Klassiek

Een ‘foute’ componist, het kan nu op 4 mei, zelfs in de Rotterdamse Laurenskerk ★★★★☆

Het herdenkingsconcert van het Laurens Collegium, op 4 mei in Rotterdam. Beeld Jan Hordijk
Het herdenkingsconcert van het Laurens Collegium, op 4 mei in Rotterdam.Beeld Jan Hordijk

De trend bij het herdenken van de Tweede Wereldoorlog is om Duitsers er steeds meer bij te betrekken. Zo kreeg bondskanselier Angela Merkel deze week een podium voor de 5 mei-lezing. Het Laurens Collegium, een van Nederlands jongste professionele koren, ging nog iets verder. Dat gaf het podium, zij het postuum, aan een componist die in 1933 lid was geworden van de NSDAP: Rudolf Mauersberger (1889-1971).

Wat het nog beladener maakte: het podium was de Laurenskerk van Rotterdam, die in 1940 door Duitse bommen vlam vatte, maar – deels herbouwd – als een van de weinige historische monumenten van de binnenstad werd gered.

Het Laurens Collegium, onder leiding van Wiecher Mandemaker, bood dinsdag, een uur na de Dodenherdenking, een programma met Engelse, Nederlandse en Duitse muziek. Daarmee werd stilgestaan bij de verwoesting van Coventry, Rotterdam en Dresden.

Het ‘Engelse’ hoogtepunt: een doorvoeld When David Heard van Thomas Weelkes. In Thomas Tallis’ Lamentations of Jeremiah, muziek waar individuele stemmen zich moeten laten gelden, zou je wel iets meer body willen bij de tenoren. Zo kun je ook muggenziften over een iets te wankel slot van een verder fraai They Are at Rest van Edward Elgar, wiens akkoorden gedijen bij de Laurens-akoestiek, 20ste-eeuws in een gotische mal.

Van de tekst van het stuk De belofte van vaste organist Hayo Boerema, die zelf het orgel bespeelde, is helaas weinig te verstaan; de balans is niet optimaal, maar de klankerupties zorgen wel voor de nodige dynamiek in het geheel.

Maar dan. Wie liegt die Stadt so wüst, van die Rudolf Mauersberger. De man was dirigent van het Dresdner Kreuzchor, het jongenskoor. Zijn kerk overleefde het bombardement niet. Het motet uit 1945, dat als een van de klaagliederen van Jeremia de verwoesting van Jeruzalem behandelt, is een tekstgericht stuk, waarin Mauersberger zich een verre verwant toont van Heinrich Schütz. Het is een van de meest aangrijpende koorwerken van de vorige eeuw, en wat brengt het Laurens Collegium het met veel liefde en gevoel voor de tekst. In ‘Sie sei die allerschönste’ hoor je hoe mooi de componist zijn eigen verwoeste stad moet hebben gevonden. Ook wie de grootste moeite heeft de kunst van zijn schepper te onderscheiden, zwicht voor deze noten.

Na een grandioos Friede auf Erden van Arnold Schönberg zien we de Laurenskerk, uit de toren verschijnt een lichtbundel. Die eenzame kerk, in een omgeving die zich nooit aan háár heeft aangepast. Die kerk die er nog staat omdat de bezetter de sloop tegenhield.

Het herdenkingsconcert van het Laurens Collegium, op 4 mei in Rotterdam. Beeld Jan Hordijk
Het herdenkingsconcert van het Laurens Collegium, op 4 mei in Rotterdam.Beeld Jan Hordijk

Herdenkingsconcert

Klassiek

★★★★☆

Door het Laurens Collegium Rotterdam

4/5, online vanuit de Laurenskerk, Rotterdam. Terugkijken op YouTube.

Meer over