Deze Griek is een dirigent met een missie

Twee matties die elkaars chickies hosselen: Mozarts opera Così fan tutte laat zich in straattaal makkelijk samenvatten.

Toch deinzen zelfs pulpzenders tegenwoordig terug voor het experiment met de liefde dat Mozart en zijn librettist Lorenzo da Ponte in 1790 ondernamen: neem twee verliefde stelletjes en schud hun hartstochten door elkaar. Wedden dat het onbedaarlijk gaat knetteren?

Haha, lacht Don Alfonso, de cynicus die de okselfrisse zusjes Fiordiligi en Dorabella in een reageerbuis gooit met hun opsnijderige vriendjes Ferrando en Guglielmo. Sindsdien valt over gekluns in de liefde weinig nieuws te melden. Wel hoor je soms gemopper over de setting waarin het adolescentenleed wordt getoond: in een chic theater, gezongen door rijpe profs, voor een publiek dat in liefdeszaken allang bedaard is geraakt.

Fijn voor Mozart en Da Ponte dat Teodor Currentzis (42) nu hun pad kruist. Deze Griek is een dirigent met een missie. Na zijn studie in Sint-Petersburg kon hij aan de slag bij het operahuis van Novosibirsk. Op eigen voorwaarden smeedde hij er een zangerstroupe en een op historische instrumenten spelend orkest. Toen de gouverneur van Perm wapperde met voordeliger condities, verhuisde Currentzis met orkest en al naar deze stad in de schaduw van de Oeral.

Daar, 1.500 kilometer voorbij Moskou, sleutelt de dirigent sindsdien aan het project waarmee hij de klassieke muziek wil redden. Voornaamste frustratie: nette muzikanten die brave noten spelen voor kreukvrije mensen. Het is een gruwel die de Griek heeft omschreven als 'vrijen met een condoom'.

Teodor Currentzis. Beeld EPA
Teodor Currentzis.Beeld EPA

Voor de hormonale strapatsen in Così fan tutte lijkt die gevoeligheid geen verkeerd uitgangspunt. Maar Currentzis grijpt hoger. In het cd-boekje verklaart hij zeker te weten dat Mozart de mensheid wilde redden met een opera die buikvlinders smoort in tranen. Redden van de utopie, redden van de moraal, redden van de Verlichtingsgedachte dat we zelfs in de liefde handelen als rationele wezens.

Het knappe van Currentzis is dat hij 'levert'. Als een hoorspelregisseur tast hij het libretto af, speurend naar de juiste klanken. Wordt Fiordiligi (Simone Kermes) heen en weer geslingerd tussen 'hunkering, rusteloosheid, berouw, schuldgevoel, lichtzinnigheid, ontrouw en verraad', dan hóren we hunkering, rusteloosheid, berouw, schuldgevoel, lichtzinnigheid, ontrouw en verraad. Slaan Ferrando (Kenneth Tarver) en Guglielmo (Christopher Maltman) elkaar op de schouders vanwege hun geniale plannetjes, dan wasemt hun hersenloosheid uit elke noot.

'Zing zoals je het zou zeggen', lijkt de mantra waarmee Currentzis zijn solisten naar Perm heeft gelokt. Hoor de bakvissen Fiordiligi en Dorabella (Malena Ernman) verliefd zuchten, giechelen en rebbelen. Des te schrijnender zijn de wonden, wanneer hun illusies met groot geraas aan diggelen gaan.

Meer over