De Vijfde BeatleRichard Brautigan

De Vijfde Beatle was Richard Brautigan

Dear Sir or Madam, will you read my book?
It took me years to write, will you take a look?
(Uit Paperback Writer, 1966)

Richard Brautigan Beeld Photo by Vernon Merritt III/The LIFE Picture Collection via Getty Images
Richard BrautiganBeeld Photo by Vernon Merritt III/The LIFE Picture Collection via Getty Images

De literaire Vijfde Beatle heette Richard Brautigan, een Amerikaanse cultschrijver met een melancholische blik, brede hoed, stro-achtig haar, uilenbril en druipsnor. Met het in 1967 verschenen Trout Fishing in America werd hij van een gemankeerde beatnik een bestsellerauteur. Critici noemden hem ‘de John Lennon van de hippieliteratuur’, vanwege hun gemeenschappelijke intuïtieve kijk op het alledaagse.

Niet dat Brautigan door gillende meisjes werd toegejuicht, maar in de tweede helft van de jaren zestig kende hij wel een zekere popsterrenstatus. Vrienden zeiden dat hij als een Beatle door de straten van San Francisco liep. Zo werd er op hem gereageerd.

Toen Brautigan in 1967 Sgt. Pepper voor het eerst hoorde, wist hij dat een doorbraak in de lucht hing. In de biografie van William Hjortsberg, Jubilee Hitchhiker The Life and Times of Richard Brautigan wordt beschreven hoe hij in zijn nopjes was met die psychedelische, poëtische metaforen van de plaat en het gebruiken van onderwerpen uit de werkelijkheid. Het publiek was rockin’ ready voor Brautigan.

Na het opzetten van platenmaatschappij Apple bedachten The Beatles in 1968 Zapple, een aparte divisie voor literatuur en avant-gardistische uitingen. Barry Miles, boekhandelaar in Londen, moest deze klus klaren en kreeg de beatleske zegen om als allereerste Richard Brautigan op te nemen. Maar de Zapple-lp Listening to Richard Brautigan kwam er niet, niet in de laatste plaats omdat Miles de koffer in dook met Brautigans geliefde.

In 1976 kwam zijn nastoot, Beatle-technisch gezien. In Amerika stond Brautigan ondanks alles te boek als iemand die zich, mentaal gezien, in kringen rond de Fab Four ophield, een Vijfde Beatle waardig. Hij nam het inleidende essay van The Beatles Illustrated Lyrics voor zijn rekening.

De cover van The Beatles Illustrated Lyrics. Beeld
De cover van The Beatles Illustrated Lyrics.

Ondanks dat een herhaling van het grote succes er niet in zat, bleef Brautigan schrijven – én ongeremd zuipen, om zijn depressies te dempen. In oktober 1984 werd hij dood aangetroffen in zijn huis in Californië. Met een wapen had hij zichzelf op 49-jarige leeftijd van het leven beroofd.

Zijn lichaam was onherkenbaar aan stukken geschoten. Een buurman adviseerde de politie om ter identificatie zijn penis te checken, waarvan het verhaal wilde dat die door geslachtsziekten een monsterlijke gedaante had aangenomen. Dat bleek te kloppen.

Meer over