Dit zijn de 50 beste albums van 2017

De muziekredactie brengt het muziekjaar terug tot haar onverbiddelijke Lijst van 50. Goed voor een klinkende kerstvakantie, dit overzicht vol onverwachte pop, hier en daar wat dance en klassieke vrouwen aan de top.

Beluister hier op Spotify de tien beste albums van 2017 (met uitzondering van nummer 10 en 8). 

De top 10. Beeld de Volkskrant
De top 10.Beeld de Volkskrant

Het was een albumjaar van tegengestelde ervaringen. Niet eerder was het recensentencollectief in de klassieke hoek het zo eens over wat de beste plaat van het jaar moest zijn. Een eitje, geen discussie over mogelijk. Scroll rustig en het liefst al lezend door naar de nummer één in deze jaarlijkse Lijst van 50 en aanschouw het nieuwe meesterwerk.

Intussen, aan de andere kant van het spectrum en dus in de popcorner, keek de bespreekclub elkaar een beetje vertwijfeld aan. Nee, die éne popplaat waar echt iedereen het over had, die was er in 2017 niet. Er was geen Kendrick Lamar van twee jaar geleden, die toen met zijn plaat To Pimp a Butterfly een halve wereld in de ziel trof. Geen Beyoncé, en ook geen nagelaten bekentenissen van David Bowie.

Iedereen had wel zo zijn eigen favorietje - die ene van LCD Soundsystem vonden we allemaal best leuk - maar er heerste bepaald geen eensgezindheid. Geen driedubbele hiphopklapper en ook geen onvergetelijke danceplaat. Het leek daarbij ook wel of veel popplaten steeds minder lang houdbaar worden. Ze doen het even leuk op de streamingplatforms, maar na een week klikken we alweer massaal op het volgende plaatje. Het zijn misschien wat onrustige poptijden.

We zagen het gedurende het plaatjaar ook in de besprekingen: heel af en toe een vijfsterrenrecensie bij de pop, verder vooral aftrek van punten. Hoe anders ging dat in klassieke kringen. De maximale scores vlogen ons om de oren en de violisten en sopranen beklommen volgens de Volkskrant-recensenten hand in hand en onvermoeibaar muzikale gebergten van de buitencategorie.

Vandaar dus déze lijst, die met zorg en ook een klein beetje zorgen voor u is samengesteld door uw muziekredactie.

Met medewerking van: Pablo Cabenda, Gijsbert Kamer, Merlijn Kerkhof, Biëlla Luttmer, Guido van Oorschot, Menno Pot en Frits van der Waa

50 Colleen - A Flame My Love, a Frequency

Dance/elektronisch

De Française Cécile Schott alias Colleen heeft een wonderlijke wereld van verstilde rustmuziek en dus 'ambient' rond zich opgetrokken, vol zuchtende stemmen en al net zo zwaar ademende elektronica. Haar composities, en vooral die op haar plaat A Flame My Love, a Frequency, lijken nooit op het werk van de voorvaderen in het respectabele genre, dankzij de unieke textuur van de klanken die zij uit haar hard- en software laat vloeien.

49 Isabelle Faust, Alexander Melnikov - Sonates César Franck en Ernest Chausson

Klassiek

De Duitse violist Isabelle Faust en de Russische pianist Alexander Melnikov brengen een in de concertzaal niet vaak gehoord meesterwerk van de Franse componist Ernest Chausson tot leven. Gesteund door het Duitse Salagon Quartett geven de musici Chaussons Concert voor piano, viool en strijkkwartet een diepzinnige dimensie.

48 Big Brave - Ardor

Heavy

Toegegeven, de plaat Ardor van het heavy Canadese trio Big Brave werd beter ná een paar verpletterende Nederlandse optredens van dit topzware postrockbandje. Het contrast tussen de traag dreunende feedbackgitaren en de ijle en zuivere hoge stem van zangeres Robin Wattie is hier het onweerlegbare verkoopargument.

47 Ronald Brautigam - Beethoven, Diabellivariaties

Klassiek

Al twaalf jaar lang baant Ronald Brautigam zich op fortepiano een weg door Beethovens pianomuziek. Zijn vertolkingen van de Diabellivariaties zijn een waardig slot van een magistrale, vijftien cd's tellende serie, en moeten dus worden gezien als een flonkerend uitroepteken. Het is alsof je bij Beethoven door het sleutelgat naar binnen mag kijken.

