'DIT MERK HEEFT NORMEN'

Over Stella McCartney wordt wel gezegd dat ze alleen succes heeft wegens haar naam. Haar collectie voor H & M kan laten zien of vrouwen haar kleren echt willen....

Het is een test, geeft ze toe. Al jaren roept ze al dat ze het vreselijk vindt dat haar kleren zo duur zijn. 'Ik werk met de beste materialen, en met kleine oplages, dus het kan niet anders. Maar ik haat dat elitaire aspect van mode', zegt ze ook vandaag weer. 'Er zijn zoveel vrouwen die tegen me zeggen: ik zou graag je kleren dragen, maar ik kan ze niet betalen. Mijn hart breekt als ik dat hoor.'

Als de vrouwencollectie die ze voor H & M heeft ontworpen volgende week in de winkel ligt, zullen zij en de wereld het eindelijk weten. Staan vrouwen echt te springen om McCartneys strak gesneden broeken of met strass versierde zijden topjes? Zal er net zo'n hysterische run op haar kleren komen als op die van Karl Lagerfeld, die vorig jaar als eerste gastontwerper een eenmalige collectie voor het Zweedse confectiebedrijf maakte?

Met andere woorden: heeft Stella McCartney de potentie een groot modemerk te worden? Of blijft het wat het is, een klein label, met maar drie eigen winkels, dat eigenlijk bekender is om de achternaam en de beroemde vriendinnen (Kate Moss, Madonna, Gwyneth Paltrow) van de 33-jarige ontwerpster dan om haar kleren. Zoals ze zelf onlangs zei: 'Mijn naam is heel bekend, maar lang niet iedereen weet precies wat ik doe.'

Ze oogt stoerder en alledaagser dan op foto's, waarop ze met haar grote blauwe ogen altijd een beetje dromerig de lens in staart. Gekleed in eigen ontwerpen (tweed jas, spijkerbroek uit de H & M-collectie en hoge pumps van textiel), het rossige, halflange haar nonchalant in een elastiekje gestopt, stapt ze de voor de gelegenheid roze en wit geschilderde ruimte in een oude Londense school binnen, waar de twintig journalisten die haar in groepjes zullen interviewen aan een vegetarische brunch zitten.

Met de zelfverzekerdheid en charme waarom ook haar vader bekend staat, stelt ze zich aan iedereen persoonlijk voor. 'Hallo, ik ben Stella, how are you? Hoe laat ben je aangekomen? Heb je de collectie al kunnen bekijken? Ja, vind je het mooi? Dank je, dank je. Daar gaat het tenslotte om, dat wij meisjes het willen dragen.'

Geboren worden als dochter van Paul McCartney, zeiden Viktor en Rolf eens, is de mooiste start van een modecarrière die je je maar kunt wensen. 'Ik ga er niet flauw over doen', zegt ze zelf. 'Een heleboel mensen gaan dit verhaal lezen omdat ik McCartney heet. En ja, ik kom uit een succesvolle familie, ik heb veel gereisd en geleerd met mensen om te gaan. Natuurlijk ben ik bevoorrecht. Maar ik heb altijd mijn eigen geld verdiend.'

Als tiener zat ze bij shows van Chanel, Claude Montana en Christian Lacroix, en bij die laatste wist ze op haar vijftiende via vrienden van haar ouders een stage te regelen. Op de eindexamenshow van de modeafdeling van kunstacademie Saint Martins in Londen trok ze alle aandacht naar zich toe door topmodellen Naomi Campbell en Kate Moss haar collectie te laten showen ('Andere studenten hebben toch ook hun vriendinnen gevraagd te lopen', zou ze daarover hebben gezegd).

Ze had een paar collecties gemaakt, maar nog nooit een show gegeven toen ze op haar 25ste hoofdontwerper van Chloé werd, hetgeen Karl Lagerfeld, ook daar haar voorganger, deed sneren dat het Franse huis weliswaar een grote naam had binnengehaald, maar dat dat niet bepaald een grote naam uit de mode was. Waarop McCartney tijdens haar eerste show doodleuk muziek van The Beatles gebruikte.

En ze kreeg iets voor elkaar dat modester Lagerfeld al jaren niet meer was gelukt. Zij en haar met ananassen bedrukte T-shirts, met strass opgeleukte zonnebrillen en met paarden versierde broekpakken maakten van Chloé weer een jong en succesvol merk. Binnen een paar jaar was de de omzet van het Franse huis vervijfvoudigd, ondanks het feit dat Stella, als overtuigd vegetariër, in haar contract had laten opnemen dat ze weigert met leer te werken.

