Michelle David

InterviewMichelle David

Direct na haar operatie dacht gospelzangeres Michelle David: Yes! Ik leef nog, ik krijg een tweede kans

Michelle DavidBeeld Hilde Harshagen

Nu is er een nieuw album en een tournee. ‘Ik ben wedergeboren!’

Het was zo stil in cultureel onderkomen Huis Verloren, dat Michelle David erdoor werd overrompeld. Ze zag hoe het publiek in Hoorn ademloos naar haar keek, wachtend op wat ze ging zeggen. Ohhh, dacht ze verschrikt, die mensen luisteren echt naar me. In een nanoseconde deed ze een gebed: ‘O God, help me. Laat me hun geen negatieve krachten geven, maar goedheid.’

Je kent die verhalen wel, van artiesten die last hebben van een God-complex, zegt ze. Die denken dat ze zo’n enorme invloed hebben, zo’n kolossale uitwerking, alsof ze opeens goddelijke gaven hebben gekregen. Nee, daar denkt zij natuurlijk niet over te beschikken. Maar ze voelde, daar in Hoorn als frontvrouw van de band Michelle David & The Gospel Sessions, wel de acute verantwoordelijkheid voor het zieleheil van de zaal.

Wat ze zag, was dat mensen wilden ontvangen, dat ze zich openden voor haar. ‘Ik hoor je, ik zie je, we zijn samen’, zoemde door haar hoofd. De toehoorders lieten hun wonden zien, zo beleefde ze dat, en zij wilde die wonden helen. Geen zout erop gooien, maar mooi afhechten, prachtig bedekken. 

Want ik moet geven, zegt ze. Zij moet als performer zorgen dat de mensen anders het pand verlaten dan dat ze binnenkwamen, qua vibes. Je dient door haar optreden door een reeks van menselijke ervaringen te gaan. Huilen, lachen, dansen, zingen, schreeuwen, you name it. Zij, Michelle David, is de hartelijke huisleverancier van al die moodswings, met vriendelijkheid en nederigheid in het basispakket.

Dat is de gospel.

Ze weet echt wel dat het tegenstrijdig klinkt, een gospel die niet religieus is. Maar toch is het zo, bij Michelle David & The Gospel Sessions, ook op hun nieuwe, prachtige plaat, Vol. 4. Ze maakt het zo vaak mee dat atheïsten na haar show zeggen: ‘Dank je wel.’ Of: ‘Je maakt het moeilijk om een atheïst te zijn.’ Pffff, en dan al die omhelzingen! Ze was een tijdlang achtergrondzangeres bij souldiva Diana Ross en die zag ze in een permanente omstrengeling met haar fans.  Dat heeft Michelle nu ook: iedereen wil haar huggen, achteraf, en kussen. Of haar vertellen dat ze bezield zijn geraakt, dat ze het gevoel hadden dat ze echt met haar in contact stonden.

Why? Haar liedjes behandelen universele thema’s, alledaagse zaken, leven en dood, dat zal het zijn, denkt ze. Vervolgens geeft zij er in vocale zin een zinrijke gospelslinger aan en laat ze de spirituele energiebom vallen. Let the sharing begin!

Er klinkt een langgerekte lach in het Utrechtse etablissement, waarna ze een kaaskroketje in de mayonaise doopt.

Toen muzikanten Onno Smit en Paul Willemsen  haar zes jaar geleden benaderden om met gospelmuziek aan de slag te gaan, schudde de 53-jarige Amerikaanse haar omvangrijke afrokapsel. No! No! Die weg had ze afgelegd, met gospelmuziek in Nederland wordt het niks; geen plekken om op te treden, in een religieus hokje worden gestopt, in kerken optreden. Het is niets minder dan een worsteling, daar zit niemand op te wachten. Bovendien wilde ze geen gospel-persoon zijn. Ze wilde een funk & soul-persoon blijven, zoals met het damestrio Big, Black and Beautiful, waarmee ze sinds 2002 optreedt.

Maar Smit en Willemsen wisten haar te overtuigen. Voor hen  is gospel niet een God behagende eredienst, maar een muzikale goudmijn die in de jaren vijftig onder anderen Sam Cooke,  Aretha Franklin en Sister Rosetta Tharpe voortbracht. Zij eren het als de voorgeboorte van rhythm & blues, soul en funk, genres die ze met bands als Lefties Soul Connection en Beans & Fatback ruimschoots hadden verkend.  De gospel is entertainment, dobberend op de muziekgeschiedenis. Het geloof zelf is daarin ondergeschikt, in hun optiek.

Michelle wappert onstuimig met haar handen, ter introductie van haar eigen canonieke antecedenten. Als ze aan een kerk denkt, ziet ze zichzelf weer terug in de Richardson Memorial Spiritual Church of de Universal Temple of Spiritual Truth in Harlem (New York). Samen met haar tante Theresa, wel drie keer per week. Toen ze 5 was, werd ze verkozen in de zanggroep Missions of Love, en later in het kerkkoor. Naar de Fame-school in New York ging ze en ze trok de wijde wereld in als zangeres. Niemand minder dan Telegraaf-coryfee Henk van der Meyden wist Michelle David in 1994 te strikken om in soul - en gospelshows in Nederland te komen werken.

Michelle David in Utrecht.Beeld Hilde Harshagen

In kerkelijke zin verloor ze vaste voet aan de grond, door het vele reizen. Een kerk die haar paste als een doorleefde laars heeft ze nooit meer gevonden, ook niet in Nederland, waar ze nu negentien jaar woont. In haar hart huist haar geloof, zo moet het maar zijn.