46 Protomartyr - Relatives in Descent

Pop

De Amerikaanse band Protomartyr drijft op golven van herwaardering voor de postpunk uit de jaren tachtig. Maar ze zijn uitgegroeid tot veel meer dan een stijlepigoon, en zijn tegenwoordig zelfs een van de spannendste indiegitaarbands. Protomartyr speelt op de vierde plaat Relatives in Descent nu eens gecontroleerd, dan weer getergd, onstuimig en soms ronduit beklemmend.

Protomartyr Beeld
ProtomartyrBeeld

45 Duo Belder Kimura - CPE Bach

Klassiek

Carl Philipp Emanuel Bach, zoon van, is de held op deze dubbel-cd. De Japanse barokviolist Rie Kimura en de Nederlandse klavecinist Pieter-Jan Belder legden alle werken voor de combinatie toetsen en viool van de Bach-zoon vast op een fascinerend album, waarop goed te horen is hoe 'CPE' zich ontwikkelt van een liefhebber van speels contrapunt tot een meester van galante lijnen en grillige harmonieën.

44 U2 - Songs of Experience

Pop

Op de valreep, in meerdere opzichten. De begin deze maand verschenen plaat Songs of Experience van U2 kan nog net mee in deze onverbiddelijke jaarlijst. Ook omdat het eindelijk weer een goed album is van de Ierse megaband. Relevante teksten, een knap zingende Bono, een uitmuntende productie en ook nog een paar klinkende stadionmeezingers: wat willen we nog meer?

43 Sevdaliza - Ison

Pop

Zangeres Sevdaliza is de grote Nederlandse popontdekking van 2017, en ze gaat nu de wereld over met een doorwrocht debuutalbum dat zindert van betekenis. Zomaar een handvol liedjes op een rij? Nee, daar doet Sevdaliza niet aan. Op Ison eist ze overgave en de volle aandacht van de luisteraar, voor haar futuristische en poëtische r&b in een soms ijzingwekkende elektronische productie.

42 Sleaford Mods - English Tapas

Pop

De oer-Britse working-classpunk en hiphop van Sleaford Mods blijft leuk, ook al is het bandconcept rechtlijnig en simpel. Ja, de band maakt zich nog altijd kwaad over de manier waarop rijk arm naait, maar frontman Jason Williamson boekt op English Tapas zowaar ook progressie als liedschrijver. Zónder er dat aangename venijn voor in te leveren.

41 Angles 9 - Disappeared Behind the Sun

Jazz

Ouderwetse jazzherrie in het gestoomde jasje van het Portugese platenlabel Clean Feed, dat tegenwoordig de spannendste en vrijzinnigste jazz uitbrengt. Het Zweedse collectief Angles 9 maakt intens kabaal, maar is toch niet zwaar op de hand. Je gelooft het niet: met de rammende boosheidsplaat Disappeared Behind the Sun valt er ook nog wat te lachen.

40 Saz'iso - At Least Wave Your Handkerchief at Me

Wereld

De Albanezen zijn wereldkampioen trieste liedjes zingen, maar de meerstemmige volkszangkunst lijkt de laatste decennia wat in de vergetelheid geraakt. Gelukkig heeft het gezelschap Saz'iso de schouders onder een aantal klassiekers gezet, op de schitterende plaat met de veelzeggende titel At Least Wave Your Handkerchief at Me. Pijnlijk mooi vocaal verdriet.

39 Dua Lipa - Dua Lipa

Pop/dance

Grote vrouwen als Taylor Swift en Katy Perry domineerden de mainstream-pop, tot vanuit de electronic dance music (EDM) ineens de Albanees-Engelse zangeres Dua Lipa kwam aanvliegen. Met een debuutplaat vol hits, die nog lang niet is uitgewerkt op YouTube en de streamingplatforms. Aanstekelijk hippe dance-anthems met empowering inhoud, en dus gewoon een leuke popplaat.

Dua Lipa Beeld
Dua LipaBeeld

38 Les Siècles - Daphnis & Chloé

Klassiek

Maurice Ravels balletmuziek over twee verliefde herderskinderen op Lesbos klinkt broeierig en intenser dan we gewend zijn, in de uitvoering van het Franse orkest Les Siècles. Dirigent François-Xavier Roth laat zijn orkest spelen op een historisch verantwoord instrumentarium en dat geeft het stuk een verrassende mildheid.

