InterviewJasper Verhulst

De Nederlands-Turkse band Altin Gün breekt niet alleen door, maar wil ook de natuur redden

Altın Gün in het Concertgebouw in Amsterdam. Links oprichter en bassist Jasper Verhulst. Beeld Catharina Gerritsen
Altın Gün in het Concertgebouw in Amsterdam. Links oprichter en bassist Jasper Verhulst.Beeld Catharina Gerritsen

Volgens oprichter en bassist Jasper Verhulst vormt juist de coronatijd het ideale moment daartoe.

Genoeg bandjes die zichzelf verbinden aan de goede zaak. Een benefietconcertje hier, een singletje voor het goede doel daar. Maar een heel benefietalbum als instrument voor natuurbeheer, dat is toch nieuw. Altin Gün, in het buitenland misschien wel Nederlands bekendste hedendaagse band, doet het.

De Turks-Nederlandse formatie werd wereldberoemd met licht psychedelische popversies van Turkse volksliedjes. Het leidde in 2019 tot een nominatie voor een Grammy Award. Vorig jaar zou de band op festivals Coachella en Bonnaroo in de Verenigde Staten en Fuji Rock in Japan staan. En nu geeft Altin Gün dus ruimhartig aan de natuur. Het onlangs verschenen album Âlem is alleen via het muziekplatform Bandcamp te beluisteren. Met de opbrengsten van elk verkocht exemplaar wordt één vierkante meter natuur gekocht. Dat lapje aarde wordt beschermd door een mondiale alliantie van natuurbeschermingsorganisaties onder de noemer EarthToday. Doel van dit alles: dat in 2050 50 procent van het natuurlandschap wereldwijd is beschermd.

En met 9.071 verkochte exemplaren beschermt Altin Gün nu 9.071 vierkante meter. Da’s anderhalf voetbalveld aan verkochte liedjes waaraan Altin Gün niets verdient.

Best opmerkelijk, in dit coronatijdperk waarin bands het zwaar hebben omdat live optredens – het verdienmodel van popmuziek in de 21ste eeuw – schaars zijn geworden. Jasper Verhulst, oprichter en bassist van Altin Gün: ‘We hadden nog een paar nummers liggen die niet echt pasten bij de sfeer van ons vorige album. Jarentachtig-elektropop die in eerste instantie een beetje cheesy klonk en als guilty pleasure aanvoelde. En ja, we hadden vijf maanden eerder met Yol al onze coronaplaat gemaakt, zo’n plaat die een groep thuis moet maken omdat samenkomen in de studio niet mocht. En omdat optreden evenmin mocht en je toch wilt doorgaan met muziek maken, hebben we meer nummers opgenomen, speciaal voor dit project. Hoe vaak denk je als individu niet dat je meer wilt doen voor een betere wereld? Nu konden we dat.’

En waar het goede doel op Âlem een plekje heeft gekregen, zijn ook twee muzikale liefdes van Verhulst bij elkaar gekomen: vintage elektronische muziek, geboren toen hij als jongetje Kraftwerk in zijn vaders enorme platencollectie ontdekte, en Turkse folk. In het nummer Yali Yali is te horen hoe dat tot een merkwaardig maar geslaagd huwelijk heeft geleid: koele, ritmische elektronica van Kraftwerks The Robots opgetuigd met arabeske zanglijnen – ongelooflijk pakkend en dansbaar. Het eigen nummer Cips Kola Kilit, met zijn 808 drumcomputer, klinkt alsof het is opgegraven uit het verleden van een imaginaire Istanbulse electric boogie scene.

Ook op Âlem is het basisingrediënt Turkse folk. Die kwam in Verhulsts leven toen hij in 2015 in de Amsterdamse platenzaak Concerto een album vond van de Turkse zangeres Selda Bagcan. De aanbevelingen van bekende artiesten op de hoes lonkten. Eén luisterbeurt en Verhulst was verkocht. In Istanbul, tijdens een tournee van Jacco Gardner, in wiens band Verhulst speelde, kon hij zijn liefde en verzamelwoede voor Turkse popmuziek voor het eerst goed botvieren en vervolgens wilde hij dolgraag zelf met de muziek aan de slag. ‘Tegelijk wist ik ook dat ik dat alleen maar kon doen als ik Turkse muzikanten erbij kon vinden. Je hebt mensen nodig die weten waarover die liedjes gaan, die de cultuur begrijpen en die iets weten van de achtergrond van die volksliedjes.’

