De kracht van de gewone man

****..

World Trade Center

Regie Oliver StoneMet Nicolas Cage, Maria Bello, Michael Peña, Maggie Gyllenhaal.In 50 zalen

Tot tweemaal toe duikt Jezus op. Vanuit het licht komt hij aangelopen, met een reikende hand.

‘Ik heb net Jezus gezien’, zegt Will Jimeno tegen zijn collegaJohn McLoughlin. ‘Hij had een fles water voor me meegenomen.’

Op het moment dat de zoon van God zich in World Trade Center aandient, is er weinig reden voor religieuze sentimenten. Het is 11 september 2001. Enkele uren eerder hebben terroristische aanslagen New York tot een hel gemaakt.

Will Jimeno en John McLoughlin, beiden werkzaam bij het Port Authority Police Department, verrichtten in het World Trade Center reddingswerk toen een van de torens instortte. Sindsdien liggen ze in een kelder van het gebouw onder het puin beklemd. Hun collega's zijn dood. Net zoals ruim 2700 andere mensen die zich in het complex bevonden.

Toen bekend werd dat Oliver Stone zich aan een film over 11 september waagde, leidde dat in de Verenigde Staten tot veel rumoer. Zou Stone, de man van het extreme wereldbeeld waarin alles met alles samenhangt, wel met smaak met de erfenis van die rampzalige dag omgaan? Zou hij de aanslagen, die destijds op zichzelf al net een nare film leken, niet verramsjen tot een complottheorie?

De angst voor een politiek incorrecte film doet achteraf bekeken misplaatst aan. Stone toont zich van een andere kant dan gebruikelijk. De man van de provocaties en de harde taal blijkt ook een weeë, sentimentele kant in zich te hebben, compleet met religieuze motieven.

De film begint met een normale werkdag, met snel ontbijtende mensen die zich vervolgens routineus richting werk begeven. Deze werkbijen zijn de helden van World Trade Center, die gaandeweg de vorm krijgt van een humanistisch pamflet; het mag dan wel over 11 september gaan, maar er komen geen terroristen in voor, geen wraaklustige president, en evenmin een War on Terror.

Het grootste deel van de film zijn die twee mannen in beeld, onder het beton en het vuil zwevend tussen leven en dood. Zij zijn de personificaties van al die Amerikanen en andere planeetbewoners, die op die ene dag plotseling werden gedwongen de waarde van het leven te herijken.

Oliver Stone peurt uit 11 september 2001 een boodschap van hoop. ‘Het bracht het goede bij mensen naar buiten’, concludeert een voice-over aan het slot. Kort daarvoor heeft McLoughlin zijn vrouw al verteld dat het zijn gedachten aan haar waren die hem al die uren in leven hielden.

Familiewaarden, patriottisme en liefde – het zijn onderwerpen die binnen de kunsten meestal alleen met ironie aan de orde komen. In World Trade Center is voor dergelijke luxe geen plaats. Deze film geeft wereldnieuws zijn menselijke proporties terug. Hij werkt als tegengif voor de horror van die ene dag vijf jaar geleden, en de horror die daarop volgde.

Ronald Ockhuysen

Meer over