De ster die zijn imago inruilde C S Culturele www.volkskrant.nl/stemtest Stemtest

Als tienerster was George Michael de verpersoonlijking van seks, drugs en rock ‘n roll. Zijn muziek veranderde, net als zijn imago....

Pablo Cabenda

De Britse boulevardpers wist te melden dat George Michael de afgelopen acht maanden vier keer onder invloed, lees stoned, achter het stuur zat. In april ramde hij tijdens het inparkeren drie auto’s. Zijn verweer: ik ben een waardeloos chauffeur. En dan is er nog dat seksschandaaltje. Michael werd gekiekt door een Brits paparazzo net nadat hij met een vrachtwagenchauffeur had gerommeld in de bosjes van een Londense cruiseplek. Zijn reactie toen hij de fotograaf in de gaten kreeg: ‘Are you homosexual? No? Then Fuck off. This is my culture.’

Het is het soort onaangepast gedrag dat eerder geassocieerd zou worden met de rouwdouwers van het type Mötley Crüe, niet met de man die met een gezandstraald baardje ballads zingt. Toch, als iemand, wellicht tegen wil en dank, dat versleten adagium seks, drugs & rock ’n roll uitdraagt, is het wel die jongen met die hertenogen die de klassieker Last Christmas schreef.

Het is tekenend voor de plaats die George Michael (echte naam: Yorgos Kyriakou Panayiotou, 43) inneemt in de hall of fame. Hij verenigt uitersten in zich en draagt een odeur van menselijkheid die je nooit zou verwachten bij de geurloze, kreukvrije toyboy van Wham die zo zijn heteroseksuele best deed.

Maar er is dan ook veel aan voorafgegaan om dat stadium te bereiken. Deels in gang gezet door de zanger zelf, die begin jaren negentig al verklaarde genoeg te hebben van het teenybopper-imago dat aan hem en Wham-partner Andrew Ridgeley kleefde. De fik moest erin. Letterlijk. In de clip van Freedom vlogen al die memorabilia van zijn vorige leven spontaan in de brand. Conclusie: George Michael is volwassen.

Maar de politie van Los Angeles droeg ook een steentje bij aan de Werdegang van de zanger. Michael werd in 1998 al opgepakt voor cruisen in een openbaar toilet. Conclusie: George Michael is homo.

Niet zozeer de onthulling, maar de manier waarop de ster daarmee omging maakte indruk. Michael sloeg het publiek met zijn geaardheid om de oren. De clip van Outside, die na het incident verscheen, vierde seks in al zijn glorie met glitterbollen in openbare toiletten en tongzoenende agenten.

Het was duidelijk. George Michael was nu eigenzinnig, geëmancipeerd en intelligent. Hij liet zich door niemand iets wijs maken en werd ook door het Britse muziekblad NME, dat Wham had verguisd, serieus genomen.

Die verandering had zich ook vertaald naar zijn muziek. Het blije van een bubblegum-klassieker als Wake me up before you gogo maakte plaats voor persoonlijke ballads, dansmuziek voor hippe volwassenen en zelfs het politiek activisme van Shoot the Dog. In de videoclip figureert Tony Blair als schoothondje voor George Bush.

Het was Michaels zoveelste spagaat, want politiek activisme was niet het werkterrein van top-40-artiesten. Of zoals de zanger het zelf formuleerde in een interview in deze krant, twee jaar geleden: ‘Dat had je in 1984 eens tegen een punkband moeten zeggen. Jongens, over twintig jaar is er maar één artiest die zich in een videoclip afzet tegen een op leugens gebaseerde oorlog: George Michael.’

En zo gaf George Michael gestalte aan een nieuw prototype in de popmuziek: de ster die zijn teenybopper imago heeft ingeruild voor iets wijzers, iets ouders. Een peetvader voor artiesten als Justin Timberlake en Christina Aguilera die, weliswaar met minder horten en stoten, ook zichzelf moesten heruitvinden om serieus genomen te worden.

Michael doet het op zijn voorwaarden zonder acht te slaan op de mening van de goegemeente. Dat is nu misschien meer dan ooit zijn verdienste. Mooi, maar ook jammer want het laatste album Patience uit 2004 klonk wel erg bezadigd en haalde het niveau van zijn voorgangers niet. Het lijkt erop dat de controverse de kunst heeft ingehaald. Hij kondigde twee jaar geleden aan alleen nog nieuw werk op internet werk uit te brengen. Laatste bericht: Michael is in Madrid voor het Britse televisieprogramma South Bank geïnterviewd terwijl hij open een bloot een jointje rookt. Hij heeft nog steeds geen nieuw materiaal uitgebracht.

Pablo Cabenda

Meer over