De muzikanten vond hij snel via Facebook. Naast bas, gitaar, drums en percussie maakt het Turkse snaarinstrument de baglama deel uit van Altin Güns instrumentarium, bespeeld door Erdinç Ecevit. Hij verzorgt ook, samen met zangeres en toetsenist Merve Dasdemir de vocalen.

Âlem telt voor het eerst ook eigen nummers. Dat ze eerder alleen bestaande, traditionele nummers speelden, is voor Verhulst heel gewoon. ‘Vóór de Beatles was het normaal om je eigen versies van standards of andermans nummers te spelen. Pas later is zelf nummers schrijven gewoon geworden.’ Dat Altin Gün pas na drie albums eigen nummers durfde op te nemen, heeft volgens Verhulst te maken met de schroom die hij had als buitenstaander die zijn eerste stappen zette op onbekend cultureel gebied. ‘Maar zo voelde het alleen in het begin, hoor. We hebben vóór Âlem ook zitten rommelen met eigen songs. Maar die werkten niet altijd even goed tussen de rest. Nu hadden we voor het eerst het idee dat een aantal van onze eigen songs goed zou passen tussen de elektronische bewerkingen van Turkse traditionals.’

Het betekent niet dat de band nu alleen nog eigen nummers gaat uitbrengen. Er ligt nog altijd een grote schat om uit te putten. ‘We vinden het juist leuk om een eigen draai te geven aan bestaande songs. Op die manier kun je ook goed je creatieve ei kwijt.’

Altin Gün is niet de enige act die de historische muzikale traditie van een ander land naar zijn hand zet. Je kunt zelfs van een bescheiden trend spreken. In Nederland hebben we Arp Frique, die Kaapverdische dansmuziek maakt met muzikanten uit de Surinaams-Nederlands-Kaapverdische gemeenschap. En Yin Yin, dat bestaat uit twee jongens uit Limburg die Thaise funk uit de jaren zeventig spelen. De (online) editie van het Eurosonic-festival dit jaar telde nogal wat bandjes uit Europa die muziek uit Kenia, Mali, Iran en Zuid-Amerika hebben geadopteerd. En de Verenigde Staten hebben Khruangbin, waarmee Altin Gün zou gaan toeren. Khruangbin (het Thaise woord voor vliegtuig) is een band uit Houston, Texas die soul, dub en psychedelische muziek mengt met Thaise jarenzestigpop, Spaanse muziek en muziek uit het Midden-Oosten.

Alle genoemde bands zijn redelijk tot erg succesvol. Popmuziek kijkt definitief verder dan zijn Angelsaksische neus. Verhulst: ‘Dat komt volgens mij doordat al die oude, niet-westerse muziek nu zo makkelijk toegankelijk is, via YouTube en Spotify. En er zijn heel veel platenlabels die compilaties uitbrengen vol onbekend materiaal. Dat is enorm gegroeid de laatste vijftien jaar.

‘Ik denk dat veel muzikanten die een bandje beginnen eerst een vage plaat hebben ontdekt, daardoor geïnspireerd zijn geraakt en vervolgens een totaal andere kant zijn opgegaan. Vroeger zou die muziek niet eens op hun pad zijn gekomen.’

Verhulst zit nu elke dag op verzamelaarssite Discogs, op zoek naar obscure muziek die toch pakkend klinkt. ‘Het is een beetje als eten. Je kunt je smaak oprekken. Als je er eenmaal induikt en er de tijd voor neemt kun je in dingen die in eerste instantie waardeloos of goedkoop klinken, een enorme diepgang ontdekken.’

Âlem van Altin Gün is verschenen op bandcamp.com. De band treedt in september op in Engeland en Duitsland.

null Beeld Catharina Gerritsen
Beeld Catharina Gerritsen

Meer milieu

Bij Altin Gün blijft de zorg voor de natuur niet beperkt tot een eenmalig project. De band draagt bij aan een duurzame samenleving door zo veel mogelijk per trein of bus(je) te reizen. Als er gevlogen moet worden, compenseert de band de CO2-uitstoot. Op en achter het podium wordt geen plastic gebruikt en de band heeft op zijn wensenlijstje bij concerten alleen vegetarische dingen staan.

Meer over