Interview

De Syrische Obada (20) uit Angeren heeft een miljoenenpubliek in de Arabische wereld

Youtuber Obada Kheireddin met zijn vader, thuis in het Gelderse dorp Angeren.	 Beeld Lin Woldendorp
Youtuber Obada Kheireddin met zijn vader, thuis in het Gelderse dorp Angeren.Beeld Lin Woldendorp

De Syrische vluchteling Obada Kheireddin (20) uit het Gelderse Angeren heeft een Arabisch miljoenenpubliek op YouTube. Filmmaker Sakir Khader wilde een documentaire maken over zijn succes, maar het werd een veel universeler verhaal.

Zodra hij hoorde over Obada, begonnen de handen van filmmaker Sakir Khader (30) te jeuken. Onder de drieduizend inwoners van het Gelderse dorpje Angeren bevindt zich een van populairste youtubers van Nederland. De 20-jarige Syrische vluchteling Obada Kheireddin vergaarde met zijn komische sketches binnen enkele jaren een Arabisch miljoenenpubliek. Hij heeft 2,2 miljoen volgers en zijn filmpjes zijn bijna een half miljard keer bekeken. Daarmee kan hij zich moeiteloos meten met andere YouTube-sterren als Kalvijn (1,2 miljoen volgers) en Enzo Knol (2,5 miljoen volgers). Maar ondanks dit buitenlands succes, is Obada in eigen land nagenoeg onbekend.

Voldoende aanleiding voor een portret, besloten Khader en omroep VPRO – over die onlinebekendheid en over hoe hij hier zijn plek probeert te vinden. Maar toen Khader een paar weken lang het gezin Kheireddin meemaakte, diende zich een ander verhaal aan. ‘Toen Obada en zijn vader ruzie bleven maken, zag ik een generatieconflict zich aftekenen.’

Obada als zijn YouTube-typetjes. Beeld Lin Woldendorp
Obada als zijn YouTube-typetjes.Beeld Lin Woldendorp

Obada, vanaf vandaag te zien op YouTube, blijft ver van zijn lollige YouTube-personage. De korte film toont Obada als opstandige puber, die zich bovendien slachtoffer voelt. School heeft hij niet afgemaakt, naar eigen zeggen omdat hij daar regelmatig voor ‘kankervluchteling’ werd uitgemaakt. Zijn ouders begrijpen zijn YouTube-carrière niet en blijven hameren op het behalen van een diploma. Somber: ‘Als ik niet beroemd was, zou ik waardeloos zijn.’

Het is zijn relatie met een Iraaks meisje dat het conflict in het gezin op de spits drijft. Volgens zijn familieleden is zijn vriendin brutaal en geen goede partner. ‘Waarom verkies je een vrouw boven je familie?’, vraagt zijn jongere broertje. Haar gedrag ‘past niet bij onze familie en onze cultuur’, zegt moeder. Vader Rajaie zit met zijn handen in zijn haar. ‘Als je in Europa komt, leren ze je dat je een mening mag hebben. Ik had ook meningsverschillen met mijn vader, maar ik sprak hem niet tegen. Ik werd boos, huilde, maar hij had het laatste woord.’

Zijn vader noemt de ruzies met Obada mistroostig de ‘prijs van migratie’. Ook volgens Khader zijn de conflicten niet los te zien van de vlucht naar Nederland. ‘Die ruzies zijn tekenend voor de dromen van kinderen en de verwachtingen van ouders. Zeker in migrantengezinnen kunnen die tot stevige botsingen leiden. Obada en zijn vader groeiden op in een verschillende wereld. In Angeren komen die twee werelden samen.’

Daarnaast bemoeilijkt het karakter van Obada zijn relatie met zijn vader, ziet Khader. ‘Hij is opstandig en gooit er regelmatig met de pet naar. Obada is de enige van het gezin die na zeven jaar in Nederland nog steeds geen inburgeringsexamen heeft behaald. Als hij ’s middags een interview moet geven, moeten zijn ouders hem op tijd wakker maken. Zijn vader heeft moeite met die laksheid.’