37 Erik Bosgraaf - Telemann Triosonates

Klassiek

Het Nederlandse fenomeen Erik Bosgraaf werkt zich door het blokfluitoeuvre van Georg Philipp Telemann heen. Hij is aangekomen bij diens Triosonates, die hij opnam met Dmitri Sinkovski (viool), Balázs Máté (cello) en Aleksandra Koreneva (klavecimbel) voor de basso continuopartij. Bosgraaf gaat hélemaal los en laat een storm aanzwellen, om die later met zijn toverfluitje weer tot bedaren te brengen.

36 Steffi - World of the Waking State

Dance/elektronisch

De Nederlandse top-dj Steffi is vooral druk in het clubleven, achter de draaitafels. Gelukkig heeft ze met World of the Waking State weer eens een volwaardig en meer dan compleet album afgeleverd. Haar ritmes en melodieën zijn beheerst en eindeloos melancholiek, en laten horen dat je met een ambachtelijke programmering van de drumcomputers nog altijd technowonderen kunt verrichten.

35 Ambrose Akinmusire - A Rift in Decorum

Jazz

De dubbele live-cd A Rift in Decorum van de Amerikaan Ambrose Akinmusire is een hoogtepunt in diens oeuvre en bewijst dat hij echt een zeldzaam veelzijdige en virtuoze trompettist is. Akinmusire blijft niet hangen in het rijke jazzverleden, maar wil vooruit. Live in de Village Vanguard stijgt hij met band en al op tot grote jazzhoogten.

34 Stormzy Gang - Signs & Prayer

Pop

Hoera, de grime, oftewel de harde Britse hiphop op breakbeats, is terug. De debuutplaat van Londenaar Stormzy is boos en agressief, maar toch ook doordacht en soms zelfs van het gelikte soort. Als de Britse pionier Dizzee Rascal de koning van de grime is, dan is Stormzy vanaf nu de opdringerige troonpretendent.

33 Les Arts Florissants - Monteverdi Madrigali

Klassiek

De reis van het ensemble Les Arts Florissants door het repertoire van Monteverdi is met dit prachtige slotbetoog ten einde. Geen componist is zo groots in het overbrengen van gelukzaligheid, maar het palet omvat ook droefenis, woede en de gebruikelijke woelingen en botsingen waarmee de liefde gepaard kan gaan. De live opgenomen en licht geretoucheerde uitvoeringen van Paul Agnew en consorten zijn onovertroffen.

32 Rosanne Philippens Prokofjev

Klassiek

Een belofte mag violist Rosanne Philippens allang niet meer genoemd worden. Met haar Stradivarius, die luistert naar de naam Barrere, beweegt ze zich door bijvoorbeeld het Tweede vioolconcert van Prokofjev. Philippens maakt de melodie persoonlijk, met kleine glijertjes tussen de tonen en een klankintensiteit die je niet loslaat. Razend spannend.

31 Kölsch - 1989

Dance/elektronisch

Een autobiografie in techno: dat is natuurlijk best origineel. De Deense dj Kölsch maakt van dit derde en laatste deel van zijn drieledige retrospectief een aangrijpend verhaal, waarin de boosheid van een puber over de scheiding van zijn ouders doorklinkt. Kölsch verwijst naar de soundtracks van Vangelis, krijgt ook nog hulp van een kamerorkest en musiceert ons al doende het kippevel in de nek.

30 Bedouine- Bedouine

Roots

De in Aleppo geboren Azniv Korkejian emigreerde met haar ouders naar de Verenigde Staten en dook daar in de folk en americana. Als Bedouine brengt zij een indrukwekkende en schitterend gearrangeerde debuutplaat uit, vol poëtische volzinnen en liedjes met eeuwigheidswaarde. Alsof de schimmen van Nick Drake en Leonard Cohen door mystieke oosterse strijkorkesten zweven.

