Interviewkunstenaars over hun exposities

De musea nog dicht? Dan nieuwe kunst kijken in de galeries

De musea moeten voorlopig nog dicht blijven, maar galeries zijn net als andere winkels open zonder afspraak. De Volkskrant vroeg drie beeldend kunstenaars naar hun kersvers geopende tentoonstelling. Kopen mag, maar hoeft niet.

Bart Dirks

Quinda Verheul (32): ‘Goud staat voor mij symbool voor de hunkering van de mens naar luxe’

The Sound of Silence, Root Gallery in Rotterdam, t/m 12/2.

‘The Sound of Silence’ van Quinda Verheul in Root Gallery in Rotterdam. Beeld Natascha Libbert
‘The Sound of Silence’ van Quinda Verheul in Root Gallery in Rotterdam.Beeld Natascha Libbert

Wie een tentoonstelling mag maken bij Root Gallery, een jonge, ambitieuze galerie in Rotterdam-West, moet aan de bak – en niet zo’n beetje ook. Natuurlijk hangen er handzame kunstwerken aan de muur voor de verkoop, maar in de hoofdruimte staat altijd een tijdelijke installatie met museale potentie.

Een kolfje naar de hand van Quinda Verheul. ‘Ik maak graag grote werken, het is fantastisch om te laten zien wat ik kan. Root is geen traditionele galerie; met Yvonne de Jong, de galeriehouder, kun je gekke avonturen aangaan. Ze schrikt niet zo snel van een uitdaging. Ze wil samen met haar kunstenaars groeien.’

Voor haar kleine wandsculpturen en grote installaties laat Quinda Verheul zich inspireren door landschappen. Hoe ze veranderen onder invloed van wind, erosie en zon, en door toedoen van de mens, zoals bij het winnen van kopererts en andere mineralen.

‘Ik ben gefascineerd door open-pit mining, van die immense groeves. Als mensen kunnen wij kraters creëren. Het is haast landart, maar tegelijk is het commerciële exploitatie. Een afgegraven berg komt immers nooit meer terug en dat heeft iets afschrikwekkends.’

Haar recente werken gaan over zand. ‘We gebruiken het op grote schaal voor beton, glasvezel, computers en zelfs siliconen schoenzolen. Bruikbaar zand wordt wereldwijd schaars. Die politieke kant van zand probeer ik om te zetten in iets esthetisch.’

‘The Sound of Silence’ van Quinda Verheul in Root Gallery in Rotterdam. Beeld Natascha Libbert
‘The Sound of Silence’ van Quinda Verheul in Root Gallery in Rotterdam.Beeld Natascha Libbert

Voor de expositie in Root Gallery bracht ze met behulp van een verhuislift bijna 3 kuub zand naar de zesde verdieping. Als je door de ruimte loopt, regent het zand uit bakken aan het plafond. Ovalen, goudkleurige spiegels reflecteren de bezoekers.

Goud is een terugkerend element in het werk van Quinda Verheul. ‘Graan was ons eerste geld, het is bovendien een eerste levensbehoefte. Goud vinden we een waardevol materiaal, al kun je er niet veel noodzakelijke dingen van maken. Goud staat voor mij symbool voor de hunkering van de mens naar luxe.’

Van al die aspecten hoef je je allemaal niet zo bewust te zijn als je in Rotterdam door de The Sound of Silence loopt, benadrukt ze. ‘Je mag er ook gewoon van genieten.’

Reinoud Oudshoorn (69): ‘In de galerie gaan de werken een gesprek aan met elkaar, je staat daar als toeschouwer naar te luisteren’

Recente sculpturen, Galerie Ramakers in Den Haag, t/m 13/2.

‘Recente sculpturen’ van Reinoud Oudshoorn in Galerie Ramakers in Den Haag. Beeld Natascha Libbert
‘Recente sculpturen’ van Reinoud Oudshoorn in Galerie Ramakers in Den Haag.Beeld Natascha Libbert

Dat er geen grote feestelijke opening mogelijk is, vindt Reinoud Oudshoorn wel best. ‘Vernissages zijn het slechtste moment om kunst te kijken en het slechtste moment om over je werk te praten.’ Natuurlijk is het wél fijn dat er mensen komen kijken, al komt dat voor hem op de tweede plaats. ‘Het inrichten staat op één, want dan gaan de sculpturen een eigen leven leiden, los van het maakproces.’

Pas in de galerie kan hij zelf afstand nemen van zijn kunst, legt Oudshoorn uit. ‘Beter gezegd: de werken nemen afstand van mij. Ik heb er ineens niets meer mee te maken. De werken gaan een gesprek aan met elkaar, je staat daar als toeschouwer naar te luisteren.’

