FilmrecensieZack Snyder's Justice League

De door Snyder opnieuw gemonteerde Justice League steekt nu beduidend doordachter in elkaar ★★★★☆

Weg zijn het hijgerige tempo, de onuitgewerkte bijfiguren en de tot samenvattingsniveau opgeknipte vertelling.

Ben Affleck (Batman), Gal Gadot (Wonder Woman) en regisseur Zack Snyder op de set van Justice League.  Beeld
Ben Affleck (Batman), Gal Gadot (Wonder Woman) en regisseur Zack Snyder op de set van Justice League.

De snor van Henry Cavill – wie iets wil begrijpen van de monstrueuze mislukking van superheldenepos Justice League uit 2017, stuit al in de eerste minuut van die film op Cavills bovenlip. De acteur speelt Superman en praat recht in de camera, maar zijn obligate woorden over hoop voor de mensheid dringen niet echt door. Hoofdschuldige: de wazige vlek boven zijn mond, die meer afleidt naarmate de camera verder inzoomt op zijn gezicht. Daar zát dus een snor, tijdens de opnamen. Het was even pijnlijk als hilarisch: een blockbuster met een productiebudget van 256 miljoen euro, waarin iemand op de afdeling beeldbewerking vermoedelijk vlak voor de deadline op zijn allerslordigst nog even een snor heeft weggefotoshopt.

De weggepoetste snor bleek slechts het topje van de ijsberg, in Justice League. Na de openingsscène volgden wellicht de twee rommeligste uren in de geschiedenis van de superheldenfilm: een inwisselbare strijd tussen goed en kwaad in een aaneenschakeling van min of meer willekeurige scènes, zonder onderlinge dynamiek, maar vol gapende plotgaten en plotselinge verschillen in stijl, en met een minimum aan karakterontwikkeling.

Geen redden aan, zou je denken, maar de onlangs verschenen, volledig opnieuw gemonteerde en goed ontvangen ‘Snyder Cut’ van Justice League bewijst het tegendeel.

Spektakelregisseur Zack Snyder (300, Watchmen) voegt zich daarmee in een lange rij Hollywoodfilmers die enige tijd na de bioscooppremière hún versie van een film naar buiten brengen. Een beproefd (en vaak ook commercieel succesvol) middel om de film als het ware terug te veroveren op de filmstudio, waar men de creatieve zeggenschap over het eindresultaat bij voorkeur stevig in eigen hand houdt. Maar waar het in de ‘final cut’ of de ‘extended edition’ van Star Wars, E.T., The Lord of the Rings en Blade Runner vaak ging om relatief kleine, genuanceerde aanpassingen of uitbreidingen van de oorspronkelijke film, oogt de opnieuw gemonteerde Justice League als een volwaardige nieuwe film.

Ray Fisher als Cyborg. Beeld
Ray Fisher als Cyborg.

Er rustte veel druk op de schouders van Snyder en zijn crew, vier jaar geleden. De film waarin Superman, Batman, Wonder Woman, Aquaman, The Flash en Cyborg namens het DC-stripuniversum de handen ineenslaan, móést slagen om Spider-Man en consorten van het concurrerende en succesvollere Marvel-universum bij te benen. De DC-films waren tot dan toe notoir serieus en duister, en bezweken te vaak onder hun eigen gewicht. Filmstudio Warner Bros hoopte ditmaal op iets lichters, het liefst vergelijkbaar met Marvel, maar zat voor de zoveelste keer met de handen in het haar.

De werkversie van Snyder werd begin 2017 afgekeurd: weer te zwaar, te duister, veel te lang bovendien. Snyder verloor vervolgens alle motivatie om zijn film bij te schaven toen zijn 20-jarige dochter zelfmoord pleegde. Als vervanger werd nota bene Joss Whedon opgeroepen, die zich had bewezen als lichtvoetig superheldenregisseur met twee delen van Marvels Avengers. Whedon herschreef ongeveer driekwart van Snyders film en haalde de acteurs weer bij elkaar om het nieuwe materiaal op te nemen. Dat verklaart ook die snor: Cavill had op dat moment een indrukwekkend exemplaar gekweekt voor zijn rol in Mission Impossible: Fallout en in zijn contract voor die film was een officieel scheerverbod opgenomen.

Duurkoop

Wie Zack Snyder’s Justice League meteen wil zien, zal de film digitaal moeten kopen. Dat kan onder meer bij Pathé Thuis, Amazon Prime, iTunes, Apple TV en Google Play, tegen bioscoop-achtige bedragen van 13,99 tot 15,99 euro. Huren kan vanaf 8 april, tegen een schappelijker tarief.

De zo slordig digitaal verwijderde snor werd een symbool voor alles wat er mis was met Justice League: de mond van Superman als mislukt special effect. Niemand was blij. Whedon werd uiteindelijk nergens genoemd als coregisseur. De robuuste soundtrack van Junkie XL werd vervangen door de meer inwisselbare muziek van Danny Elfman. De critici waren genadeloos, de fans teleurgesteld.

Maar Snyder had bij zijn vertrek bij Warner zijn versie van Justice League meegenomen, en dat verhaal begon een eigen leven te leiden. De roep om Snyders versie uit te brengen werd steeds luider. Eerst vooral vanuit mondige stripboekfans, die petities ondertekenden en een reclamevliegtuigje met de tekst #ReleaseTheSnyderCut boven het hoofdkantoor van Warner lieten vliegen – algauw aangemoedigd door Snyder zelf. Warner zag plots ook brood in de onderneming: het eigen, vorig jaar opgerichte streamingplatform HBO Max kon wel wat spraakmakend eigen materiaal gebruiken. Snyder kreeg nog eens 70 miljoen dollar om zijn werkversie te polijsten en aan te vullen met extra scènes.

Ben Affleck als Batman. Beeld
Ben Affleck als Batman.

Weg zijn het hijgerige tempo, de onuitgewerkte bijfiguren, de tot samenvattingsniveau opgeknipte vertelling en het snordebacle. De in zes hoofdstukken opgedeelde, vier uur durende Snyder Cut laat Ben Affleck als Batman niet opeens minder houterig spelen, maar de film steekt nu beduidend doordachter in elkaar. De nieuwe speelduur lijkt absurd lang voor een superheldenfilm, maar thuis op de bank fungeert deze Justice League als een uitstekende veredelde miniserie.

De meeste aandacht gaat opeens uit naar uitvoerige flashbacks waarin de leden van het ensemble worden geïntroduceerd, en dat komt vooral de helden van het tweede garnituur ten goede. Justice League is nu ook de film van mens-machine Cyborg en de razendsnelle The Flash, en je krijgt de tijd om hun verschillende vader-gerelateerde trauma’s in je op te nemen. Daarmee bereikt Snyder met dit materiaal het hoogst haalbare: het kan je ditmaal wél iets schelen wat de superhelden overkomt.

Zack Snyder’s Justice League

★★★★☆

Actie

Regie Zack Snyder

Met Henry Cavill, Ben Affleck, Gal Gadot, Ezra Miller, Ray Fisher, Jason Momoa, Amy Adams

242 min., o.a. te zien bij Pathé Thuis.

Meer over