29 Moss - Strike

Pop

De indierock is helemaal niet dood, en ruikt zelfs niet eigenaardig. De vijfde plaat van de Amsterdamse band Moss klinkt beter dan ooit, vooral ook dankzij een sprankelende productie uit de Antwerpse studio van Deus. De gitaren stapelen zich op, de synths tintelen, de refreintjes rocken en eigenlijk wil je bij Strike gewoon een gat in de lucht springen en met je vuistje pompen.

28 Arca - Arca

Dance/elektronisch

Arca maakt dit jaar een indrukwekkende dubbelslag: als producer van Björks Utopia, en met zijn eigen, raadselachtig mooie album zonder titel. De Venezolaan maakt geen makkelijke muziek, en hij heeft minstens zoveel haters als liefhebbers. Maar wie zich zonder voorbehoud openstelt voor Arca's vervreemdende, haast sacrale elektronische kerkmuziek, krijgt een louterende oormassage als beloning.

27 Meindert Talma - Je denkt dat het komt

Pop

Ook op het tweede deel van zijn autobiografische boek- en-albumreeks zingt Meindert Talma over zichzelf, en wel zijn zingende zelf in de beginjaren van zijn songwriterscarrière. Hij doet dat met een grote observerende kracht, droogkomisch en gedetailleerd, en intussen steek je ook nog wat op over de Nederlandse popcultuur. 'Nederlands Onbekendste Popster' is openhartig en ontroerend.

Meindert Talma Beeld
Meindert TalmaBeeld

26 François Lazarevitch - Telemann Fantasia's

Klassiek

Weer een mooie Telemann-plaat in het 250ste sterfjaar van de componist die niet mag worden vergeten. In zijn Twaalf fantasia's voor dwarsfluit komt een waaier aan allerlei stijlen, dansen en toonsoorten samen, en de Franse fluitist François Lazarevitch weet met zijn kernachtige toon en gevoel voor cadans te boeien tot de allerlaatste tel.

25 Barbara Hannigan & Ludwig - Crazy Girl Crazy

Klassiek

Vorig jaar prijkte de Canadese sopraan en dirigent Barbara Hannigan op de eerste plaats van deze lijst. Dit jaar splijt zij de lijst in tweeën, met haar album Crazy Girl Crazy. Toch ook knap. Hannigan benadert Bergs Lulu-suite vanuit de titelrol van de gelijknamige opera, met meer dan welsprekende resultaten. Een fascinerend mengsel van pret en pregnantie.

24 Sabine Devieilhe - Mirages

Klassiek

Sabine Devieilhe, Franse stersopraan (31), wrijft oriëntaalse aria's uit 19de-eeuwse Franse opera's op. En brengt een meeslepende ode aan de stratosferisch hoog gezongen, lang uitgesponnen en misschien ook wel erotiserende kreet 'ah!' Dirigent François-Xavier Roth kleurt de vocale luchtspiegelingen in met tere pasteltinten.

undefined

23 Dool - Here Now, There Then

Heavy

Ryanne van Dorst, voorheen bekend als Elle Bandita, werd dit jaar twee keer ontdekt. Als maker van een messcherpe tv-serie over genderfluïditeit én als voorganger van een occulte rockband die is opgetrokken uit de restanten van onder andere het legendarische The Devil's Blood. Van Dorst zingt venijnig ijl en kwaadaardig, bij emotionele gitaarriffs van bijvoorbeeld de kippevelknaller Oweynagat. Brr, wat verschrikkelijk mooi.

22 The War on Drugs - A Deeper Understanding

Pop

Een bedwelmend album van een band die rockende sereniteit tot grootste gitaarkunst heeft verheven. De liedjes van de Amerikaanse indieband The War on Drugs, over vertwijfeling en vergankelijkheid, zijn nog weidser en melancholieker dan voorheen. Muziek voor bij een Amerikaanse roadmovie in sepiakleuren.

21 Thundercat - Drunk

Pop

De zanger-bassist Thundercat is vanuit de jazz en funk opgetrokken richting soepele soul en softrock. En dat is best goed nieuws. Thundercat zingt steeds beter en de liedjes zijn strak gecomponeerd. De gastbijdragen van rappers als Kendrick Lamar en Wiz Khalifa zijn ook nog eens raak, en dus hebben we hier te maken met een heerlijk wegluisterend topplaatje.

