De relatie tussen Israël en de buren

Geen onderwerp is zo controversieel en roept zo veel reacties op van lezers, als de relatie van Israël met zijn buren, onder wie de Palestijnen....

Een voorbeeld: ‘Ik heb een klacht tegen de Volkskrant wegens voortdurende en schadelijke vooringenomenheid ten faveure van Israël en het Israëlische standpunt ten opzichte van de Palestijnen. Het is al langer duidelijk dat de Volkskrant tegenover elk stuk dat ook maar enigszins kritisch ten opzichte van Israël staat, er drie of vier ten gunste van Israël plaatst, soms van zeer obscure herkomst. Of dat het werk is van uw redacteur buitenland of iemand anders, is niet echt interessant. Wel interessant is de uitkomst, een ronduit ongebalanceerde en vaak partijdige stellingname en weergave van feiten die niet alleen schadelijk is voor het gewicht dat de mensenrechten dienen te hebben maar ook voor de vrije journalistiek en het vrije woord.’

Deze lezer heeft zich ook gestoord aan een opmerking in een artikeltje over Helen Thomas, de legendarische Witte Huiscorrespondente die onlangs opstapte nadat ze een ongelukkige uitlating had gedaan over Israël. In het artikeltje werd gemeld dat Thomas’ ouders van Libanese komaf waren. De lezer noemt dat ‘een schrijnend voorbeeld van partijdigheid’.

Het zal aan mij liggen, maar ik begrijp die reactie niet. In dit geval voegt de komaf van de correspondente wel degelijk iets toe voor de lezer. De relatie tussen Israël en Libanon is zacht gezegd niet erg vriendschappelijk, dus kan de Libanese afkomst al dan niet bewust een rol hebben gespeeld bij Thomas.

Toch is dit wel een interessant voorbeeld, want het geeft aan dat je een artikel op veel manieren kunt lezen en uitleggen. En dat het soms verleidelijk kan zijn bepaalde artikelen maar even te vergeten, omdat anders de beeldvorming niet uitkomt. Zo klaagden lezers dat de redactie nooit heeft bericht dat de Israëlische commando’s die het hulpkonvooi in internationale wateren overvielen, zich ook schuldig hadden gemaakt aan diefstal van persoonlijke bezittingen en onnodig geweld. Waarom verzwijgt de redactie deze misstanden, vroegen enkele lezers.

Heeft de redactie dat ook verzwegen? Heeft dit nooit de kolommen gehaald? Jawel. Lees het dagboek van de Zweedse schrijver Henning Mankell er maar op na, dat op zaterdag 5 juni in de krant stond. Hij beschrijft nauwgezet hoe persoonlijke bezittingen werden weggenomen door Israëlische commando’s.

Een citaat: ‘Je kunt er aan toevoegen dat het ook nog gewone dieven zijn. Want ik was niet de enige die zijn geld, creditcards, kleding, Mp3-speler en computer kwijtraakte, maar velen met mij op het schip dat op een vroege morgen door gemaskerde Israëlische soldaten werd aangevallen. Die eigenlijk ordinaire piraten bleken te zijn.’

Duidelijker kun je het niet krijgen denk ik, zeker niet omdat Mankell eerder al beschreef hoe mensen met grof geweld, rubberkogels en elektrische schokken bijeen werden gedreven.

Waar de klagers wel een punt hebben, is dat op de opiniewebsite op één dag twee wel erg pro Israëlstukken stonden. Is dat een bewijs van vooringenomenheid van de redactie? Op dezelfde website en in de krant lieten twee vooraanstaande Israëlische schrijvers zich erg kritisch uit over de aanval op zee. Dat is de andere kant van de medaille.

In dit dossier kun je het als krant nooit goed doen. De Israëlische aanval op het hulpkonvooi is in een hoofdredactioneel commentaar veroordeeld, wat mag je als lezer nog meer verwachten?

Ik weet uit ervaring dat op deze column dezelfde verwijten gaan komen. Sommige lezers lezen nu eenmaal wat zij willen lezen en zien wat ze willen zien. Neem de foto’s die de redactie onlangs publiceerde en waarop was te zien dat sommigen op de boten van het hulpkonvooi van zich af sloegen met staven en dreigden met (keuken)messen. Dank je de koekoek zou ik zeggen, dat zou ik ook doen als ik op volle zee zou worden overvallen. Het laten zien van die beelden wordt door lezers echter direct uitgelegd als een stellingname voor Israël en tegen het hulpkonvooi voor Gaza.

‘Dat is niet zo’, zegt de chef buitenland. ‘Op beelden die de BBC eerder uitzond, was al te zien dat de Israëlische soldaten met stokken en staven werden afgetuigd. Deze foto’s leken dat te bevestigen. Met het afdrukken van die foto’s geven we geen oordeel over de vraag of het Israëlische optreden gepast was’, zegt hij.

Die vraag was al beantwoord in het commentaar. Antwoord: nee.

Meer over