Aanvankelijk waren er twaalf draaidagen gepland. Het zijn er bijna veertig geworden. Zo kon de film volgens Khader uiteindelijk een universeler verhaal vertellen. ‘Obada voelt zich niet gesteund in zijn werk, wil dat zijn vader tegen hem zegt dat hij trots is. Ook al heeft hij geen diploma en een onconventionele carrière. Vader wil op zijn beurt dat Obada beter naar hem luistert en meer op eigen benen staat. Elke ouder kan zich daarin herkennen.’

null Beeld Lin Woldendorp
Beeld Lin Woldendorp

Het levert intieme scènes op, zoals die waarin Obada met betraande ogen op bed zit. Met overslaande stem: ‘Of jullie begrijpen mij niet, of ik begrijp jullie niet.’ Moeder, fel: ‘Jij begrijpt het leven niet goed. Jij ziet niet wat wij zien.’ Waarna Obada kolkend van woede zijn koffer pakt en aanstalten maakt van huis weg te lopen. Het wordt pijnlijk duidelijk dat in huize Kheireddin, niemand zich begrepen voelt.

Voor de maker was het soms lastig alleen toeschouwer te zijn. Khader: ‘Toen Obada met zijn broertje op de vuist ging, heb ik de camera weggelegd en ze uit elkaar gehaald. Een andere keer belde zijn vader me radeloos op. ‘Obada is weer weggelopen, hij luistert niet, wat moet ik doen?’ Op dat moment kan ik geen observator zijn. Ik opperde een brief te schrijven naar zijn zoon. Hij schreef dat hij altijd van zijn zoon zal houden, iets wat hij nog nooit direct tegen Obada heeft gezegd. Die brief heb ik in de voice-over gebruikt.’

Obada is ondanks alles niet gestopt met dromen, vertelt hij via Facetime, in het Arabisch . Hij hoopt dat deze documentaire hem in Nederland bekendheid oplevert, en zijn acteercarrière een boost geeft. Zo zou hij, hoewel hij beroerd Nederlands spreekt, graag in Mocro Maffia spelen. Of de gebrekkige taalbeheersing een belemmering vormt? ‘Jackie Chan ging naar Hollywood zonder dat hij Engels sprak.’

Inmiddels is Obada onder de vleugels van een managementbureau in Dubai, dat hem in ruil voor ruim 30 procent van zijn opbrengsten beloofde te coachen. Maar meer dan hem maandelijks ‘bijna 1.000 euro’ uitkeren doet het bureau niets, zegt hij. Toch is hij volgens Khader gebaat bij begeleiding: ‘Zijn 2 miljoen volgers heeft Obada op eigen houtje weten te binden. Dat is een prestatie van formaat. Als ik een productiemaatschappij had, had ik deze jongen in zijn nek gegrepen en discipline bijgebracht. Niet uit liefdadigheid, maar uit welbegrepen eigenbelang. Obada heeft een uniek bereik in het Midden-Oosten. Een ervaren ondernemer kan daar goed geld aan verdienen.’

Obada, vanaf 3/3 te zien op het YouTube-kanaal van NPO3. Ook te zien op 7/3, 23.35 uur op NPO 3.

Oorlogsverslaggever

De verhalen die de Palestijns-Nederlandse filmmaker Sakir Khader maakt, komen doorgaans uit het Midden-Oosten. Tot 2017 schreef hij voor de Volkskrant. Toen hij in Syrië verslag wilde doen van de oorlog aldaar, kreeg hij geen toestemming van de krant. In de jaren daarna maakte hij verhalen voor de tv-actualiteitenrubriek Brandpunt, NOS op 3 en omroep Human. Zijn documentairereeks De puinhopen van Irak (2020) werd geproduceerd door Vice, het internetplatform dat vaker werkt in conflictgebieden en beschikt over analistenteams die makers proberen te behoeden voor gevaar. ‘Zodra er in Irak een bermbom afging, kreeg ik een melding.’

Meer over