INTERVIEWFloris Rijssenbeek, Dylan Ahern en Jochem Jordaan

De Kiesmannen hebben maar één missie: meer jongeren in het stemhokje

De Kiesmannen, met vanaf links Floris Rijssenbeek, Dylan Ahern en Jochem Jordaan, voor Paradiso in Amsterdam. Beeld Pauline Niks
De Kiesmannen, met vanaf links Floris Rijssenbeek, Dylan Ahern en Jochem Jordaan, voor Paradiso in Amsterdam.Beeld Pauline Niks

Met De Nationale Verkiezingsshow wil het politieke cabarettrio de Kiesmannen jongeren warm maken voor de aanstaande verkiezingen. En ja, als er daarvoor vanaf het dak van Paradiso moet worden abgeseild, wórdt er abgeseild.

‘Ik denk dat van ons drieën ik het vroegst een politieke junkie was’, zegt Jochem Jordaan (26), zittend naast Dylan Ahern (27) en Floris Rijssenbeek (26). Na schooltijd fietste hij regelmatig in zijn eentje naar de Tweede Kamer om vanaf de publieke tribune debatten te volgen. Hij was toen 13.

Zijn aanwezigheid viel op. Toenmalig GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema, die van een partijgenoot zijn naam had gehoord, gaf hem via de bode eens een briefje. ‘Hé Jochem, leuk dat je er bent. Saai debat, hè? Liefs, Femke.’ ‘Dat hangt nog altijd boven mijn bed bij mijn ouders in Den Haag’, zegt Jordaan. Ahern: ‘Het is een heel eng mannetje, hoor.’

De drie zitten met een bakje friet en een blikje cola voor hun neus in hun kantoor in Amsterdam-Noord, waar de tijdschriften De Groene Amsterdammer en The Economist rondslingeren en boeken van de politiek filosoof Hannah Arendt in de kast staan. Samen vormen ze de Kiesmannen, waarmee ze jongeren op vermakelijke wijze informeren over politiek. De afgelopen jaren stonden ze voorafgaand aan verkiezingen in uitverkochte zalen met shows vol satire, muziek en vooral politiek. Wie die avonden bezocht, hoorde niet alleen raps, maar kende na afloop ook de partijstandpunten op het gebied van klimaat en de arbeidsmarkt.

Nu werken ze toe naar de climax van dit jaar, op 9 maart vanuit de grote zaal in Paradiso. De Nationale Verkiezingsshow, zoals hun voorstelling over de Tweede Kamerverkiezingen heet, zal online te zien zijn.

Prima cv’s

Behalve bruin haar en een baardje hebben ze ook gemeen dat hun cv’s imponerend zijn. Rijssenbeek groeide op in het Zwitserse Davos, studeerde economie en geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en was onder meer actief bij de Nationale Denktank en het Europees Jeugdparlement. Dankzij een prestigieuze Fulbright-beurs rondde hij de studie geschiedenis en politieke filosofie met straight A’s (alles boven de 8) af aan de universiteit van Columbia in New York.

Ahern woont al bijna zijn hele leven in Amsterdam. Na een studie politicologie aan de UvA volgde hij de onderzoeksmaster Sustainable Development aan de Universiteit Utrecht. In het kader daarvan verbleef hij voor veldonderzoek tweeënhalve maand in Rwanda en vijf maanden in Brazilië.

Jordaan is geboren in Den Haag en deed de laatste twee jaar van zijn middelbare school in Bosnië op de idealistische en exclusieve kostschool United World College. Aan de UvA volgde hij de bachelor Politics, Philosophy, Law and Economics (PPLE) en de master politieke economie. Vorig jaar liep hij stage bij de Nederlandse VN-vertegenwoordiging in New York, waar hij het koningspaar een week begeleidde.

Het trio raakte in 2015 bevriend bij Room for Discussion, het interviewplatform van de UvA dat gasten ontving als de ECB-voorzitters Jean-Claude Trichet en Christine Lagarde en econoom Thomas Piketty.