20 LCD Soundsystem American Dream

Pop

LCD Soundsystem van James Murphy werd een paar jaar geleden opgedoekt, en direct daarna weer bijeengebracht. De fans begrepen het allemaal niet meer zo. Maar na deze 'comebackplaat' klaagt niemand meer over de grilligheid van frontman Murphy. Op American Dream koppelt hij de paranoia van onze tijd aan zijn eigen angsten en ellende, verlies en aftakeling. Bij ijzingwekkend mooie muziek vol hypnotiserende synths en ontregelende gitaren.

19 King Krule - The Ooz

Pop

Archy Marshall alias King Krule is een rusteloze jonge neobeatnik die ons met jazzrap, hiphop, punk en druipende soundscapes meesleept naar de straten van Londen. En dan natuurlijk niet de vrolijkste straten. Op The Ooz weet je soms niet wat je hoort: hiphop uit een angstdroom, gemengd met vage nachtclubjazz en liftmuziek uit vervlogen tijden. Poëtisch, intrigerend, en gewoon ook ontzettend leuk.

18 Peter Perrett - How the West Was Won

Pop

De Britse newwave-rocker Peter Perrett, bekend van The Only Ones uit de jaren zeventig, ontwaakte uit een decennia durende drugsroes. Met een ontroerende plaat, die min of meer bedoeld is als ode aan zijn vrouw. Een haarfijn liedjesalbum met melancholieke gitaarsongs vol authentieke liefdeslyriek, ironische observaties en uiteraard ook best wat zwartgallige overpeinzingen.

17 Chiaroscuro Quartet - Haydn, Opus 20 nos. 4-6

Klassiek

Eindelijk krijgt Haydn, nota bene 'de vader van het strijkkwartet', een groep die zich volledig toegewijd en met bakken vol liefde op zijn werk stort. Niks geen vederlicht spel maar een heldere en kernachtige klank, die Haydn zeldzaam indringend maakt. En wát een kleurschakeringen brengt dit lumineuze Chiaroscuro Quartet aan.

16 Reinbert de Leeuw - Kurtág

Klassiek

Er moest een Nederlander aan te pas komen om de complete werken voor ensemble en koor van de Hongaar György Kurtág op cd vast te leggen. Reinbert de Leeuw kreeg het voor elkaar. Sterker nog: hij kreeg de volledige instemming van de veeleisende componist. De stem van mezzosopraan Gerrie de Vries ontroerde hem zelfs zo dat hij haar schreef: 'Mit unendlichen Dank wie Sie es singen!'

15 Gas - Narkopop

Dance/elektronisch

Ook in 2017 werden de vermoeide poporen gekalmeerd door indringende ambientmuziek. Die van Wolfgang Voigt alias Gas doet de wereld even bevriezen. Op Narkopop, een vervolg op de baanbrekende plaat Pop uit 2000, laat Voigt zware golven organisch synthesizer- en tapegeluid aanzwellen en wegsterven, als een soort getijdenmuziek van eb en vloed, met hier en daar een in de verte dreunende vierkwartsmaat. Een magistrale geluidstrip.

14 Yuri Honing Acoustic Quartet - Goldbrun

Jazz

Volgens het begeleidende schrijven gaat het album Goldbrun van Yuri Honing en zijn Acoustic Quartet over 'Europa en haar heldendom'. Het zou zelfs een 'Gesamtkunstwerk' zijn, met verwijzingen naar Strauss en Wagner. Maar de romantische, licht droefgeestige muziek van Honing heeft deze grote woorden helemaal niet nodig. Zijn lange, serene noten zoeken meer dan ooit de diepte, en zijn kwartet speelt gepast warm en empathisch.

13 Vince Staples - Big Fish Theory

Pop

Vince Staples weet de hiphop op zijn plaat Big Fish Theory weer een nieuwe kant op te duwen. Zijn raps zijn ingebed in een volledig elektronische klank, van bijvoorbeeld de danceproducer Flume, en daarmee klinkt Staples fantastisch. Dat hij een geweldige rapper is, wisten we al. Maar dat hij met succes zo'n compleet nieuw geluid aan zijn hiphop geeft, is toch verrassend.

