentiek-informele sportschoenendrager en bezorgde Harris een benaderbaar, sportief all American-imago, dat haar vele fans opleverde. Die hadden zich Team Harris kunnen tonen door óók en masse All Stars te dragen, maar haar steunen kon nog explicieter met een van de vele Kamala-kapjes die er in omloop zijn, al dan niet in combinatie met een Kamala-bril.

Mondkapje met afbeelding van Kamala Harris. Beeld Getty Images
Mondkapje met afbeelding van Kamala Harris.Beeld Getty Images

December - het scherm van Louis

Waren aan het begin van de pandemie de grote luxemerken vooral bezig géén slaatje te slaan uit de angst voor besmetting en maakten ze achter de schermen merkloze chirurgische maskers, met de feestdagen voor de deur liet ontwerper Nicolas Ghesquière van Louis Vuitton zich inspireren door de transparante spatschermen. Ideaal voor gulle gevers die op zoek zijn naar een origineel kerstcadeau voor luxepoezen die alles al hebben – en de prijs van 650 euro geen bezwaar vinden: een ‘fotochromisch’ anti-UV gezichtsscherm met elastische hoofdband. Het scherm wordt onmiddellijk donker zodra de eerste zonnestralen verschijnen. Scheelt een hoop gesmeer met zonnebrand, en er past ook nog eens een klassiek mondkapje onder.

Anti-UV-gezichtsscherm van Louis Vuitton ter waarde van € 650. Beeld Louis Vuitton
Anti-UV-gezichtsscherm van Louis Vuitton ter waarde van € 650.Beeld Louis Vuitton

Eigen baard is goud waard

Het mondkapje duikt in het jaar van zijn grote doorbraak begrijpelijkerwijs veelvuldig op in het kerstversieringsassortiment. Voor de minimalisten zijn er bij Loods 5 kerstboomhangers in de vorm van geabstraheerde mondkapjes verkrijgbaar, bij Vondels ballen zijn er leutige hangers te koop in de vorm van een gemaskerde panter, Amazon verkoopt ballen in de vorm van een kerstman met een lichtblauw kapje. Andersom duikt kerst ook op in het mondkapjesassortiment. Dena, producent van statafelhoezen en podiumrokken, bedacht kapjes in de vorm van een Pierre Kartner-eske kerstmannenbaard. Oók leuk voor Sinterklaasavond.

Kerstmondkapje met baardprint van Dena Textile. Beeld dena-textile.com
Kerstmondkapje met baardprint van Dena Textile.Beeld dena-textile.com
Coronaproof kerstbal. Beeld amazon.nl
Coronaproof kerstbal.Beeld amazon.nl
Meer over