nieuws

Dordrechts Museum koopt levensgroot portret van Sir Norton Knatchbull, door Samuel van Hoogstraten

Het Dordrechts Museum heeft een portret van Samuel van Hoogstraten (1627-1678) aangekocht. Het is het grootste en meest ambitieuze portret dat de schilder, een leerling van Rembrandt, ooit maakte.

Anna van Leeuwen
Samuel van Hoogstraten, Portret van Sir Norton Knatchbull (1667), olieverf op doek, 208,5 x 131,5 cm. Beeld Peter den Ouden
Samuel van Hoogstraten, Portret van Sir Norton Knatchbull (1667), olieverf op doek, 208,5 x 131,5 cm.Beeld Peter den Ouden

Levensgroot, van top tot teen en mooi uitgedost is de Britse politicus en geleerde Sir Norton Knatchbull (1601-1684) vastgelegd. Van Hoogstraten werd geboren in Dordrecht en maakte internationaal carrière in onder meer Wenen, Rome en Londen.

Peter Schoon, directeur van het Dordrechts Museum, spreekt van een ‘nieuw icoon’ voor het museum, dat als ‘eyecatcher’ zal komen te hangen in de Rembrandtzaal. In de museumcollectie was nog geen 17de-eeuws werk waarop een geportretteerde op ware grootte en staand was afgebeeld. Dat soort kostbare portretten, ‘ten voeten uit’ geheten, zijn schaars in de Hollandse kunst. Rembrandt schilderde er slechts drie (waaronder het beroemde echtpaar Marten Soolmans en Oopjen Coppit), portretspecialist Frans Hals waagde zich er slechts één keer aan. Het Dordrechts Museum heeft al elf schilderijen van Van Hoogstraten in de collectie en een van zijn vader, Dirk van Hoogstraten.

Het enorme doek, meer dan 2 meter hoog, werd in maart 2021 aangeboden op een veiling bij Sotheby’s in Londen. Toen werd het schilderij voor 212 duizend euro gekocht door een Engelse handelaar, die het vervolgens aan het museum aanbood. Het museum heeft het werk gekocht voor 280 duizend euro, met steun van de Vereniging Rembrandt (140 duizend euro), het Mondriaan Fonds (100 duizend euro) en de Bedrijfsvrienden Dordrechts Museum (30 duizend euro) en met eigen geld (10 duizend euro). Het schilderij is in het museum gerestaureerd, omdat het vernis sterk was vergeeld. Nu zijn de details en kleuren weer beter zichtbaar.

Sir Norton Knatchbull, die op zijn 65ste voor zijn portret poseerde in het zwart met een grote witte kraag, was destijds Van Hoogstratens belangrijkste Engelse opdrachtgever. Zijn houding is te herkennen als een typische Britse power pose uit die tijd: hand in de zij en elleboog naar voren. Dat had Van Hoogstraten afgekeken van het jachtportret dat Anthony van Dyck had gemaakt van Karel I van Engeland, dat nu in de collectie van het Louvre is.

Het schilderij was sinds het is vervaardigd in de adellijke familie gebleven. Het werd door Sotheby’s verkocht uit de nalatenschap van de in 2017 overleden gravin Patricia Mountbatten. Zij was getrouwd met een nazaat van de geportretteerde. Een van hun zonen heet net als de man in dit portret Norton Knatchbull.

Meer over