Vince Staples Beeld
Vince StaplesBeeld

12 Converge - The Dusk In Us

Heavy

Wat kan keiharde muziek soms toch breekbaar en ontroerend zijn. De Amerikaanse band Converge maakt al een jaar of twintig onverstoorbaar hardcoreherrie, maar bereikt op The Dusk In Us een ongekend hoog niveau. De liedjes zijn puur en getergd, de energie die loskomt rond de in elkaar stekende gitaren is elektrificerend. Zanger Jacob Bannon schreeuwt dat we niet elkaar, maar de monsters in ons eigen hoofd moeten bestrijden. Goed punt.

11 MusicAeterna o.l.v. Teodor Currentzis - Tsjaikovski Zesde symfonie

Klassiek

Teodor Currentzis, de Griekse dirigent die in de ijskoude Russische stad Perm heerst over een kunstenaarskolonie, slaat weer toe. Hij zandstraalt alle aangekoekte speelgewoonten van Tsjaikovski's beroemde Zesde symfonie, de Pathétique. Die klinkt daardoor provocatief, soms op het randje maar altijd overrompelend.

10 Marc-André Hamelin - For Bunita Marcus

Klassiek

For Bunita Marcus is een levensveranderend meesterwerk van componist Morton Feldman, waaraan je je moet overgeven. Het is een ervaringsstuk dat een beklemmende uitwerking kan hebben: er zijn amper noten. Pianist Marc-André Hamelin brengt je in een diepe hypnose. Wat een concentratie, en wat een fenomenale prestatie.

9 Kendrick Lamar - Damn

Pop

Twee jaar geleden lachte Kendrick Lamar ons toe vanaf de eerste plek van de Lijst van 50, met zijn meesterwerk To Pimp a Butterfly. Met de opvolger Damn betreedt hij opnieuw de toptien van vrijwel alle jaarlijsten wereldwijd. Lamar heeft de jazz wat verlaten en klinkt op Damn lichtvoetiger en transparanter. Maar luister nu eens naar dat eenvoudige maar schitterende gitaarmotiefje in het nummer Pride. Zó mooi.

8 Aleksej Ljoebimov - Tangere, Carl Philipp Emanuel Bach

Klassiek

Sublieme muziek en een superieur muzikant, met daartussenin een instrument dat vrijwel niemand kent, maar dat een ongehoorde rijkdom in zich bergt: een tangentenklavier, zeg maar een vroeg soort klavier, ergens tussen klavecimbel en piano in. Zet deze plaat op en val van uw stoel, al bij de eerste noten. Net zo briljant als frappant.

7 Emptiness - Not For Music

Heavy

De Belgische cultband Emptiness was ooit gewoon een raggend blackmetalbandje. Vergeet die verleden tijd. De plaat Not For Music is een uitpuilend klankenkabinet, dat over je heen dondert bij sissende en fluisterende spookstemmen. Metal? Nou nee. Emptiness componeerde eerder een geheel stijlvrije maar pikzwarte symfonie van onheilstijdingen, waarin steeds meer sprankelende gitaarwondertjes zijn te ontdekken. Oneindig treurig en bloedjemooi.

6 Future Islands The Far Field

Pop

Het Amerikaanse indietrio Future Islands wordt bij iedere plaat beter. De liedjes worden steeds nauwkeuriger uitgewerkt; het geluid, dat herinneringen oproept aan de glorieuze newwave-tijd, wordt steeds verzorgder. Maar de grootste troef is de intense voordracht van frontman Sam Herring, die voortdurend op het randje van de waanzin lijkt te balanceren. Een stevig doormarcherende prachtplaat.

5 Oumou Sangaré - Mogoya

Wereld

Oumou Sangaré was de afgelopen tien jaar een beetje een Malinese diva in ruste. Ze deed vooral zaken, en goede ook. Maar de kunst begon kennelijk weer te knagen aan het liedjesbrein, want Sangaré herpakt zich op de kracht gevende topplaat Mogoya. Zij laat haar liedjes in aanstekelijke pop en psychedelica verpakken door de Franse producers van het collectief Albert. En zingt zoals zij dat altijd heeft gedaan: gedecideerd, messcherp articulerend en in de opstijgende toonladders van een magische schoonheid.

4 Vijay Iyer Sextet - Far From Over

Jazz

De jazzplaat van het jaar komt van de Amerikaanse toetsenist Vijay Iyer en zijn sextet, en is zo goed omdat het album diep in de traditie is geworteld en tegelijk nieuw en vooruitstrevend klinkt. Soms komen Art Blakey en zijn Jazz Messengers voorbij, maar net als je die associatie krijgt aangereikt, hoor je ineens de afrofunk van Herbie Hancock. Of hiphop, als Iyer zijn Rhodes hard laat ronken. Fris, spannend en opwindend.

