De verrijzenis van Dorestad

De bekendste afbeelding van Dorestad is een schoolplaat van J.H. Isings uit 1927. Op een loopplank tussen wal en schip staat een stoere Viking met een rare helm op zijn kop naar een brandende stad te kijken....

Het lijkt een onuitroeibare mythe: Dorestad is door Vikingen verwoest. Dat is dus overdreven. In 863 zijn ze er nog wel flink tekeergegaan, maar daarna raakte Dorestad door allerlei factoren in verval – aangevreten door de Kromme Rijn, moegestreden tegen water en plunderaars, in de steek gelaten door de politiek en de elite, voorbijgestreefd door nieuwe handelscentra, tot de stad in de 9de eeuw het loodje legde.

In haar korte epiloog stelt Willemsen vast dat er – door die spannende Vikingverhalen – altijd veel aandacht is geweest voor de ondergang van Dorestad. Maar het is interessanter om te zien, schrijft ze, hoe zo’n grote, rijke stad op de plek van Wijk bij Duurstede bij de kruising van Kromme Rijn en Lek kon verrijzen. Met haar boek bewijst ze haar gelijk.

In het fraai geïllustreerde werkje laat zij heel precies zien hoe Dorestad zich tussen 750 en 850 ontwikkelde tot het noordelijkste handelscentrum van het Karolingische rijk, trefpunt van Franken, Friezen en Scandinaviërs, met een paar duizend inwoners de grootste stad van Nederland. Ze beschrijft de opgravingen in de 19de en 20ste eeuw (de fibula van Dorestad!), ze verwijst naar schriftelijke bronnen, en brengt sporen en vondsten samen in een heldere contextuele geschiedschrijving over die boeiende, rijke, middeleeuwse stad – die dus niet door Vikingen is platgebrand.

Wim Wirtz

Meer over