De metalheads die de harde muziek in de jaren tachtig voor altijd veranderden, deden niet zo moeilijk over hun kunst

Duitse Metalheads uit de jaren tachtig deden niet zo moeilijk over hun kunst. Een fraaie heruitgave toont nog eens hun grote invloed.

Robert van Gijssel
null Beeld
Beeld

Messcherpe tekstdichters, nee, dat waren de jongens van het Duitse metalbandje Tankard niet. Maar ze waren wel uiterst consequent in de onderwerpkeuze - waarschijnlijk ook om het zichzelf makkelijk te maken. Tankard zong over bier. Over zuipen, katers en knokpartijen na zorgwekkende pilsconsumptie. Zelfs als je dacht dat ze met een lied kwamen dat een keer niet over bier ging, zoals het nummer Commandments uit 1988, ja hoor, bleek het toch weer over bier te gaan. Commandments bezong niet de Stenen Tafelen van Mozes, maar de tien geboden van het zuipen. 'Life's too short to waste your brew', zong Tankard bij gitaren als cirkelzagen. 'It's plain to see, obey the rules.'

De plaat The Morning After van Tankard werd eind jaren tachtig een klassiekertje van de biermetal, voor liefhebbers van inname op Duits niveau. Natuurlijk vanwege ontroerende kater-anthems als Shit-faced en Feed the Lohocla (lees het laatste woord ook even achterstevoren) en het satanische bierlied 666 Packs, maar zeker ook dankzij de hoes: een tekening van een zwaargewonde metalhead na een nacht slempen, ontwakend tussen bierblikken en broodjes hamburger, met een bloedende vuist in een aan repen gescheurde onderbroek.

In het boekje bij de fraaie heruitgave van deze Duitse cultplaat zegt zanger Andreas Geremia dat die hoes een hyperrealistische weergave was van de levenswijze (en -filosofie) van de bandleden. 'Dit waren wij. Zo zagen wij eruit na een nacht die we liever wilden vergeten.'

De illustratie voor de hoes van het album The Morning After van metalband Tankard. Beeld Sebastian Krüger
De illustratie voor de hoes van het album The Morning After van metalband Tankard.Beeld Sebastian Krüger

Sneller, harder, gemener en brutaler

De metalheads die de harde muziek in de jaren tachtig voor altijd veranderden, deden niet zo moeilijk over hun kunst. Bands als Kreator, Running Wild, Tankard, Helloween en het Zwitserse Hellhammer en later Celtic Frost probeerden in hun eerste platen, alle uitgegeven door het legendarische Duitse label Noise Records, vooral de overtreffende trap te vinden: nog harder, sneller, gemener en brutaler dan de veelal Britse en Amerikaanse heavy metal en hardrock van de voorgangers.

Het label Noise Records was van grote invloed op het geluid van deze revolutionaire metal uit de eighties, dat blijkt wel uit de eindeloze reeks heruitgaven van klassieke platen, die de afgelopen maanden zijn verschenen. Noise Records werd in 1983 in Berlijn opgericht, als vervolg op het label Aggressive Rock Produktionen, dat vanaf 1981 punk uitbracht van de Duitstalige bands Slime en Toxoplasma en later zelfs Amerikaanse bands als Black Flag. De Duitsers van Kreator en bijvoorbeeld de bierboys Tankard combineerden heavy metal van Iron Maiden en Judas Priest met de eendimensionale, maar bikkelharde punk van de jaren tachtig. En dus met kort afgemeten, schreeuwerige refreintjes, zagende gitaren in steeds een akkoord of vier en vooral heel veel bravoure en vocale agressie.

null Beeld
Beeld

Diepzinnigheid was taboe

Luister naar Riot of Violence van Kreator van de plaat Pleasure to Kill - een perfect samengaan van punk en metal. Zelfs in de teksten, waarin horror en anarchie hand in hand de barricaden opgaan. 'Greedy for blood, paralysed by power. Riot of violence!' Veelzeggend, want ook heel erg punk, is het commentaar van zanger Mille Petrozza in het boekje bij de heruitgave: 'Ik moet toegeven dat ik eigenlijk niet weet waar dit nummer over gaat. Volgens mij wilden we zeggen dat mensen zichzelf moeten zijn of zo?'

Diepzinnigheid was taboe in de opkomende extreme metal. Maar, en dat is het mooie van deze reeks klassieke platen in een fris hardrockjasje, enorm invloedrijk was die metal wel. De bandjes die terechtkwamen bij Noise Records en daarna vanuit Berlijn de wereld over vlogen, maakten de metal klaar voor de nieuwe tijd. De heftige en bloederige punkrock van Kreators eerste platen werd de bouwsteen van de thrash metal, zoals die ongeveer tegelijkertijd in de Verenigde Staten uit de grond werd gestampt door Slayer en nog altijd een heersende stroming is in de hardste muziek.

null Beeld RV
Beeld RV

Muziekhistorisch document

Hellhammer en Celtic Frost wisten het zelf destijds niet, maar hun sinistere en occulte metal, en vooral de gothic-achtige vocalen van Thomas Gabriel Fischer, zouden een blijvende inspiratiebron worden voor de latere en tegenwoordig best hippe black metal. Zelfs Kurt Cobain van Nirvana zou Celtic Frost herhaaldelijk noemen als bezielende muziekfactor.

Het Britse Skyclad, ook uitgegeven door Noise Records, maakte begin jaren negentig ineens iets als folk metal; keurige folkgitaartjes en violen, met slechts hier en daar wat striemende zweepslagen van de gitaar. Met die stijlafsplitsing worden we nog altijd doodgegooid, vooral vanuit de Scandinavische landen, en Skyclad wordt gezien als belangrijkste pionier.

null Beeld RV
Beeld RV

Zo'n nummer Puke van Tankard mag dan wat onnozel klinken ('Puke, puke, I drank too much, vomit on the chair. Puke, puke, I drank too much, even in my hair'), de platen van Noise Records zijn toch een belangrijk muziekhistorisch document, omdat ze laten horen hoe de metal in één glorieus decennium nieuw elan kreeg en zich kon ontwikkelen in vele schitterende subgenres.

En ter verdediging van Tankard: op de plaat Chemical Invasion uit 1986 staat tóch een nummer dat niet over bier gaat. Don't Panic is volgens zanger Andreas Geremia een betrokken liedje over de kernramp in Tsjernobyl, aids en de oorlogen in Nicaragua en Afghanistan. Hadden ze dat ook een keer gehad, en kon er weer een kratje open.

De heruitgaven van oa Kreator, Sinner, Skyclad, Tankard, Celtic Frost, Helloween en een serie speciale verzamelalbums, met uitgebreide boekjes en bonus-cd's, verschijnen bij Noise Records / BMG.

null Beeld
Beeld
Meer over