3 John Osborn - A Tribute to Gilbert Duprez

Klassiek

Hoe kan het dat opnamen van allang overleden zangers zoveel natuurlijker klinken dan die van de huidige generatie? John Osborn, stertenor, dook in de boeken en las hoe zijn 19de-eeuwse collega Gilbert Duprez het aanpakte. Die postume lessen leidden tot verbluffende inzichten. Weg is de krachtpatserij. Melodieën rollen zacht als die van een singer-songwriter uit Osborns keel. En als het stoer en masculien moet, komt er een Italiaans-bronzen overdrive bij. Oprechter krijg je het niet.

2 Mount Eerie - A Crow Looked at Me

Pop

De titel van de plaat zegt veel over het levensgevoel dat door de liedjes van Mount Eerie drijft. De Amerikaanse zanger-gitarist Phil Elverum, zijn echte naam, zingt over zijn aan kanker overleden echtgenote, en hij doet dat zo verbluffend goed en aangrijpend dat iedereen er stil van zou moeten worden. Teder en timide, emotioneel en intiem. En dat bij indrukwekkend directe teksten: 'Death is real. Someone's there and then they're not, and it's not for singing about.' Zo worden wij op wonderlijke wijze deelgenoot van Elverums verdriet.

1 Maria Milstein, Nathalia Milstein - La Sonate de Vinteuil

Klassiek

En jawel, weer staan er twee klassieke topvrouwen op eenzame hoogte in deze heerlijke en heersende Lijst van 50. Vorig jaar zong Barbara Hannigan zich de albumlijstkosmos in, dit jaar speelt de Russische violist Maria Milstein met haar pianospelende zus Nathalia de trotse jaarparade aan flarden.

Zelden was de beroepsgroep zo eensgezind over welke plaat de eretitel verdient. En de dames en heren verslikten zich haast in de superlatieven, voor de vertolkingen van een setje Franse sonates van Debussy, Saint-Saëns en Pierné. 'Viooltonen van ruis tot staaldraad', schreef de een. 'Wat een vertelkracht.' Een ander: 'Iedere noot die de zussen spelen, blijft als een kooltje nagloeien in je hoofd.' Nog eentje dan: 'We wisten dat Maria Milstein goed was. Maar zó goed? Haar spel is diepzinnig en elegant, haar toon kerft zich in je ziel.'

Maria Milstein is Russisch, maar woont al even in Nederland. Volgende maand ontvangt zij hier de buitengewoon prestigieuze Nederlandse Muziekprijs, die volkomen terecht aan haar wordt uitgereikt. Maar eerst kunnen Maria en Nathalia onze felbegeerde eretitel incasseren. Ze maakten de onverbiddelijke Plaat van het Jaar, die daarom per heden ook maar is uitgeroepen tot eeuwige klassieker in de albumkast. Van harte gefeliciteerd.

Maria Milstein Beeld
Maria MilsteinBeeld

Ook in de concertzaal gebeurden ongelooflijk mooie dingen, en V was er natuurlijk bij. De vier verpletterendste concerten van het jaar, in willekeurige volgorde.

Mount Eerie
Jacobikerk Utrecht, 10/11

Gijsbert Kamer is best wat gewend, maar ziet volgens zijn recensie 'een van de mooiste concerten ooit'. Het wordt gespeeld door Mount Eerie oftewel Phil Elverum, in een muisstille kerk te Utrecht. De recensent vergelijkt de nummers van Elverum over de dood van zijn echtgenote met de grote literatuur. 'Wat de liedjes zo aangrijpend maakt is, behalve het voor iedereen in te voelen leed dat uit de liedjes spreekt, Elverums oog voor detail en de precisie van zijn formuleringen.' Het optreden van die eenzame man met gitaar heeft volgens Kamer ondanks het uitgedragen verdriet een louterende uitwerking op iedereen die erbij is.

