Theater

De Speld in het theater tapt niet direct uit het Speld-vaatje, en dat is wel zo prettig ★★★☆☆

De verhaallijn kringelt rondom het ‘Ministerie van Zekerheid’, dat adviseert over een leven vol geluk.

Gidi Heesakkers
De Speld Theater Beeld Raymond van Olphen
De Speld TheaterBeeld Raymond van Olphen

‘Anne Frank Huis opent franchise in Culemborgse sporthal’, dat had toch zomaar een kop kunnen zijn op de satirische nieuwssite De Speld? ‘Uw vaste prik voor betrouwbaar nieuws’, sinds jaar en dag ook op de achterpagina van de Volkskrant, is de komende maanden te vinden in grote theaterzalen, en de feestelijke opening te Culemborg is geen stukje maar een scène.

De theatervariant van De Speld, met de ‘het is wat het is’-titel De Speld Theater, tapt voor de rest prettig genoeg helemaal niet zo direct uit het populaire De Speld-vaatje. Dat vond hoofdredacteur Jochem van den Berg niet zo'n interessant idee, vertelde hij al in een interview met NRC. Proberen ‘de geest van De Speld naar het toneel te vertalen’, met ‘langere bogen en meer verdieping’, leek hem een beter en gedurfder plan.

Is zo, en met die poging komt De Speld een vermakelijk eind – mede mogelijk gemaakt door een regisseur (Leopold Witte, lid van toneelgezelschap De Verleiders), theaterschrijvers (Daan Windhorst en Lucas de Waard), een groep vaste Speld-tikkers en vier acteurs.

De Speld Theater Beeld Raymond van Olphen
De Speld TheaterBeeld Raymond van Olphen

De acteurs in kwestie (Anne Lamsvelt, Xander van Vledder, Alex Hendrickx en Linde van den Heuvel) leggen uit wat ze gaan doen: een apocalyptische voorstelling spelen over de toekomst en technologie die is geschreven met behulp van tekstgenerator GPT-3, een computeralgoritme dat weet wat het publiek wil en nu bepaalt welke scènes zij in welke volgorde moeten spelen. Dat zou resulteren in ‘de meest betrouwbare voorstelling ooit’, ook wel ‘de meest ideale theateravond ooit’, precies de gewenste hoeveelheid grappen en op het juiste moment een lied. Hoe verontrustend de vooruitzichten voor de combinatie mens en machine ook zijn, vanavond laat het algoritme de zaal in ieder geval niet in de steek.

Nou ja, lang niet alle scènes pakken zo leuk uit als eentje over de uitvinding van vrouwelijk zaad die mannen overbodig maakt, zoals ook stukjes van De Speld vaak hilarisch en soms voorspelbaar of gewoon flauw zijn. Het idee is dan verrassender dan de uitwerking. Een cringy lied vol lege persoonlijke ontwikkelingshulzen valt intussen in de categorie makkelijk scoren.

De verhaallijn kringelt rondom het ‘Ministerie van Zekerheid’, een ministerie dat door de overheid is opgetuigd om burgers geheel niet vrijblijvend te adviseren over een leven vol zekerheid en volmaakt geluk, want volmaakt geluk is zekerheid. Het beste venijn zit in de staart, als op het Ministerie van Zekerheid onzekere tijden aanbreken en de satire op de werkelijkheid begint in te beuken. De woorden ‘nieuw elan’ vallen, een schandaal treft onschuldige burgers en een demissionair minister probeert zijn verantwoordelijkheid af te schuiven.

Dat De Speld Theater niet daadwerkelijk voorziet in de meest ideale theateravond ooit, past eigenlijk wel bij een moraal van het verhaal: de technologie gaat ons niet redden. Willen we wel gered worden?

De Speld Theater

Theater

★★★☆☆

Door Anne Lamsvelt, Xander van Vledder, Alex Hendrickx, Linde van den Heuvel. Regie: Leopold Witte.

12/4, Stadsschouwburg Utrecht. Tournee t/m 23/6.

Meer over