De Volkskrant BoekenraadNieuwe leden

De nieuwe Boekenraad stelt zich voor (en geeft alvast een paar gouden tips)

De Volkskrant Boekenraad is vernieuwd en we stellen de negen leden graag aan u voor. Zij raden vanaf vandaag (Natalia Lloyd begon al) om de beurt hun tien favorieten aan. En hier geven ze ook nog hun gouden tip om ontlezing tegen te gaan.

Evelijn de Jong (52), adjunct-directeur van Boekhandel Dominicanen in Maastricht

Evelijn de Jong Beeld Eva Faché
Evelijn de JongBeeld Eva Faché

‘Ik werk vijf jaar bij Dominicanen, maar ik zit al 25 jaar in het boekenvak. Wat in Amsterdam een bestseller is, heeft in Maastricht soms heel andere verkoopcijfers. Dat heeft met onze ligging te maken, tegen België en Duitsland aan. En omdat er veel internationale studenten in Maastricht zijn. Onze boekhandel is gevestigd in Nederlands eerste gotische kerk, gebouwd rond 1260 – door The Guardian uitgeroepen tot ‘the fairest bookshop in the world, a bookshop made in heaven’. Naast boeken zijn we gespecialiseerd in muziek.’

Wat valt er te doen tegen ontlezing?

‘Je moet kinderen zo veel mogelijk aanreiken en zo min mogelijk verbieden. Vroeger werd er gezegd dat strips slecht waren voor de leesontwikkeling. Maar je moet een kind stimuleren met alles wat hij of zij wil lezen. Er is niets mis met strips. En dan komt vanzelf wel dat betere boek, wat dat ook mag zijn. Maar rem niet af. En blijf voorlezen.’

Erwin de Vries (56), mede-eigenaar van Godert Walter in Groningen

Erwin de Vries Beeld Sabine van Wechem
Erwin de VriesBeeld Sabine van Wechem

‘Samen met Allard Steenbergen heb ik Godert Walter in 2014 overgenomen. De boekhandel bestaat al sinds 1935. Wij zijn een kleine, algemene literaire boekhandel met als specialisaties Engelse en Duitse literatuur; de vorige eigenaar, die de winkel bijna 37 jaar bestierde, heeft Duits-Joodse wortels. Zelf heb ik Duits gestudeerd en ben ik ook docent Duits op een middelbare school. Verder hebben wij een uitgebreide collectie Groningana, boeken over Groningen. Na de overname hebben we ons assortiment uitgebreid met natuur, wetenschap en genderstudies. Dit trekt, samen met een uitgebreide Engelstalige afdeling, een nieuw en jonger leespubliek.’

Hoe verleid je pubers om te lezen?

‘Het begint natuurlijk allemaal in het onderwijs. Ik merk als leraar Duits dat het lastig is om met name jongens aan het lezen te krijgen. Wat helpt, is gezamenlijk een boek lezen, een deel in de klas en een deel thuis.’

Natalia Lloyd (28), inkoper fictie en romance bij The American Book Center in Amsterdam

Natalia Lloyd Beeld Sabine van Wechem
Natalia LloydBeeld Sabine van Wechem

‘Iets meer dan twee jaar werk ik nu bij The American Book Center. We zijn gespecialiseerd in alle Engelstalige literatuur, niet alleen die uit de VS. We hebben een grote kinderboekenafdeling en verkopen ook games. Bij The American Book Center heeft elke sectie een eigen inkoper. Daardoor krijgen de secties een persoonlijke touch. Ik probeer bijvoorbeeld aandacht te genereren voor lhbti-boeken, en voor zwarte en Latijns-Amerikaanse auteurs.’

Hoe gaan we ontlezing tegen?

