Stijlpastoor

Echt mannelijk: oorbellen, armbandjes, hoge hakken

Harry Styles bij het Met Gala in 2019  Beeld Hollandse Hoogte / Abaca Press
Harry Styles bij het Met Gala in 2019Beeld Hollandse Hoogte / Abaca Press

Niet voor het eerst constateert Esquire-hoofdredacteur Arno Kantelberg dat mannen zich ook best mogen uitdossen: oorbellen, armbandjes en steeds hogere hakken. Het kan best, heren.

Ik geloof dat het niet helemaal past in het narratief van deze tijd, maar ik meen dat ons mannen veel is afgepikt door de vrouw. Neem de versiering van onze verschijning, dat ornamentele instrument is volledig door de vrouw gemonopoliseerd. Dat was ooit anders. In de 17de eeuw waren het de heertjes die zich opsmukten. Eerder deden de Tudors dat al aan het Engelse hof, met name ten tijde van de eerste Elizabeth. In de National Portrait Gallery in Londen hangt het beroemde schilderij van Walter Raleigh met een glimmende parel in zijn linkeroor. Over de Engelse koning Karel I gaat het verhaal dat hij zijn oorbel zelfs inhield tijdens de onthoofding door een anonieme beul. Die toonde de toeschouwers vervolgens trots het koninklijke hoofd met oorbel en al.

Raleigh en Karel I droegen een single earring, een vrijgezelle parel die olijk onder de oorlel slingert. Zo’n zelfde parel droeg zanger Harry Styles, de posterboy van Pinterest, in 2019 naar het Met Gala in New York. (Styles was de avond ervoor zelf ambachtelijk aan de slag gegaan met een hete naald, een innemend detail dat uw Stijlpastoor terugbracht naar zijn 12-jarige zelf en moeders naaisetje.)

Helemaal nieuw in de contemporaine cultuur is Styles’ eenzame oorbel niet. We herinneren ons Rob Lowe’s kruisje in St. Elmo’s Fire (1985), of George Michaels kolossale crucifix in zijn linkeroor ten tijde van zijn album Faith (1987). Die positionering ter linkerzijde was opvallend omdat de sociale code voorschreef dat homo’s de oorbel in het rechteroor droegen, een code waar ik pas over las toen ik om loopbaantechnische redenen de oorbel in mijn eigen rechteroor reeds had verwijderd.

Matthijs van Nieuwkerk met rode ijsmuts. Beeld Hollandse Hoogte / Pim Ras
Matthijs van Nieuwkerk met rode ijsmuts.Beeld Hollandse Hoogte / Pim Ras

Behalve ter codering of versiering dienen oorbellen ook voor ­religieuze of anderszins symbolische boodschappen. Piraten meenden dat het dragen ervan hen zou behoeden voor verdrinking; bij Boeddha vertegenwoordigen ze wijsheid en compassie; Surinamers beschouwen de zwarte kraal als bescherming tegen het ogri ai, het boze oog, waarbij een gouden mattenklopper ook nog het kwaad van je pad veegt.

De oorbellen die we nu om ons heen zien, passen in een bredere trend. In de schaduw van het feministisch activisme wordt het begrip mannelijkheid opnieuw gedefinieerd, gewoon door de heertjes zelve, middels een etalage van nagellak (André Hazes jr.), armbanden (Matthijs van Nieuwkerk), broches (Pharrell Williams) en halskettingen (Tygo Gernandt). De hakken onder laarzen zie je ook almaar hoger worden. Ik begrijp nu ineens wat wordt bedoeld met the future is female.

Meer over