De verkwanselde tune en titelsong van Bond

Muziek vertelt voor een belangrijk deel het verhaal van een film. De nieuwe James Bond begint voor het eerst niet met de klassieke soundtrack....

James Bond betekent niet alleen martini’s, snelle auto’s, gadgets en bloedmooie vrouwen. In de vierenveertig jaar dat hij op het witte doek is te zien, is de Britse spion garant komen te staan voor steengoede muziek. Het is zelfs de vraag of Bond even succesvol was geworden als de films niet vanaf het begin zo’n herkenbare, zorgvuldig georkestreerde soundtrack hadden gehad. Iedereen kent het op elektrische gitaar gespeelde dum-di-di-dum-dum, voorafgegaan door spetterende klappen van een orkest vol koperblazers. Het zit in elke film, meestal eigentijds gearrangeerd onder de karakteristieke openingstitels met de blik door de loop van een pistool.

In elke film, tot nu.

Casino Royale begint niet met het James Bond Thema. Dat is gek, zou je zeggen. Maar hier is enige realiteitszin op zijn plaats. Het is niet gek.

Het is een ramp.

Een misdaad waarbij de schurkenstreken van alle Bond-slechteriken bij mekaar schraal afsteken. Vanaf het moment dat het thema ontbreekt, komt het muzikaal niet meer goed met Casino Royale.

De soundtrack is van David Arnold, hij maakte ook de muziek van de drie vorige films. Arnold is de opvolger van meester John Barry, de architect van het Bondgeluid. De kamerbrede jazzy orkestraties van Barry hebben bij Arnold een modern percussief geluid gekregen met veel diepe dreunen die je doen beven in je bioscoopstoel. Jammer, het ouderwetse klankbeeld was zo mooi. Maar goed, dat is de vooruitgang. Erger is het dat de muziek zijn eigenzinnige karakter heeft verloren. De chromatiek en de knetterende trombones zijn weliswaar nog niet helemaal verdwenen, maar waar zijn de melodieën gebleven? Voorheen werd een deel van het verhaal verteld met de muziek, inclusief emotionele lagen, passages die contrasteerden met de beelden en relativerende terzijdes. John Barry heeft in elf films op magnifieke wijze laten horen hoe je dat doet. Arnolds muziek is een humorloze onderstreping van de actie. Zo horen we het al in honderden films.

Voorts heeft het producersteam van Barbara Broccoli nog een belangrijke vaste waarde verkwanseld: de titelsong. Fantastische klassiekers zitten daarbij, zoals Live and let die van Paul McCartney en Goldfinger en Diamonds are forever van Shirley Bassey. Veel titelsongs van Bond zijn hits geworden. Wat krijgen we nu: een gedateerd klinkend fake rocknummer gezongen door Chris Cornell (voorheen Soundgarden, nu Audioslave). Cornell kan niet zingen. Een titelsong van Bond dient gezongen te worden door iemand met een superstrot, liefst een vrouw. Shirley Bassey, Sheena Easton, Gladys Knight, Tina Turner... Chris Cornell? Dat kun je niet menen.

In de laatste scène van Casino Royale klinkt toch opeens de klassieke Bond-tune. Twee uur te laat.

Koen Schouten

Meer over