In de binnenstad van Utrecht stond ze de verslaggever voor het gesprek op te wachten, goed ingepakt tegen de kou, maar wel met een zonnebril op. Als je haar vraagt: waarom zet jij op zo’n bewolkte dag een zonnebril op?, zegt ze: ‘Ik zie overal zonneschijn, zo is mijn leven nu.’

Dat zit zo: voor het eerst in tien jaar waren er de afgelopen maanden geen optredens of platenopnamen, ze moest het nu met zichzelf doen. Er zat niets anders op dan stil te zitten en – het allermoeilijkste! – je mond te houden. Oh my God! Wat was er veel licht opeens! Ze kwam zonnebrillen te kort. Ze deed onlinecursussen mindfulness en ging 21 dagen meditatie volgen uit het programma van de spirituele bestsellerauteur Deepak Chopra. Weet je wat er met haar gebeurde? Het was alsof er een muur wegviel; huilen, huilen, niet normaal meer. Om alles, om tv-reclames, noem maar op. Altijd heeft ze het gevoel gehad dat ze maar sterk moest zijn. Dit regelen, dit moet je, Michelle, en dat.

Stop!

Eindelijk durfde ze stil te staan bij haar moeders dood, drie jaar geleden, of bij haar eigen sterfelijkheid, na de borstkankeroperatie vorig jaar. Nooit had ze gerouwd om haar moeder. Ze stond het niet toe. Als ze naar die plek in haar geest zou gaan, dan was ze bang daar voor altijd te blijven. Dus: werken, liedjes schrijven, optreden. Niet verslappen. Stoer zijn.

Haar moeder stierf op een maandag om zeven uur in haar geboorteplaats Winston-Salem in North Carolina, en zes uur later zat Michelle David in het vliegtuig terug naar Nederland. Ze was erbij geweest, toen ze stierf, samen met haar familie, en het was een prachtige tijd geweest.  De volgende dag zat ze in de studio, voor de volgende Sessions-cd, Vol. 3. The Show must go on! Er moesten liedjes worden geschreven. De dood van haar moeder was te groot om het te kunnen geloven.

Thank you for my second chance
Thank you for my life

(Uit: Second Chance)

Michelle David.Beeld Hilde Harshagen

Je moet weten: die jongens van de band zijn vrolijk, easy peasy, en zij wil niet een donderwolk zijn. Dus toen de oncologie-verpleegkundige belde dat ze borstkanker had, zei ze zachtjes: oké, en verbrak de verbinding. Ze zat met de jongens in de bandbus  en ze waren op weg naar de eerste show van de tournee. Tijdens het optreden was er niets aan haar te merken. Ze vertelde het ook niemand. Ja, pas een week voor de operatie, de dag nadat de tournee was afgelopen. Noem haar maar een tough cookie, maar zo is ze opgevoed. Haar tante Theresa was veel en veel harder.

Bij die eerste biopsie was ze trouwens niet zo kloek. Lag ze daar in het Spaarne Gasthuis in Hoofddorp, één titty vrij, haar echtgenoot erbij, en de naald was aanstaande. De chirurg probeerde haar te kalmeren en vroeg: ‘Wat doe je voor werk?’ Ze zei: ‘Ik ben entertainer.’ Opeens begon een verpleegkundige te bewegen en te springen: ‘Dokter, dit is Michelle David, zij is zo goed, ik ben naar haar concert geweest!’ Oh my God, dacht ze, lig ik hier voor een fan, met mijn blote tiet, wat verschrikkelijk.

Weet je wat ze dacht na de operatie? Ik leef nog, ik krijg een tweede kans, ik ben herboren. Yes! En die tweede kans die moest zijn artistieke kickstart krijgen op 5 mei, op het Bevrijdingsfestival in Amsterdam, dat was haar ultieme doel. En inderdaad, daar stond ze, drie weken na de operatie, op een vlot in de Amstel, voor het oog van de koning en koningin. In een gifgroen ensemble met wapperende cape knalde ze uit de startblokken: ‘It’s gonna be allright.’ En weet je wat? Op de eerste rang, in een bootje dicht bij het podium, schreeuwden verpleegkundigen uit het ziekenhuis haar toe. Ze waren zo trots op haar, dat ze het gered had en dat ze daar stond.

I got it
I got victory

(Uit: Victory)

Victory. Ja, zo voelt het voor haar, als een overwinningsroes, ze heeft het gevecht gewonnen, en de nieuwe plaat staat vol jubelliedjes. Na optredens kwamen mensen haar ook vertellen hoe ze zelf kanker hadden overleefd. Of dat ze begrepen dat zij mocht blijven leven om iedereen troost te brengen. Well, ze heeft nu het gevoel dat ze als zangeres in haar meest pure, ultieme vorm is. Vroeger wilde ze als artiest awards winnen, veel toeren, de beste zijn. Dat doel is nu veranderd, zegt. Ze wil nu dat mensen naar een show komen, omdat ze de show nodig hebben, in het diepst van hun vezels. Om samen dankbaar te zijn.

Dat is de gospel.

Michelle David & The Gospel Sessions,. Vol. 4. is nu uit.

Michelle David heeft sinds kort een podcast: Inspirational Grooves 20/20. Daarin rijgt ze in een aanstekelijke groove spiritualiteit, mindfulness en funk, soul en gospel aan elkaar.

Luister ook naar het gesprek dat Volkskrant-journalist Gijs Groenteman had met muzikanten Michelle David en Onno Smit over hun tien favoriete nummers.

Meer over