beeldvormers

Deze foto van een amateur uit het door tornado’s getroffen Mayfield ging de wereld over

Merel Bem
Een tornado op 11 december in het Amerikaanse dorp Mayfield, sloeg het filmscherm in de plaatselijke bioscoop weg. En zo ontstond een beeld van de werkelijkheid. Beeld Shawn Triplett / Reuters
Een tornado op 11 december in het Amerikaanse dorp Mayfield, sloeg het filmscherm in de plaatselijke bioscoop weg. En zo ontstond een beeld van de werkelijkheid.Beeld Shawn Triplett / Reuters

In de nacht van 10 december raasde een storm door de plaats Mayfield, Kentucky, in het noordelijke zuiden van de Verenigde Staten. Meer dan dertig tornado’s trokken door de straten. Ze bliezen huizen omver, gooiden bussen op hun kant, trokken het dak van het postkantoor. Buiten de stad werden acht van de 110 onderbetaalde nachtwerkers van een kaarsenfabriek bedolven onder een berg van verwrongen metaal en beton. In totaal lieten 76 inwoners van Mayfield het leven.

Deze foto werd de volgende ochtend gemaakt in de plaatselijke bioscoop. Daar was het filmdoek uit de gevel geblazen en keken de comfortabele rode stoelen uit op de ravage die de storm had achtergelaten. Ik zag het beeld, stond vijf seconden stil bij de vernietigende storm in die kleine Amerikaanse plattelandsgemeenschap (oké, misschien tien seconden) en toen ging het al niet meer over Mayfield, maar over iets anders, iets groters en universelers.

Want goedemorgen zeg. Kon het symbolischer in deze tijd? Deze foto ging zowel over corona als over de klimaatcrisis, over de wereld en over ons, in eindeloze lockdowns in de thuisbioscoop kijkend naar de ene sinistere rampenfilm na de andere, die vervolgens steeds echt blijken te zijn. Een wereldwijde pandemie, overstromingen, de bestorming van het Capitool, smeltende ijskappen, gepolariseerde samenlevingen, buitenproportionele orkanen – vanaf de bank roepen we: ‘Het is niet waar!’, maar het is wél waar en tegelijkertijd, genant genoeg, ‘een stukje entertainment’. Dit beeld zou daarom een geweldig visueel sluitstuk van het afgelopen jaar kunnen zijn (of de afgelopen twee jaar, die als een trekharmonica in elkaar zijn geschoven).

Foto ging rond op Reddit en Twitter

De foto deed het goed op de platforms Reddit en Twitter. Ik zocht ernaar bij de grote agentschappen en vond hem bij Getty. Of nou ja: het was niet exact dezelfde foto, maar een die erop leek, vanuit ongeveer hetzelfde standpunt genomen. De voornaamste verschillen bestonden uit een stuk stof, dat op de ene foto wel en op de andere niet in beeld hing, en het daglicht. Op de ene foto is het beduidend vroeger dan op de andere, waar de zon al lang en breed op is. Maar de symboliek was op beide foto’s aanwezig, dus wat deed dat ertoe?

Het deed er wel toe. De originele foto, het beeld dat boven dit stuk staat, werd gemaakt door Shawn Triplett. Hij is een inwoner van Mayfield, vandaar dat hij er op de ochtend van 11 december vroeg bij was; hij had ongetwijfeld niet geslapen tijdens de stormnacht. Hij plaatste acht foto’s van de verwoesting op Reddit, onder een pseudoniem. De foto van de bioscoop nam een vlucht. Toen begon Triplett onder zijn eigen naam een actie op GoFundMe, om geld op te halen voor kinderen uit Mayfield die door de storm alles waren kwijtgeraakt. Hij haalde in totaal 80 duizend dollar op.

‘Ik ben geen professionele fotograaf’, schreef hij op Reddit, ‘het is zelfs geen hobby van me. (…) De laatste dagen waren hartverscheurend. Ik voelde gewoon dat ik deze foto’s moest delen… met wie dan ook.’

Professionele fotograaf maakt zelfde beeld

Later op de dag kwamen de professionele fotografen. Ook zij brachten de verwoesting in beeld. In elk geval een van hen, Brandon Bell, werkzaam voor fotopersbureau Getty, nam vrijwel dezelfde foto als Triplett. Uiteraard deed hij dat, wie had dit sterke beeld kunnen laten liggen?

Toch ben ik blij dat ik op tijd ontdekte dat de ‘originele’ foto werd aangeboden via Reuters. Het is nog steeds een mooi eindejaarsbeeld, waarin je kunt zien wat je wil. Maar de gedachte aan Triplett, die op de ochtend nadat de storm zijn woonplaats verwoestte, de foto maakte uit ontzetting en niet wegens effectbejag of met het oog op de toestand in de wereld – die doet er gewoon toe.

Meer over