Film

Documentaire 100UP over krasse 100-plussers is een ode aan de levenskunst ★★★☆☆

De inspirerende verhalen van hoogstbejaarden van over de hele wereld zijn soms wel wat versnipperd gemonteerd.

100UP Beeld
100UP

Heel erg oud worden is deels een kwestie van toeval en geluk – en het levert de mooiste anekdotes op. Voormalig drummer Viola Smith (1912-2020) deelt haar geheim met documentairemaker Heddy Honigmann in 100UP, een opbeurende reeks portretten van krasse 100-plussers.

Smith kwam uit een muzikaal nest: zij en haar zeven zussen leerden eerst piano spelen en mochten vervolgens een eigen instrument kiezen – hun vader ontpopte zich later tot leider van een volwaardig meisjesorkest. Smith, het zesde kind, had graag trompet of trombone gespeeld, maar haar favoriete blaasinstrumenten waren al vergeven. De drums bleken een redding: ze werd niet alleen een van ’s werelds eerste vrouwelijke profdrummers, met optredens in films, een musical en een grote tv-show, ook kreeg ze van haar dokter steevast te horen hoezeer het drummen haar in een uitmuntende lichamelijke conditie bracht. Haar zussen met hun blaasinstrumenten? Al lang dood. Hun longen waren op.

Het is vaak inspirerend om naar Honigmanns hoogstbejaarden te luisteren, ook al worden hun verhalen in de montage soms iets te versnipperd opgediend. Mooi hoe sekstherapeut Shirley Zussman (1914), die nog altijd vastgelopen sekslevens loswrikt, vertelt hoe ze geregeld terneergeslagen raakt in de wetenschap dat ze steeds minder kan, om snel aan te vullen dat dit zeker niet opgaat voor seks. Seks blijft een leven lang, zegt ze. Niet de daad, wel het vermogen een seksueel wezen te zijn.

En kijk naar voormalig komiek Irwin Corey (1914-2017), die in een fauteuil naast zijn zoon uitbundig en welgemeend oreert over het leven als ‘wonderlijk fenomeen’. 100UP verbindt al die losstaande, min of meer willekeurige anekdotes en oneliners uit veelal totaal verschillende levens tot een ode aan aangeboren levenskunst.

Dat niet al Honigmanns hoofdpersonages – zeven haalden haar documentaire – op vergelijkbare wijze van het scherm spatten lijkt logisch; de Zweedse schapenboerin en de Peruaanse arts in 100UP zijn vermoedelijk gezegend met minder camera-ervaring dan de drummer, de sekstherapeut en de komiek. Tegelijk is deze uiteindelijke selectie het resultaat van een moeizaam productieproces, waarin het Filmfonds op de een of andere manier een concreter uitgewerkt filmplan wilde dan Honigmann (O amor natural, Om de wereld in 50 concerten, Buddy) vooraf kon geven. Haar decennialange ervaring bleek onvoldoende om haar productie snel te financieren. Meerdere 100-plussers overleden jaren voor ze eindelijk kon beginnen met filmen. Vermoedelijk bleef veel potentieel onbenut.

Op meerdere manieren biedt 100UP een les: het kan soms geen kwaad om goed te luisteren naar mensen die hun sporen hebben verdiend.

100UP

Documentaire

★★★☆☆

Regie Heddy Honigmann

Met Shirley Zussman, Viola Smith, Irwin Corey

93 min., in 38 zalen

Meer over