Eagling neemt afscheid van sterke dansers

Met een door hemzelf samengesteld programma nam Wayne Eagling zondagavond in het Muziektheater in Amsterdam afscheid als artistiek leider van het Nationale Ballet....

Van onze medewerkster Annette Embrechts

Wayne's World - de naam van een razendpopulaire tv-serie en van twee films vol puberale humor. Die mate van entertainment wilde hij misschien met het ballet bereiken binnen de Nederlandse cultuur. Toen hij eind 1996 met Toer van Schayk het avondvullende spektakelballet Notenkraker en Muizenkoning choreografeerde - waaruit zondag door tien paren de sprookjesachtige Bloemenwals werd gedanst - kwam hij er gevaarlijk dichtbij: een betoverende klassieker die de concurrentie aan kan met een dagje Efteling. Amusement van hoog niveau, maar wel amusement.

Ooit hoopte hij met HNB Ahoy' te kunnen bespelen maar die grootheidswaan werd afgestraft door de subsidiegevers. In reactie op de kritiek vanuit het gezelschap - over zijn weinig vernieuwende visie en ongeïnspireerde houding tegenover het corps de ballet - stelde de Raad voor Cultuur en de Amsterdamse Kunstraad voorwaarden aan financiering: Eagling (52) moest weg.

De titel Wayne's World typeert ook de wijze waarop de Canadees alle kritiek interpreteert: als een complot om hem te wippen, volgens hem gesmeed vanaf het begin van zijn aanstelling in 1991. 'Hij begreep het toen niet, en hij begrijpt het nog niet', zei oud-soliste Jane Lord zondagavond na afloop van de voorstelling. Lord was voorzitster van de Ondernemingsraad toen, ruim drie jaar geleden, een vernietigend OR-rapport over Eagling uitlekte naar deze krant.

Ook in zijn korte afscheidsspeech refereerde Eagling alléén aan de goede ontvangst van HNB in het buitenland. De negatieve recensies in de Nederlandse pers maken volgens hem deel uit van het complot. Notenkraker en Muizenkoning, dat elk seizoen als kerstspektakel volle zalen trekt en dat hij volgend seizoen gaat instuderen in Finland, zal de geschiedenis ingaan als zijn belangrijkste artistieke bijdrage aan het repertoire van HNB. Op een paar duetten na zullen andere van zijn choreografieën op de plank belanden.

Op het programma stonden zondagavond ook maar drie (deel)werken van zijn hand. Pijnlijk was de afgelasting van zijn laatste nieuwe première: een gelegenheidsballet voor vier dansers. Wegens blessures van onder anderen Sofiane Sylve zal deze choreografie waarschijnlijk voor altijd een geheim blijven. Sylve was zondag gelukkig wel in staat een zinderend duet uit Three Pieces for Het (1997) van Hans van Manen te dansen waarmee ze met de eveneens vertrekkende Federico Bonelli voor het mooiste moment van de avond zorgde: na een even venijnig als muzikaal liefdesspel legden beiden topsolisten hun hoofd berustend in elkaars nek.

Sylve mag worden gezien als de ontdekking van Eagling. Zij danste ook de hoofdrol in het tweede videofragment vol hoogtepunten uit twaalf jaar 'Eagling'. Sylve blijft aan HNB verbonden maar staat volgend seizoen grotendeels onder contract bij Het New York City Ballet. Internationaal, zegt Eagling, staat HNB beter aangeschreven dan ooit. Beter ook dan in de gouden tijd van de 'Drie Vannen' (Hans van Manen, Rudi van Dantzig en Toer van Schayk). De techniek van de dansers is op dit moment inderdaad fabuleus, hetgeen tijdens Wayne's World werd bevestigd met fragmenten van Jerome Robbins, George Balanchine en Glenn Tetley. Alleen het goudgele Helios uit Martha Grahams Acts of Light kampte met onvaste beenstanden.

Zijn oog voor detail en roep om perfectie heeft HNB een ongekend hoog technisch niveau bezorgd. Toch verkoos The Royal Ballet, waar Eagling als eerste solist beroemd werd, onlangs Monica Mason als nieuwe artistiek leider boven de oud-topdanser. Zelf beweert hij met de nieuwe artistiek leider Ted Brandsen en de huischoreografen Krsysztof Pastor en David Dawson bij HNB een nieuw trio 'Vannen' achter te laten. Des te curieuzer dat van hen geen werken waren te zien in het door Eagling samengestelde afscheidsprogramma.

Meer over