Blindelings stemmen

Het idee voor de Kiesmannen ontstond toen ze in 2017 spraken over de Tweede Kamerverkiezingen die eraan zaten te komen. Ze ergerden zich aan de onverschilligheid waarmee veel van hun academisch opgeleide generatiegenoten tegenover zoiets wezenlijks stonden. Sommigen van hen aarzelden of ze überhaupt zouden stemmen, anderen stemden blindelings op de partij van hun vrienden of ouders.

Ergens snapten ze hen wel. De mogelijkheden om je te informeren over partijstandpunten waren ook niet aanlokkelijk, zegt Rijssenbeek. Stemwijzers worden binnen een kwartier ingevuld en zijn te oppervlakkig, partijprogramma’s zijn daarentegen ellenlang en bovendien vaak gortdroog. Rijssenbeek: ‘En bij tv-debatten knallen lijsttrekkers alleen ingestudeerde oneliners eruit.’

Voor een show benaderden ze Pakhuis de Zwijger in Amsterdam, dat ze vroeg in welke zaal ze eventueel zouden willen spelen. ‘De grootste’, bluften de Kiesmannen, waarna ze die prompt kregen en binnen 24 uur wisten uit te verkopen. Bij de show daarna, in de Stadsschouwburg in Groningen, waren ook alle zevenhonderd plekken in een mum van tijd vergeven.

De shows trokken vooral witte, hoogopgeleide studenten. Maar het voornaamste probleem op het gebied van politieke betrokkenheid ligt elders: van de hoogopgeleide jongeren ging in 2017 86 procent stemmen, tegenover 59 procent onder laagopgeleide leeftijdsgenoten. In de hoop die kloof te dichten, maakten de Kiesmannen dit jaar een tour langs mbo’s, onder meer in Zwolle en Hengelo. Voor hun podcast maken ze afleveringen die gericht zijn op mbo-studenten.

Uit internationaal onderzoek blijkt dat politieke onverschilligheid onder jongeren de afgelopen decennia alleen maar is toegenomen. Jordaan: ‘Dat brengt een van de kernpunten van een weerbare democratie − een geïnformeerd electoraat − aan het wankelen. Wij hopen eraan bij te dragen het tij te keren.’

Dus hoewel ze met hun cv’s ook bij consultants kunnen aankloppen, gaan ze na de verkiezingen door met de Kiesmannen − niet bepaald een vetpot. Ze gaan, met geld van de EU, naar zeven Europese landen waar de democratie in zwaar weer verkeert, in een poging daar soortgelijke initiatieven op te zetten. En ze willen hun podcast voortzetten.

Abseilen

Maar eerst is daar nog De Nationale Verkiezingsshow. Bij hun entree zullen ze als ‘zwevende kiezers’ − hun politieke kleur houden ze geheim − abseilen van het dak. Partijstandpunten lichten ze vervolgens toe aan de hand van een multimediale show, waarin bijvoorbeeld staat hoe partijen tegenover de EU staan. D66, GroenLinks en Volt staan onder het kopje We want more, FvD en PVV onder Let’s leave.

Ook persifleren ze de coronapersconferenties, met Jordaan als Rutte en Ahern en Rijssenbeek als Irma Sluis. Rijssenbeek: ‘In het begin denk je dat wij doventolken zijn, maar dan volgt een clusterfuck met als hoofdboodschap dat we het veel over corona hebben gehad, maar dat deze verkiezingen over meer gaan. Dat we het juist moeten hebben over economie, huisvesting, klimaat, Europa.’ Jordaan: ‘Het wordt echt de allerdikste show die we tot nu toe hebben gedaan.’

De Nationale Verkiezingsshow is op 9 maart om 20.30 uur te zien. Kaarten voor de livestream kosten 11 euro en zijn te bestellen op paradiso.nl.

Podcast

De Kiesmannen maken wekelijks een gelijknamige podcast. Daarin leggen ze uit hoe partijen over een bepaald thema denken: de laatste afleveringen gingen over Europa, de arbeidsmarkt en de woningnood. Voor politieke beginners zijn er afleveringen gemaakt die vragen beantwoorden als ‘Wat is het verschil tussen links en rechts?’

De podcast trekt naar eigen zeggen bijna tienduizend luisteraars en wordt geproduceerd door Tonny Media, het bedrijf van onder meer Sander Schimmelpenninck.

Meer over