‘Nog steeds leeft de gedachte dat het papieren boek de enige manier is om verhalen tot je te nemen. Maar er zijn meer manieren van lezen. Denk aan e-books en audioboeken. Als mensen gaan inzien dat er zoveel meer mogelijkheden zijn om met boeken bezig te zijn en dat alles kan en mag, zal er meer worden gelezen.’

André Stikkers (65), directeur van Boekhandel Adr. Heinen, ’s-Hertogenbosch

André Stikkers Beeld Eva Faché
André StikkersBeeld Eva Faché

‘Ik werk veertig jaar bij Heinen. Toen ik werd aangenomen, hield ik me in eerste instantie voornamelijk bezig met studieboeken. In 2014 heb ik het bedrijf kunnen kopen en ben ik mede-eigenaar geworden. Boekhandel Heinen bestaat sinds 1912, maar op deze locatie zit al sinds 1863​ een boekhandel. We hebben inmiddels drie panden naast elkaar, met zestien kamers waar je de hele dag kunt ronddwalen. Het is een authentieke, algemene boekhandel met extra aandacht voor literatuur, kinderboeken, biografieën, geschiedenisboeken, kook- en reisboeken.’

Hoe is ontlezing aan te pakken?

‘De boekhandel mag zich iets minder elitair opstellen. En het onderwijs moet drastisch worden aangepast. Het lezen wordt op school niet gestimuleerd, het wordt eerder in de kiem gesmoord met allerlei regeltjes over hoe kinderen begrijpend moeten lezen. Over het algemeen is lezen een straf geworden op school. Dat heb ik ook bij mijn dochter gezien. Er ligt dus een belangrijke taak voor docenten. Als die maar het leeslijstje blijven afdraaien, weet ik al dat het kind geen plezier in lezen zal krijgen. Lezen mag leuk zijn, dan komt de rest vanzelf.’

Daan van der Valk (59), winkelmanager bij De Vries Van Stockum in Haarlem

Daan van der Valk Beeld Sabine Van Wechem
Daan van der ValkBeeld Sabine Van Wechem

‘Ik werk nu tien jaar als winkelmanager bij De Vries Van Stockum. Maar ik heb hier van 1985 tot 1994 ook al gewerkt. We zijn een zelfstandige, onafhankelijke boekhandel. De winkel is 115 jaar oud. Het is een familiebedrijf, de nieuwe generatie gaat het binnenkort overnemen. We zitten in het centrum van Haarlem in vijf historische panden. We hebben 15 meter boekenkasten met alleen maar kookboeken, een grote kinderboekenafdeling en we zijn ook gespecialiseerd in literatuur en geschiedenis, uiteraard ondersteund met een eigenzinnige, eigentijdse website.’

Wat te doen tegen ontlezing?

‘Veel mensen willen graag lezen, maar willen aan de hand worden genomen. Dat is de taak van de boekhandelaar: ken je klant, weet welke interesse hij of zij heeft en zoek daar het goede boek bij. Help je klanten op weg in de enorme berg boeken die verschijnt. De kracht van de boekhandel is dat hij bestaat uit mensen met vakkennis, daar kan geen Bol.com tegenop.’

Grietje Braaksma (58), bedrijfsleider bij Broese in Utrecht

Grietje Braaksma
 Beeld Sabine van Wechem
Grietje BraaksmaBeeld Sabine van Wechem

‘Ik werk anderhalf jaar bij Broese en zit veertig jaar in het boekenvak. Wat ik zo leuk vind aan Broese, is dat het een gigantische boekhandel is waar alle rubrieken vertegenwoordigd zijn. Ik raak hier nooit uitgepraat en uitgekeken. We zitten sinds april in een nieuw gebouw, in het oude postkantoor, een bekende locatie in het centrum van Utrecht. Broese is een van de oudste boekhandels van Nederland, we bestaan sinds 1845.’

Hoe krijg je jongeren aan het lezen?

