De Muurkinderen van 1989

Op 9 november worden ze 18 en zijn ze meerderjarig. Daarmee wordt een punt gezet achter een initiatief van een aantal Volkswagendealers, die de baby’s – op 9 november 1989 in Berlijn geboren op de dag dat de Muur viel – een rondje lieten meerijden bij de presentatie van de...

Nanda Troost

Misschien heeft het initiatief zichzelf een paar jaar geleden al overleefd, blijkt uit Der Spiegel. De redes die jaarlijks worden uitgesproken over ‘Het geluk dat de Muur viel’ en ‘De historische uren’ werden steeds korter, niet in de laatste plaats omdat een aantal geluksvogels tijdens de goedbedoelde toespraken hun mp3-spelers pakten. Want zeg eens eerlijk: ‘Hoe moeten zij dit geluk ervaren? Ze hebben de Muur niet gezien, dan valt het niet mee je erover te verheugen dat ie weg is. Het is onmogelijk je met zo’n brok geschiedenis in verbinding te stellen.’ Hun herinneringen aan de DDR zijn die van hun ouders.

Voelt Laura Harmsen zich nog Oost-Duitse? Ze kan niet vergelijken, zegt de bijna 18-jarige gymnasiumscholiere. ‘Ik kom nauwelijks in het Westen.’ Ze kent ook nauwelijks Westler. De val van de Muur betekent voor Laura dat ze elk jaar door de plaatselijke krant voor een restant van de Muur op de foto wordt gezet.

De media-aandacht, die zich dit jaar ook uitstrekt tot de Duitse televisie, geldt de een meer dan de ander. Carolin Grosswendt, die een opleiding tot balletdanseres in Wenen volgt, is het meest gefotografeerde ‘novemberkind’. Logisch, vindt het Duitse weekblad. ‘Ze ziet er leuk uit, lacht graag, praat veel en studeert dans op een conservatorium in Wenen. Beter kan niet.’

Veel moeilijker ligt dat voor Dario Guerra, geboren uit een Duitse moeder en Cubaanse vader, die in 1983 door Cuba naar Duitsland was gestuurd om zijn scholing tot schoenmaker af te ronden. Dario is werkloos. Zijn moeder hoopt dat Volkswagen een oude belofte inwilligt: het bedrijf zou de Muurkinderen voorrang geven bij sollicitaties. Liane Guerra belt het bedrijf plat voor een stageplaats voor haar zoon, terwijl Dario droomt van Cuba. ‘De mensen daar zijn arm, maar gelukkig.’

Maar zijn ze echt vrij, vraagt Der Spiegel zich af over de eerste generatie in een democratie opgegroeide Oost-Duitsers? De eerste generatie die het zonder de pioniers – en bijbehorende sjaaltjes – moest stellen. Ze is vooral verschillend, is de conclusie. ‘En waarschijnlijk is dat het verheugendste aspect aan hun symbolische geboortedag. De Muur is weg, het leven begint.’

Jammer dat het blad niet heeft gevraagd wat de Muurkinderen gaan doen met de 100 Mark (50 euro) die Volkswagen elk jaar op een spaarbankboekje voor ze heeft bijgeschreven.

Nanda Troost

Meer over