architectuur

Een huis dat voor de helft uit natuur bestaat. het zou zomaar gebouw van het jaar kunnen worden

Villa Fifty-Fifty in Eindhoven is als het ware een verzameling aaneengeschakelde binnen- en buitenruimten. Het huis is een van de twaalf genomineerde gebouwen van de BNA Beste Gebouw van het Jaar-prijs.

Villa Fifty-Fifty, ontworpen door Studioninedots en genomineerd als beste gebouw van 2021. Beeld Frans Parthesius
Villa Fifty-Fifty, ontworpen door Studioninedots en genomineerd als beste gebouw van 2021.Beeld Frans Parthesius

Tussen de wit gestuukte nieuwbouwvilla’s aan het Philips de Jonghpark in Eindhoven staat een glazen huis. Het heeft een betonnen vloer en een dak waaruit een aluminium torentje steekt. Op de plek waar de buren een tuinhek hebben hangt aan het dakoverstek een buitenhaard; via de patio loop je zo door de openslaande deuren de woonkeuken binnen.

Dit is het huis van Lily Jong en Felix Breukel, een stel met uitgesproken woonwensen.

Toen Jong veertien jaar geleden in verwachting was van hun tweeling, beseften de twee dat uitgaan er niet meer in zat en lieten ze ‘ter vervanging’ hun loft in de Lichttoren in Eindhoven door Studioninedots inrichten als een nachtclub. Na de komst van de kinderen groeide een nieuw verlangen, naar minder spullen en meer buitenleven. Het idee van een tiny house trok, al beseften ze dat ze met z’n vieren niet in een hutje gingen passen, en ze wilden niet naar een afgelegen plek verkassen.

In een zelfbouwkavel op het voormalige Philipsterrein Strijp-R, pal aan het bos, zagen ze kans hun droom te verwezenlijken. Met het minimalistische Farnsworth House van architect Ludwig Mies van der Rohe in hun achterhoofd klopten ze opnieuw aan bij Studioninedots. Het bureau bedacht een klassieke glazen villa op te knippen tot een reeks tiny houses, die in dambordpatroon op het kavel zijn uitgelegd. Elk ‘doosje’ kreeg zijn eigen materiaal en kleur; de nachtblauwe badkamer heeft een robuuste natuurstenen gevel, de ouderslaapkamer is bekleed met een restpartij witte metrotegels, het torentje met de tienerslaapkamers is van binnen poederroze. Tussen de ‘doosjes’ bevinden zich telkens buitenruimten. Samen beslaan die eenzelfde oppervlakte als de buitenruimten, vandaar de naam Villa Fifty-Fifty.

De patio van Villa Fifty-Fifty. Beeld Frans Parthesius
De patio van Villa Fifty-Fifty.Beeld Frans Parthesius

Post-coronawoning avant la lettre, zo zou je de villa ook kunnen omschrijven. Dit is het huis dat iedereen sinds de lockdowns wil. Een huis waarin je maximaal buiten leeft, waar je met de buren op straat borrelt en dat is voorzien van een werkplek voor elk gezinslid. Jong houdt kantoor in de studeerkamer, vanwaar ze kan zwaaien naar Breukel, die aan de andere kant van de patio met zijn laptop aan de eettafel zit. Ze leven dicht bij elkaar, maar kunnen zich gemakkelijk terugtrekken; het huis is een schakeling van kamers en suite – die vorm beleeft door corona een wedergeboorte. De tweeling heeft in het torentje een eigen opgang, badkamer en pantry; als ze later gaan studeren, kunnen ze hier zelfstandig wonen.

Bij een huis dat half tuin is, verwacht je bewoners met groene vingers. Die hebben ze niet, bekent Jong, althans, nog niet. Er is een bewateringsysteem aangelegd voor de planten, die door een hovenier zijn ingezaaid. Zelf zijn ze met de moestuintjes van de supermarkt aan de slag gegaan, en Jong knipt zelf het wilde gras. In de boom die op de patio groeit (‘cadeautje van de aannemer’), hangt een snoeischaar. Hier zitten ze het liefst, ’s ochtends met een kop koffie, ’s avonds met een afzakkertje. De ronde berging, afgewerkt met halfdoorschijnende kunststof golfplaten, doet dan dienst als lantaarn.

‘Doosjes’ in Villa Fifty-Fifty.  Beeld Frans Parthesius
‘Doosjes’ in Villa Fifty-Fifty.Beeld Frans Parthesius

De tuin van Villa Fifty-Fifty is net zo belangrijk als de woning. De architecten denken dat dit idee breder toepasbaar is. Ze zijn nu bezig met het stedenbouwkundig plan voor het Nibbit-fabrieksterrein in Breda, waarbij de gemeente woningbouw met de aanleg van een park wil combineren. In plaats van de huizen aan de rand van het park te plaatsen, waarbij alleen de eerste rij van het uitzicht profiteert, willen ze hier in dambordpatroon een mix van wonen en publiek groen ontwikkelen. Dat is weer een stapje dichter bij het plan dat columnist Frank Kalshoven begin dit jaar in de Volkskrant opperde om, ten koste van landbouwgrond, landelijk 50 procent natuur én meer woningen te realiseren.

Genomineerd als beste gebouw

Villa Fifty-Fifty is een van de twaalf genomineerde projecten voor de BNA Beste Gebouw van het Jaar-prijs, die de Branchevereniging voor Nederlandse Architectenbureaus (BNA) jaarlijks uitreikt. De vakjury onder voorzitterschap van Alexander Pechtold maakt op 16 september de winnaar bekend. Daarnaast is er een publieksprijs; de stemming daarvoor is inmiddels gesloten.

Villa Fifty-Fifty, met veel planten die door een hovenier zijn geïnstalleerd. Beeld Frans Parthesius
Villa Fifty-Fifty, met veel planten die door een hovenier zijn geïnstalleerd.Beeld Frans Parthesius
Meer over