De val van een zelfbenoemd 'crisisminister'

Hoe snel kan het gaan? In maart mocht eigenaar Dirk Scheringa van DSB Bank op de voorpagina van de Volkskrant verkondigen dat hij beschikbaar was als gevolmachtigd crisisminister op financieel gebied....

Ook spreekt hij over producten die andere banken bij hun klanten uitzetten. Hij niet. ‘Ik heb ook gedacht: leg al die producten die banken bedenken maar voor aan een toezichthouder, voor je ze in de markt mag zetten.’ En even eerder in het artikel: ‘Ik heb miljarden euro’s van spaarders op de bank staan. Ik zou me niet op straat durven vertonen als daarmee iets gebeurt.’ De kop boven het stuk luidde: De crisisminister. Dat was toen, op 3 maart 2009.

Zeven maanden en twee dagen later kopt de krant op de economiepagina: Uitgekleed door ‘glibber Dirk’. Dat is boven een als reportage aangemerkt verhaal, waarin de verslaggeefster onder meer schrijft: ‘Een voor een schuiven ze de smalle trap op; een stuk of zeventig DSB-klanten die zich in hun naïviteit lieten uitkleden door een gelikte adviseur van de firma Scheringa uit Wognum. Ze zijn genaaid door de DSB Bank en ze willen gerechtigheid, verklaren ze bozig boven hun kopjes koffie.’

Het is duidelijk. Ook voor de redactie heeft Scheringa afgedaan. Anders hadden waardeoordelen als ‘in hun naïviteit’ en een kwalificatie als ‘genaaid’ wel tussen aanhalingstekens gestaan. Nu wordt wel geschreven ‘verklaren ze bozig’ maar onduidelijk is of het woord genaaid nu wel of niet door de gedupeerden is gebruikt.

Het enorme verschil in toonzetting tussen de artikelen in maart en oktober roept de vraag op of de redactie in maart alert genoeg was. Heeft Scheringa indertijd niet te veel ruimte gekregen om zijn ego uit te venten?

Een van de verslaggevers van het artikel van maart vindt van niet. Destijds was Scheringa op het toppunt van zijn roem. Hij mocht met de grote banken aanschuiven in de Tweede Kamer, die onderzoek deed naar de oorzaken van de crisis in Nederland. Erkenning was er dus volop voor Scheringa. Daar komt bij dat de artikelen van maart nogal luchtig waren opgeschreven, zodat de lezer volgens hem kon zien dat de overdrijving voor rekening van Scheringa kwam.

Dat luchtige klopt. Maar door het interview op de voorpagina aan te kondigen, geeft de redactie in de ogen van de lezers wel een signaal af. Het mag dan een pocher zijn, we nemen hem serieus, zoals ook de politiek en de financiële sector doen.

Zij wel. In dezelfde week dat de krant groot uitpakte met Scheringa en hem crisisminister noemde (zonder aanhalingstekens, dus voor rekening van de redactie), haalden lezers al fel uit. ‘Te groot podium voor een geldwisselaar’, kopte de brievenredactie boven een aantal brieven waarin al die aandacht voor Scheringa werd gekapitteld. Weer twee weken later haalde de kritiek op de bank ook de redactionele kolommen: ‘AFM kijkt naar klachten over DSB’.

Toch duurde het vervolgens nog tot eind april voor de krant opnieuw negatief over DSB schreef. ‘De bank wordt ervan beschuldigd stelselmatig te hoge hypotheken te verstrekken’, heette het.

Ruim twee maanden later haalde dat bericht van de hand van een andere auteur opnieuw de krant. ‘Hypotheek te fors voor klanten DSB’. Dat bericht werd twee dagen later gerelativeerd. DSB mocht uitleggen dat de klanten het toch echt allemaal over zichzelf hadden afgeroepen.

Begin augustus haalt een bericht van persbureau ANP de krant. Er zijn bij de financiële ombudsman 250 klachten binnengekomen over de bank.

Maar ook dat leidt niet tot opschudding op de redactie, althans in de krant is niets terug te vinden. DSB wordt pas echt een onderwerp als Nova er uitgebreid aandacht aan schenkt. Het is wijsheid achteraf, maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat de redactie is verblind door Scheringa en tal van signalen niet op waarde heeft weten te schatten.

Dat laatste wordt overigens tegengesproken door de chef van de economische redactie. Hij heeft al in een vroeg stadium de onderzoeksredactie getipt over Scheringa. Die was echter druk met andere zaken. Ook zijn suggestie om een verslaggever een week in Wognum te posteren, leidde niet tot actie. En de economieredactie zelf dan? Die had het ook te druk; met de economische crisis. Ze heeft het Scheringanieuws gevolgd, maar niet zelf gezocht.

Meer over