Dromen van leven buiten de seksindustrie

Photo Academy Award..

Merel Bem

Den Haag De eerste fotografieprijs van dit seizoen is uitgedeeld. Vorige week ontving Robin de Puy (1986), afkomstig van de Rotterdamse Fotoacademie, The Photo Academy Award voor haar serie portretten van jonge, Nederlandse prostituees. Dat betekent werk aan de winkel voor De Puy, die behalve 5.000 euro ook een publicatie van haar werk in GUP Magazine in de wacht sleepte.

De uitslag van The Photo Academy Award leverde ook werk op voor een aantal andere jonge fotografen, onlangs afgestudeerd aan een Nederlandse of Vlaamse academie, of krap een jaar bezig. Dat is het sympathieke aan deze prijs, die dit jaar voor de negende keer werd uitgereikt en waarvoor fotografen zelf werk kunnen inzenden: er is een algemene winnaar, die er met de poet vandoor gaat, maar daarnaast kunnen fotografen in allerlei categorieën, min of meer afhankelijk van de uiteenlopende leden van de omvangrijke jury, zegevieren.

Bestempelt bijvoorbeeld de tentoonstellingsmaker van de Amsterdamse Melkweg Galerie een bepaalde fotograaf tot winnaar van haar lijstje genomineerden, dan krijgt diegene (in dit geval Masha Osipova met een mooie serie over het sterfproces van haar Russische tante) een tentoonstelling in haar expositieruimte. En kiest de beeldredacteur bij Elle haar favoriet (dit jaar Hanneke van Leeuwen met sfeervolle vrouwenportretten), dan krijgt die uiteraard een publicatie in het tijdschrift.

Maar dat komt allemaal later. Eerst is er de tentoonstelling van alle genomineerden in het Fotomuseum Den Haag. Wat meteen opvalt, is de overlap met die andere Nederlandse onderscheiding voor jonge fotografen, de Fotoprijs 08/09, waarvan het werk van de genomineerden op dit moment te zien is in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. De uitslag van die prijs wordt aan het einde van september bekendgemaakt.

Pim Leenen, Xiao Xiao Xu, Robin de Puy, Wypke Jannette Walen – hun foto’s hangen ook in Rotterdam. De series van Xiao Xiao Xu en Robin de Puy kregen in Den Haag meer ruimte, die van Pim Leenen werd juist ingekort, wat de inhoud niet ten goede kwam. Gelukkig kreeg Leenen, die in Rotterdam opviel met zijn onheilspellende blik op alledaagse voorwerpen, wel een eervolle vermelding en de derde plaats in de competitie.

Wat nog meer opvalt? Het grote contrast tussen het ongekunstelde, rauwe werk van winnaar Robin de Puy en de gepolijste, niets aan het toeval overlatende series van twee andere favorieten: Kirsten Wilmink (AKI, Enschede) en Ernst Coppejans (Fotoacademie Amsterdam). De eerste werd door wel zes juryleden genomineerd en won zowel een publicatie in P/F als een opdracht voor Frame Magazine. Coppejans werd in het juryrapport enthousiast aangeprezen en won plaatsing in of een opdracht voor Volkskrant Magazine.

Beide fotografen bedienden zich veelvuldig van Photoshop. Coppejans portretteerde homoseksuele mannen en ‘lifte’ hun gezichten zodanig, dat een groot verschil ontstond tussen hun strakke, engelachtige gelaat en hun vaak behaarde, oermannelijke, ontblote bovenlijven. Die truc sorteert effect, maar daarmee is het dan ook wel gezegd.

Wilmink maakt meer indruk. Ook zij zoekt met behulp van digitale hulpmiddelen naar de grenzen van de fotografie, maar is inhoudelijk sterker. In een eigen geestige beeldtaal die dicht tegen kitscherige wansmaak aanzit, onderzoekt Wilmink de oorsprong van clichés en vooroordelen ten opzichte van Duitsers.

Ondanks deze duidelijke voorkeur voor niet-alledaagse, ‘nieuwere’ fotografie, is het niet verwonderlijk dat Robin de Puy heeft gewonnen. Haar recht voor z’n raapfoto’s passen goed in de visie van juryvoorzitter Hans Aarsman, die, zoals algemeen bekend, niet houdt van fotografie waarvan de vorm afleidt van de inhoud. Dat doen de foto’s van De Puy zeker niet; ze tonen zonder opsmuk de jonge meisjes in de seksindustrie, die volgens de fotograaf dromen van andere dingen in het leven.

Of De Puy daarmee de terechte winnaar van The Photo Academy Award is – daarover valt te twisten. Slecht is haar werk zeker niet, maar voegt het veel toe aan wat we al kennen op dit gebied? In die zin is het een conservatieve keuze. Eerder dient een lans te worden gebroken voor de foto’s van Mijke Rummens (HKU), die op originele wijze de bio-industrie onder de loep neemt.

Meer over