Barbara Hannigan
Concertgebouw Amsterdam, 4/12

'De collectieve Hannigan-bewondering vertoont trekken van een hype', prent recensent Merlijn Kerkhof nog voorzichtig in zijn hoofd bij het betreden van het Concertgebouw. Hij is gewapend en klaar voor een paar kritische kanttekeningen. En gaat daarna volledig voor de bijl, nee, wordt smoorverliefd op Barbara Hannigan. Want de Canadese is niet alleen de coolste sopraan in het circuit, ze is tevens topdirigent. Zij leidt het gezelschap Ludwig door Bergs Lulu Suite en de Verklärte Nacht van Schönberg, en bouwt daarbij een haast ondraaglijke spanning op. 'Hierover praten we over vijftig jaar nog', verzucht Kerkhof.

Gojira
TivoliVredenburg, 26/3

O ja, de platen van de Frans-Baskische metalband Gojira zijn fenomenaal. Spijkerhard en technisch, en de liedjes gaan ook nog ergens over. Gojira zingt over de teloorgang van de wereld, en dan vooral onze leefomgeving. Maar allemachtig, wat komt alle ellende er wurgend mooi uit bij een onvergetelijk concert in TivoliVredenburg. Robert van Gijssel wordt tegen de vlakte geslagen door overdonderende riffs en gekmakend strak drumspel, en zoekt daarna dekking voor de claustrofobische onheilspreken van zanger en gitarist Joe Duplantier. Geen uiterlijk vertoon, maar louter betekenis en knetterende overtuigingskracht: beter kan heavy metal eigenlijk niet worden.

Nick Cave
Ziggo Dome Amsterdam, 6/10

Popcritici Menno Pot en Pablo Cabenda waren lang van de kaart, na het concert van Nick Cave in de grote concertbak van de Ziggo Dome. Normaal gesproken geen plek waar je de intiemste concertjes beleeft, maar Nick Cave steekt een hand met knokige vingers uit en grijpt alle concertgangers een voor een bij de strot. 'Sluit je ogen en zet je schrap', zegt Cave voor hij losbarst. 'With my voice I'm calling you', zingt hij. 'Dit is de oudtestamentische Cave', schrijft Pablo Cabenda daarna. 'De Cave die donder en zwavel over zijn parochie uitstort en in een liedje de komst van de Antichrist koppelt aan de geboorte van Elvis Presley.' Halleluja.

De platenhoes zit in het verdomhoekje: bedankt, Spotify en Apple Music. Toch ontdekken we soms nog best mooie. En soms ook heel erg lelijke.

Björk - Utopia (mooi)

Op haar albumhoezen probeert Björk zich al jaren spectaculair te (ver)vormen naar de inhoud van haar muziek. Het 'facepiece' over haar gezicht op de hoes van Utopia lijkt op een oester van kaarsvet, dat kleine pareltjes huisvest. Het ontwerp is natuurlijk van Björk zelf, en dat maakt deze albumhoes nog een stukje mooier.

DJ Khaled - Grateful (mooi)

Als je met een hoes een beetje duidelijkheid kunt verschaffen over wat je zoal bezighoudt, ook op de liedjes die achter dat hoesje zitten, doe dat dan. DJ Khaled heeft pas een zoontje gekregen. Zie hem zitten, met z'n schitterende koppie, in de jacuzzi van zijn pa, kettinkje om zijn nek. DJ Khaled is heel erg blij met de kleine DJ Khaled. Dus.

St. Vincent - Masseduction (lelijk)

Masseduction van St. Vincent gaat over enge starende mannen en de commerciële uitbuiting van seksualiteit in de entertainmentindustrie. En daar laat Annie Clark, haar echte naam, dan zo'n oogversplinterend lelijke hoes bij ontwerpen. 'In your face', dacht St. Vincent er waarschijnlijk bij. Maar de hoes doet, op zijn zachtst gezegd, een beetje afbreuk aan de inhoud.

The Darkness - Pinewood Smile (lelijk)

Lekker makkelijk, een beetje afgeven op metalhoezen. Die zijn altijd pislelijk. Maar sorry: 'lelijk' dekt niet eens de lading bij dit desastreuze kleuterontwerp voor de nieuwe plaat van het toch ook al wat verlopen hardrockbandje. Is er echt iemand in een neusring gephotoshopt? Ja, er is echt iemand in een neusring gephotoshopt.

null Beeld
Beeld
null Beeld
Beeld
Meer over