reportage

De droom om varend op tournee te gaan komt uit voor De Kift, maar An en Jan zijn er niet bij

De Volkskrant vaart mee op de Vrijbuiter, van Amsterdam naar Haarlem, voor een optreden bij het stadsstrand.

De Kift tijdens het optreden bij de Oerkap in Haarlem. Vanaf links:  Frank van den Bos, Pim Heijne, Ferry Heijne en Roos Janssens. Beeld Tess Janssen
De Kift tijdens het optreden bij de Oerkap in Haarlem. Vanaf links:  Frank van den Bos, Pim Heijne, Ferry Heijne en Roos Janssens.Beeld Tess Janssen

Het was een emotionele avond, donderdag op het Oostereiland in Hoorn, zegt De Kift-frontman Ferry Heijne, staand in de kombuis van de tjalk Vrijbuiter, waarmee de Zaanse band de komende week een boottournee door westelijk Nederland maakt.

De journalist van de Volkskrant mocht bij de Oranjesluizen van Schellingwoude, Amsterdam-Noord, aan boord klauteren. Op naar halte twee van de Vrijbuitertour: culturele pleisterplaats de Oerkap in Haarlem, verstopt in de groene zoom langs het Spaarne.

Water wieg me werd vertoond’, vertelt Heijne over de aftrap in Hoorn, ‘de documentaire die we hebben gemaakt met Sanne Rovers. Wij maakten er muziek bij. Er zaten familieleden in het publiek. In de film is An nog te zien. Dat kwam wel even aan.’

An is de moeder van bandleden Ferry en Marco, onder Kift-fans legendarisch als uitbater van de tafel met merchandise (‘handel’) bij Kift-optredens. Ze overleed op 17 april, 83 jaar oud, een half jaar na vader Jan Heijne (87), die tot op hoge leeftijd trompet speelde in de Kift.

In Water wieg me zit de band op een boot en ontmoeten ze onderweg mensen met een verdrietig verhaal. Nu heeft De Kift zélf een verdrietig verhaal, wiegend op het water, over het geliefde ouderpaar dat De Kift het zangerige Zaans schonk, de voorliefde voor koper, voor fanfare – en nog veel meer.

Tegelijkertijd is de ‘Vrijbuitertour’ een vaartocht van vrolijkheid. Het water is prominent in het werk van De Kift, in het bijzonder op het jongste album Hoogriet (2020), een van de mooiste uit het oeuvre.

Op het IJ achter Amsterdam Centraal, waar de kades druk zijn en de veerponten varen, stelt De Kift zich op aan dek om de vrolijkheid te brengen waar de mensen op de noordoever na ruim een jaar corona naar smachten. Ze zwaaien. Ze dansen. Ze filmen.

De steeldrum van Marco hangt aan de reling. Ferry, Roos Janssens (baritonsax), Pim Heijne (gitaar) en Frank van de Bos (toetsen, accordeon) spelen vanaf de luikenkap boven het knusse woongedeelte. Drummer Wim ter Weele zit hoger, op het kajuitdak.

Na Amsterdam daalt de rust neer, de hemel loost een buitje. Snel, plastic over de apparatuur en de instrumenten. Buienradar voorspelt veel regen voor straks, in Haarlem.

In de kombuis bereidt Roos gebakken rijst voor wie trek heeft. Wim zet zich aan de setlist. Een paar anderen knappen een uiltje, want het was een vroegertje, vanochtend in Hoorn. De band mocht uitslapen, maar daar kwam weinig van terecht vanaf het moment dat schipper Wiebe Radstake de scheepsmotor startte, rond zessen.

Zelf gaat de blonde schipper een uurtje horizontaal als de Vrijbuiter moet wachten voor de brug bij de Rijksweg A9 in Zijkanaal C, nabij Spaarndam, waar bassist Mathijs Houwink opstapt. Tubaspeler Patrick Votrian completeert de groep in Haarlem.

Radstake, zelf muzikant in de groep Morjak, bevoer als zeezeiler de oceanen, maar besloot het dichter bij huis te zoeken toen zoontje Warre zich aandiende. Met zijn vrouw Suzan Damen kocht hij de platbodem uit 1901. De Vrijbuiter vervoert vrachten (van planken tot biologische wijn), maar wil in de toekomst vaker bands aan boord nemen.

Voor De Kift was volgens Ferry Heijne een lang gekoesterde wens, een boottournee als deze. De optredens in Haarlem zijn een mooi voorbeeld van hoe het mogelijk werd. De Kift speelt bij de Oerkap, dat voor de boottournee van De Kift voor het eerst de handen ineen heeft geslagen met poppodium Patronaat. Het Patronaat kon de kaartverkoop faciliteren en krijgt ‘opstartsubsidie’ om na het doodse coronajaar ‘weer iets leuks te doen’.

 Patrick Votrian en Wim ter Weele van De Kift aan boord van de Vrijbuiter. Beeld Tess Janssen
Patrick Votrian en Wim ter Weele van De Kift aan boord van de Vrijbuiter.Beeld Tess Janssen

‘Zo kan het allemaal net’, zegt Heijne. ‘We hebben in wel meer steden lokale partijen samengebracht die in de toekomst misschien vaker iets gaan organiseren: Museum Gouda en So What, V11 en Worm. Dat is mooi.’

De Oerkap, op een steenworp van het Haarlemse hoofdstation in een groene oksel van het Spaarne, verschijnt in zicht. Schipper Wiebe moet een lastige manoeuvre maken om de Vrijbuiter precies goed voor de rietkragen van het lommerrijke terras te leggen, maar daar ligt ze dan: een juweel van een concertlocatie.

Er moet wel even een dak worden gefabriekt, want het gaat beslist regenen, maar De Kift, Wiebe en de bemanning zijn wel gewend iets te maken van wat voorhanden is: de mast, het zeil en kijk, een overkapping.

Het sleutellied van het optreden? Regen, een nummer van Hoogriet dat in alles past bij deze nattige wederopstanding: ‘Geef me een poot en laat ons vrienden zijn.’

De Kift speelt weer, ‘voor mensen van vlees en bloed’, gewiegd door het water. An en Jan zijn dichtbij. De lach ook.

null Beeld Tess Janssen
Beeld Tess Janssen

Vrijbuiter meert aan

Na Hoorn, Haarlem, Zaandam en Amsterdam, meren De Kift en de Vrijbuiter nog aan in Gouda (29/6 bij Museum Gouda i.s.m. So What), Rotterdam (30/6 bij lichtschip V11 i.s.m. Worm), Dordrecht (1/7, Bibelot) en Zierikzee (2/7, Brogum). Informatie op dekift.nl.