Hij maakt ‘tekeningen in de ruimte’, tussen plat vlak en sculptuur. Vormen met een perspectief en verdwijnpunt, van hout, staal en matglas. ‘Mijn grootste verlangen is het creëren van een ruimtelijke ervaring. Iedereen kent de magie van het lopen door de mist. Als ik als kind een leeg stuk papier en een potlood had, dan werd het een oneindige ruimte.’

Om de werken met elkaar te laten ‘praten’, is het oog nodig van de kunstenaar en de galeriehouder. Alles hangt op een ‘horizon’ op 1,65 meter hoogte. ‘Het moet een eenheid worden. De valstrik van een tentoonstelling maken is dat je lege muren aan het vullen bent.’

‘Recente sculpturen’ van Reinoud Oudshoorn in Galerie Ramakers in Den Haag. Beeld Natascha Libbert
‘Recente sculpturen’ van Reinoud Oudshoorn in Galerie Ramakers in Den Haag.Beeld Natascha Libbert

Dat samenspel heeft een nadeel. ‘Op een groepsexpositie of een beurs is het duidelijker dat je de losse werken kunt kopen. Bij een solo in een galerie zijn bezoekers vaak onder de indruk van het geheel. Ze lijken haast te vergeten dat je een werk een plek in huis kunt geven.’

Twee jaar heeft Reinoud Oudshoorn aan zijn nieuwe sculpturen gewerkt. De coronacrisis heeft hij prima doorstaan. ‘Tot mijn schande moet ik bekennen dat een lockdown mijn natuurlijke staat is. Je kunt zonder al te veel schuldgevoel je familie en vrienden verwaarlozen, ik ga het liefst elke dag naar mijn atelier.’ Daar is nu ‘het allermooiste moment’ aangebroken, want de ruimte is helemaal leeg. ‘Allemaal potentie. Ik mag weer opnieuw beginnen.’

Magali Reus (40): ‘Door het telefoonboek had ik toch een ‘ruimte’ in Dallas gevonden om mijn werk te laten zien’

Shadow Tonics, Galerie Fons Welters in Amsterdam, t/m 26/2.

‘Shadow Tonics’ van Magali Reus in Galerie Fons Welters in Amsterdam. Beeld Natascha Libbert
‘Shadow Tonics’ van Magali Reus in Galerie Fons Welters in Amsterdam.Beeld Natascha Libbert

In de eerste lockdown van 2020 logeerde Magali Reus in Den Haag, bij haar moeder. Tijdens een wandeling stuitte haar moeder op een veld met vliegenzwammen, de paddestoel uit sprookjesboeken, rood met witte stippen. De foto’s die Magali Reus ervan maakte, zouden het begin worden van een serie werken die nu te zien en te koop is bij Galerie Fons Welters.

‘Het schemerde en mijn moeder lichtte de vliegenzwam bij met het zaklampje van haar telefoon’, vertelt Reus in de Amsterdamse galerie over die eerste foto. ‘Ik had als achtergrond een lichtroze T-shirt meegenomen dat ik in 2019 had gekocht bij een kringloopwinkel in Dallas. Daar was ik ter voorbereiding op een tentoonstelling in het Nasher Sculpture Center. Door de pandemie werd die helaas uitgesteld.’

Toen ze terug was in Londen, waar ze woont en werkt, kwam ze in de winter de foto’s weer tegen. Reus, winnaar van de Prix de Rome 2015, besloot meer paddestoelen te fotograferen. ‘Maar we hadden toen ook in Engeland een lockdown, waardoor het lastig was om ze buiten in de natuur te gaan zoeken. Online heb ik toen een reeks exotische en seizoensgebonden paddestoelen gekocht, naast een reeks vintage-T-shirts uit Texas.’

Het afblazen van de tentoonstelling in Dallas en het isolement door de pandemie frustreerden haar, maar brachten Reus ook op een idee. Ze kocht op eBay een oude Amerikaanse telefoongids van de wijk Park Cities in Dallas, liet al die pagina’s scannen en maakte er een nieuw boek van met haar serie paddestoelen.

‘Shadow Tonics’ van Magali Reus in Galerie Fons Welters in Amsterdam. Beeld natascha libbert
‘Shadow Tonics’ van Magali Reus in Galerie Fons Welters in Amsterdam.Beeld natascha libbert

‘Zo had ik toch een ‘ruimte’ in Dallas gevonden om mijn werk te laten zien’, zegt Magali Reus over het in december verschenen boek Park Cities – Knaves. ‘Bovendien is een telefoonboek een netwerk voor communicatie, vergelijkbaar met het mycelium, het netwerk van alle schimmeldraden waaruit paddestoelen voortkomen.’

De foto’s in de galerie zijn gemonteerd op aluminium platen die op hun beurt weer zijn vastgezet op stalen panelen in grote gelaste bakken, met als kaders uitvergrotingen van grond- en mestzakken. Bij Galerie Fons Welters worden ze getoond in combinatie met haar sculpturen. Dit voorjaar zullen de paddestoelen alsnog in Dallas te zien zijn.