‘Alle leraren Nederlands moeten eens langskomen bij Broese. Dan kunnen wij ze vertellen wat jongeren wél leuk vinden om te lezen. Je moet jongeren verleiden met verhalen die zo dicht mogelijk bij hun belevingswereld liggen. Denk aan een boek als Wanneer de mieren schreeuwen van Alex Boogers. Houd op met die oude meuk!’

Erik Vrieling (38), inkoper literatuur & fictie bij Waanders in de Broeren in Zwolle

Erik Vrieling 
 Beeld Sabine van Wechem
Erik VrielingBeeld Sabine van Wechem

‘Ik werk bij Waanders vanaf 2016. Bijzonder is de kerkelijke sfeer die de boekhandel ademt, zeker als je naar boven kijkt. In 1465 werd op deze plaats een dominicanenklooster gesticht. De kerk en het naastliggende klooster zijn daarvan bewaard gebleven. Sinds 2013 is het gebouw in gebruik als boekwinkel. Het orgel staat er nog steeds en dat zorgt voor magie.’

Wat is er te doen tegen ontlezing?

‘Lezen is: zinnen tot je nemen die gaan over gevoelens en gedachten. Die zinnen heb je nodig om je te uiten. Tot hun 12de hebben kinderen nog plezier in lezen, dan neemt het scherm het over. Ik zie een rol weggelegd voor poëzie. Gedichten zijn uitermate geschikt voor het scherm. Kees Spiering schrijft mooie gedichten voor jongeren en volwassenen. De in India geboren Canadese dichter Rupi Kaur maakt Instagram-poëzie, zij is heel populair onder 16-plussers. Poëzie zou ons dus best eens kunnen redden.’

Monique Eskens (57), hoofd inkoop van De Drvkkery in Middelburg

Monique Eskens Beeld Eva Faché
Monique EskensBeeld Eva Faché

‘Ik zit 33 jaar in het boekenvak en werk ruim 22 jaar bij De Drvkkery. Onze boekwinkel zit sinds 1998 in de voormalige drukkerij van de PZC, de Provinciale Zeeuwse Courant, in het centrum van Middelburg. We zijn breed georiënteerd en hebben een grote kinderboekenafdeling, maar zijn ook gespecialiseerd in boeken over Zeeland.’

Hoe valt ontlezing tegen te gaan?

‘Het probleem zit hem niet in het aanbod van boeken: je hebt voor iedere leeftijd genoeg leuks en verschillends. Zelf ben ik vroeger eindeloos voorgelezen, dat blijft altijd goed om te doen. Soms horen we van kinderen dat ze een bepaald boek niet mogen lezen van hun leraar, omdat het te modern zou zijn. Ik weet dat de mensen in het onderwijs al veel op hun bord hebben, maar daar mag best iets aan worden gedaan.’

Anne Sluijs (47), inkoper Nederlandse en Engelse literatuur bij Paagman in Delft

Anne Sluijs Beeld Eva Faché
Anne SluijsBeeld Eva Faché

‘Ik werk drie jaar bij Paagman, maar ik zit al dertig jaar in het boekenvak. Paagman heeft vier zaken. Het hoofdfiliaal zit op de Frederik Hendriklaan in Den Haag en bestaat al ruim tachtig jaar. Daarnaast hebben we zaken op Lange Poten in Den Haag, in Delft en sinds vorige maand in Leidsenhage in de ‘Mall of the Netherlands’. We verkopen alles, we zijn niet gespecialiseerd. Service staat hoog in het vaandel.’

Hoe zorg je ervoor dat kinderen blijven lezen?

‘Ik zie dat de ontlezing begint op de middelbare school. Kinderboeken tot 12 jaar worden goed verkocht. We merken dat scholen stug blijven vasthouden aan leeslijsten. Soms zijn die best ouderwets. Natuurlijk moeten er bepaalde klassiekers op zo’n lijst staan, maar zet er ook een keer Saskia Noort op. Stop met het elitaire sfeertje rondom lezen.’

Meer over