Film

De variatie aan horror-ingrediënten geeft de spookwereld in Moloch een indrukwekkend reliëf ★★★★☆

De uitstekend opgebouwde scènes en het sterke acteerwerk houden de eerste lange speelfilm van regisseur Nico van den Brink stevig in het zadel.

Kevin Toma
null Beeld

De gruwelijke dood van haar grootmoeder, tientallen jaren geleden, dreunt nog altijd na in het hoofd van muziekdocent Betriek. De Nederlandse horrorfilm Moloch opent met een sinistere flashback, waarin Betriek als kind in de kelderkast zit te spelen en hoort hoe onbekenden de trap oplopen. Gegil in oma’s slaapkamer, recht boven haar hoofd. Bloed dat vanaf het plafond op Betrieks gezicht spat. En dan dat ritmische gebonk: oma’s laatste stuiptrekkingen, die vloeiend overgaan in de beat van het stuk dat de volwassen Betriek in een hotelkamer zit te componeren.

Niet verkeerd, hoe regisseur Nico van den Brink het eerste gruwelmoment van Moloch subtiel in psychologie onderdompelt. En hoe hij en scenarist Daan Bakker heden en verleden met elkaar verknopen. Weduwe Betriek (een fijne, naturelle rol van Sallie Harmsen) woont als dertiger weer in datzelfde Drentse huis aan het veenbos, samen met dochterlief en haar ouders (Anneke Blok en Fred Goessens). Dat de macabere familiegeschiedenis zal opspelen merk je alleen al aan dat stemmige decor. Vanuit de mistige venen klinkt vreemd gefluister. Gaandeweg verliest de woning haar warmte en overzichtelijkheid, om te worden opgeslokt door duisternis en groenig maanlicht.

Agressief, als door de duivel bezeten bezoek van wildvreemden, ook dat staat Betriek en haar familie te wachten, in uitstekend opgebouwde scènes die munt slaan uit de sympathieke personages en het sterke acteerwerk. Je wilt niet dat deze mensen iets overkomt, en dat maakt zo’n lang mes, hangend boven iemands mondopening effectief en intens. Ook de stevige elektronische soundtrack van Ella van der Woude draagt in Moloch flink bij aan de spanning, net als de op zooms en akelig lange takes varende cinematografie van cameraman Emo Weemhoff.

De prettig gedoseerde consternatie lijkt te maken te hebben met de schijnbaar toevallige ontdekking van een bijzonder gaaf veenlijk, niet ver van het huis van Betrieks moeder. De vondst brengt Betriek op het pad van de sympathieke Deense archeoloog (Alexandre Willaume) en zet haar flink aan het denken. Misschien is ze vervloekt. Of misschien wijst uiteindelijk alles naar de plaatselijk verafgode heks Feike, die een vreselijke marteldood stierf maar sindsdien wordt vereerd als brenger van vruchtbaarheid en welvaart. Met die verzonnen volkssage geven Van den Brink en Bakker een geslaagde lokale draai aan het populaire subgenre folk horror.

Veel verschillende ingrediënten zijn het, in een film die ook intergenerationeel trauma wil thematiseren en herhaaldelijk de existentiële angst oproept dat je naasten niet zijn wie ze zeggen te zijn. Op een lichtjes inzakkende derde akte na houdt Van den Brink zijn eerste lange speelfilm evenwel stevig in het zadel. En als sommige scènes niet helemaal overtuigen (het unheimische kind en de geest in de ziekenhuislift), doen andere (de langzaam uit de ochtendmist opdoemende gestalte bij het veengraf) dat dubbel en dwars.

Wat een geweldige vondst ook, om de mythe rond Feike te ontrafelen door middel van een bizarre schoolmusical. Zo zet Moloch je herhaaldelijk op het verkeerde been en krijgt de spookwereld rondom het veen een indrukwekkend reliëf – tot omineuze suikerzakjes aan toe.

Moloch

Horror

★★★★☆

Regie Nico van den Brink

Met Sallie Harmsen, Alexandre Willaume, Anneke Blok, Fred Goessens, Markoesa Hamer, Ad van Kempen, Edon Rizvanolli, Jack Wouterse, Phi Nguyen

99 min., in 68 zalen.