OMSLAGDE SALAMANDERS

De Salamanders zijn terug, met een knipoog naar het verleden

Nieuw leven voor Nederlands oudste pocketreeks.

Thomas Mann: De toverberg. Omslagontwerp Sander Patelski.Beeld Singel Uitgeverijen

Met de Ooievaars van uitgeverij Bert Bakker en de Zwarte Beertjes van A.W. Bruna vormen ze de top-3 van door verzamelaars gezochte pockets: de Salamanders, in 1934 als eerste Nederlandse pocketreeks in het leven geroepen door uitgever Emanuel Querido en nog onverminderd geliefd om de (latere) omslagillustraties van kunstenaars als Theo Kurpershoek, Friso Henstra, Peter Vos en Charlotte Mutsaers.

Na ruim twee decennia absentie keren de Salamanders nu op groter formaat terug bij Singel Uitgeverijen, die de reeks gaat benutten voor heruitgaven van fictie en non-fictie van alle fondsen onder de Singel-paraplu, waaronder Querido, Athenaeum-Polak & Van Gennep, Nijgh & Van Ditmar en De Arbeiderspers.

De vormgeving van de eerste vier heruitgaven knoopt aan bij de traditie: het vignet is het sierlijke diertje van ontwerper Susanne Heynemann dat vanaf 1949 jarenlang door Querido is gebruikt. Ook de zogeheten Duitse rug, met de titel van beneden naar boven in plaats van andersom, is een hommage aan de oude Salamanders.

Franz Kafka: Het proces. Omslagontwerp Sander Patelski.Beeld Singel Uitgeverijen
F. Bordewijk: Karakter. Omslagontwerp Sander Patelski.Beeld Singel Uitgeverijen

‘We wilden een eigentijds uiterlijk, met een knipoog naar het verleden’, zegt ontwerper Sander Patelski. ‘Ik heb gestreefd naar een retro of vintage aanzien, wat natuurlijk ook een hedendaagse trend is: een licht beduimeld effect, of een omslag als een oude prent.’

De illustratie op Thomas Manns De toverberg (1924) ontleende Patelski aan de vooroorlogse Duitse uitgave van S. Fischer Verlag (met aangepaste kleuren), de kapitale initiaal op Het proces (1925) verwijst naar Josef K., de protagonist in Kafka’s paranoïde roman, de belettering van F. Bordewijks Karakter grijpt terug op het rood-zwarte ontwerp van de eerste druk uit 1938. ‘Ook omdat dit de vijftigste druk is en in die zin een jubileumuitgave.’

Een geval apart is de afbeelding op Terug tot Ina Damman (1934) van Simon Vestdijk. ‘Dat is een recent portret van mijn hand: mijn dochter Ina – vernoemd naar het favoriete boek van haar moeder.’

S. Vestdijk: Terug tot Ina Damman. Omslagontwerp Sander Patelski.Beeld Singel Uitgeverijen

Thomas Mann: De toverberg. Franz Kafka: Het proces. F. Bordewijk: Karakter. S. Vestdijk: Terug tot Ina Damman.

Omslagontwerp Sander Patelski. Singel Uitgeverijen; € 12 tot € 20.

De Volkskrant Boeken
Mooie romans, spannende non-fictie, interviews en pittige recensies: alles over de wereld van de letteren

Meer over