In beeldAchter de IJssel

De onnadrukkelijke schoonheid van de mensen en het land achter de IJssel

De onnadrukkelijke schoonheid achter de IJssel. Beeld Kees Muizelaar
De onnadrukkelijke schoonheid achter de IJssel.Beeld Kees Muizelaar

Het land is er leeg, maar niet verlaten. De mensen zijn er op zichzelf, maar verstoppen zich niet. Het land achter de IJssel heeft zijn eigen wetten op het gebied van schoonheid en rust. Fotograaf Kees Muizelaar komt er graag.

Als Kees Muizelaar weer eens door het gebied áchter de IJssel toert, dan hoeft hij even niks. Het landschap blijft wel op hem wachten, de seizoenen doen hun eigen ding, de mensen die er wonen hebben meestal geen haast. En dan heeft hij ook opeens alle tijd van de wereld.

Achter de IJssel is het landschap tamelijk leeg, de uiterwaarden zijn groen of glimmen juist van het water, de dorpen zijn nog echt dorpen. Je zou hier in het dorp eens moeten komen kijken, werd Muizelaar een paar jaar geleden gezegd. En dat deed hij.

Fotograaf Kees Muizelaar ging langs bij dorpelingen en boeren. Beeld Kees Muizelaar
Fotograaf Kees Muizelaar ging langs bij dorpelingen en boeren.Beeld Kees Muizelaar

De ruimte, de rust en de vrijheid, dat is wat hem aantrekt als hij vanaf zijn woonplaats Zwolle oostwaarts rijdt op zoek naar een land met ander licht, een bosje in een bocht, een bordje in de berm, of een praatje met iemand die er woont.

De 37-jarige Muizelaar is beroepsfotograaf en dat geeft hem de kans om er geregeld uitgebreid rond te rijden, te praten met dorpelingen, met boeren en boerinnen, met hun kinderen, met zonderlingen en veehouders, met appelplukkers en wegwerkers.

null Beeld Kees Muizelaar
Beeld Kees Muizelaar

De fotograaf heeft een romantische ziel, dat kan niet anders: hij kijkt naar de huizen, naar de mensen en de bomen, en weet dat dit ooit voorbij zal gaan. Om dat voor de vergetelheid te behoeden, heeft hij zijn kleinbeeldcamera.

Wat hij een paar jaar geleden nog fotografeerde, is nu soms al verdwenen. Want mensen willen vooruit, ze verhuizen van een groezelige boerderij naar een glanzend nieuwbouwhuis, en dan moet je maar afwachten wat er overblijft van dat schilderijtje boven de kamerdeur, van de oude reclameborden in de stal, van dat grappige karretje dat ooit werd gebruikt voor de appelpluk. Hij zag het en legde het voor ons vast.

Na een verhuizing is het afwachten wat er overblijft van dat schilderijtje boven de kamerdeur.  Beeld Kees Muizelaar
Na een verhuizing is het afwachten wat er overblijft van dat schilderijtje boven de kamerdeur.Beeld Kees Muizelaar

En als Muizelaar er niet geweest zou zijn, als hij zich niet had laten leiden door de drang om alles wat hem opviel te fotograferen, dan hadden de mensen die er niet toevallig wonen, nooit geweten van de onnadrukkelijke schoonheid van het gebied aan de andere kant van de IJssel.

null Beeld Kees Muizelaar
Beeld Kees Muizelaar

Dan hadden stedelingen misschien gedacht dat er in dat tamelijk lege landschap dus niks te zien was, dan hadden maar weinigen de schoonheid van de bocht in de weg kunnen ervaren, een landstreek zonder de vrolijk-opdringerige ANWB-aantrekkingskracht, maar met de bekoring van een bewolkte dag, van het grasland vlak vóór een regenbui, de leegte van een landschap zónder fietser, kromgebogen over zijn stuur tegen de wind.

Dan hadden wij de 15-jarige Sylvia in haar oranje shirt ook nooit gezien, een van de vijf boerendochters uit één gezin. Een meid die toch meer van paardrijden houdt, dan van haar vaders koeien. Die de boerderij straks zonder wroeging aan haar zusje Dora laat.

De 15-jarige Sylvia. Beeld Kees Muizelaar
De 15-jarige Sylvia.Beeld Kees Muizelaar

Ook hadden we nooit kunnen binnenkijken bij de broers Gait (71) en Jo (73). Nog net op tijd gefotografeerd in hun ouderlijk huis, met hun hondje, en de opkamer waar – zegt Muizelaar – in geen tien jaar iemand een voet over de drempel had gezet. Of hun boerderijtje er nog staat? Muizelaar moet er nodig eens langsrijden, want de broers zijn verhuisd en de boerderij is verkocht.

Is zijn serie over het land achter de IJssel nu af? De fotograaf kan zich in elk geval niet voorstellen dat hij er nooit meer zal rondlopen, nooit meer een erf op zal sturen om er een praatje te maken, nooit meer een bosje opmerkt dat in dít weer, bij dít licht, en in dít seizoen erom vraagt om mee te doen in zijn reeks.

null Beeld Kees Muizelaar
Beeld Kees Muizelaar

En wie weet, misschien woont hij er ooit zelf. Hij loert er weleens naar. Dan komt de poëtische ziel eindelijk thuis in zijn eigen land áchter de IJssel.

Het ouderlijk huis van broers Gait (71) en Jo (73). Beeld Kees Muizelaar
Het ouderlijk huis van broers Gait (71) en Jo (73).Beeld Kees Muizelaar
null Beeld Kees Muizelaar
Beeld Kees Muizelaar
In het ouderlijk huis van broers Gait (71) en Jo (73) heeft in geen tien jaar iemand een stap over de drempel gezet.  Beeld Kees Muizelaar
In het ouderlijk huis van broers Gait (71) en Jo (73) heeft in geen tien jaar iemand een stap over de drempel gezet.Beeld Kees Muizelaar
Het hondje van de broers Gait (71) en Jo (73).  Beeld Kees Muizelaar
Het hondje van de broers Gait (71) en Jo (73).Beeld Kees Muizelaar
Meer over