In 2001 gaf de Guccigroup haar de mogelijkheid een eigen label te beginnen; het bedrijf nam voor naar verluidt negen miljoen euro een aandeel van 50 procent. Haar voormalige assistant Phoebe Philo nam het van haar over bij Chloé. Na de presentatie van McCartneys eerste collectie onder Gucci-vleugels - een beetje schreeuwerige kleren, opgesierd met teksten als Wet en Trouble and Strife (problemen en strijd) - kwam het gekat met volle hevigheid terug. Niet McCartney, maar Philo zou de drijvende kracht zijn geweest achter de wederopstanding van Chloé.

Chloé is het onder Philo in elk geval niet slecht vergaan. Integendeel, het is opgebloeid tot een van de invloedrijkste modelabels van het moment. Niet alleen floreert de verkoop van kleren en de inmiddels weer van leer gemaakte tassen en schoenen, het is een merk waarvan de ontwerpen op grote schaal worden nagemaakt. De Victoriaanse blouses, bermuda's en korte, militair getinte jasjes die dit najaar in zoveel winkjels hangen, zijn grotendeels afkomstig uit de koker van Philo.

McCartneys bedrijf daarentegen heeft het jaren moeilijk gehad. In 2003, het laatste jaar waarvan de cijfers bekend zijn gemaakt, draaide ze met bijna zeven miljoen euro verlies, het dubbele van het jaar ervoor, iets dat door Gucci werd verklaard door de opening van drie dure winkels. De Londense, gevestigd in een zijstraat van de dure New Bond Street telt drie verdiepingen. Op de bovenste zit McCartneys maatatelier, waar je broekpakken op maat kunt laten maken; tijdens haar studie werkte ze in de avonduren bij een kleermaker op Savile Row.

Gucci heeft haar een deadline gesteld: uiterlijk in 2007 moet Stella McCartney ltd. quitte spelen. De collectie voor H & M is daarom niet alleen financieel lucratief. Mode is marketing, en komende week is de naam Stella McCartney overal.

Niet dat ze zich werkelijk zorgen maakt. 'O, dat gepraat over die deadline', zegt ze met een wegwerpend gebaar. 'Ik heb mezelf nooit een deadline gegeven. De vader van mijn moeder zei altijd: het gaat om uithoudingsvermogen. Als je trots bent op iets, en je bent er trots op om de goede reden, dan moet je volhouden. Er is geen twijfel mogelijk dat het veel sneller was gegaan als ik onschuldige dieren had vermoord - niks verkoopt zo goed als leren tassen - maar dit merk heeft normen. Je moet normen en idealen hebben. In de H & M-collectie zit een T-shirt van biologische katoen, een kwart van de opbrengt daarvan gaat naar dierenorganisaties, de tassen zijn gemaakt van maïs en afbreekbaar.

'Ik ben al die ontwerpers zat die het allemaal niks uit maakt, die alleen maar geld willen verdienen. Ik ben de enige die niet met leer werkt. Maar het gaat steeds beter met ons. Ik kraam geen onzin uit, hoor. Het gaat nu echt heel goed.'

De H & M-collectie is dan ook niet het enige lucratieve uitstapje dat ze heeft gemaakt. Sinds begin van dit jaar is er een Adidaslijn van haar hand, met kleren die, in tegenstelling tot de meeste modieuze lijnen van sportmerken, zijn bedoeld om daadwerkelijk in te sporten. 'Vroeger waren alle sportkleren voor vrouwen roze en lichtblauw', zegt ze, op een toon alsof zij de eerste is die op het idee is gekomen daarvan af te wijken.'

De H & M collectie kostte McCartney nog geen week; het is een veertig stuks tellende 'best of' uit de collecties die ze de afgelopen vier jaar maakte. Hoewel die lang niet allemaal juichend zijn ontvangen, is bij aanblik van de opvallend goed afgewerkte H & M-serie meteen duidelijk dat McCartney wel degelijk al een aantal goeie klassiekers op haar naam heeft staan.

De superstrakke spijkerbroek met ritsen in de pijpen, het scherp gesneden broekpak, het oversized bomberjack in poederkleuren, het grote vest met tweezijdige rits en brede heupband, de niet-tuttige zijden feestjurk, de knielange smokingjas, het avondtasje als een maliënkolder. Herkenbaar als McCartney, draagbaar, zij het overduidelijk bedoeld voor jonge vrouwen. Weliswaar zijn ze minder meisjesachtig dan de dingen die ze voor Chloé maakte, maar nog niet zo praktisch en volwassen als haar zomercollectie voor 2006, de eerste die ze maakte als moeder (McCartney beviel in februari van zoon Miller).

'Natuurlijk weerspiegelt mijn leven zich in mijn ontwerpen', zegt ze. 'Ik ontwerp voor mezelf. Als ik iets niet zelf wil dragen, dan blijkt het ook niet te werken. Ik heb wel eens aan een mannelijke ontwerper gevraagd hoe hij dat doet, een vrouwencollectie ontwerpen. Ik stel me voor dat ik een vrouw ben, zei hij toen. Daar moet je toch niet aan denken, dat je zo moet werken?'

Meer over