'De AVRO verandert en dat geeft spanningen'

De AVRO-top kwam na het opstappen van Kees van Twist, hoofd cultuur en amusement, vorige week onder vuur te liggen....

HALVERWEGE een betoog over de problemen bij de AVRO zakt de stoel van programmadirecteur Boudewijn Klap in elkaar. Frans Maréchal, de andere helft van de directie: 'Ze hebben de poten onder je stoel vandaan gezaagd!'

De aanblik van twee schaterende heren is moeilijk te verenigen met het beeld van de hiërarchische leiding zoals dat deze week door een aantal programmamakers is geschetst.

Het managementteam van de AVRO zou bijna dictatoriaal te werk gaan en een manier van leidinggeven hanteren die opvalt door een 'ontstellend gebrek aan communicatie'.

Dinsdag kwam het AVRO-personeel op initiatief van de ondernemingsraad bijeen om een vertrouwenscrisis uit te spreken. Een dag later ging de ondernemingsraad per brief nog een stapje verder: hij dreigde het vertrouwen in de hele AVRO-top op te zeggen als niet onmiddellijk openheid van zaken werd gegeven over een aantal zaken, waaronder het conflict met Kees van Twist, het hoofd cultuur en amusement dat vorige week zijn vertrek bekendmaakte. Dat vertrek bleek de katalysator van een al langer sluimerende onvrede onder het AVRO-personeel. De directie schrijft binnen een week een plenaire vergadering uit.

De problemen bij de AVRO zijn in dezelfde periode ontstaan als waarin Frans Maréchal aantrad als algemeen directeur. Met zijn persoon heeft de onvrede desondanks weinig te maken, meent Maréchal.

'Het ligt gecompliceerder. We zijn bij de AVRO met een totale cultuuromslag bezig, ingegeven door de behoefte aan een nieuwe identiteit door de komst van de commerciële zenders. Van een algemene omroep gaan we naar een omroep met inhoud. Die verandering is heel groot, dat geeft spanningen. Wellicht zien medewerkers mij als de personificatie van die verandering.'

Boudewijn Klap: 'Mensen krijgen bij zo'n omslag al snel het gevoel dat ze ergens de dupe van worden. Vroeger maakten programmamakers wat ze zelf leuk vonden, je vulde je eigen Avondje AVRO in; nu zijn ze gebonden aan een aantal uitgangspunten. Dat botst, dat is moeilijk. Zeker voor een omroep die, in tegenstelling tot de andere, haar wortels niet in een maatschappelijke zuil heeft, maar waar juist vrijheid en ongebondenheid kernbegrippen zijn. Ergens voor staan, dat was nooit des AVRO's.'

Vrijheid en ongebondenheid zijn evenwel waarden die nog steeds gelden, benadrukken Klap en Maréchal. Dat elke AVRO-medewerker zich dient te committeren aan het 'mission statement' dat in alle kamers aan de muur prijkt, vergezeld van een foto van 'ijkpersoon' Irene als de vleesgeworden AVRO-doelgroep, is daarmee volgens hen niet in tegenspraak. 'Maar we moeten ons wel onderscheiden', zegt Maréchal. Waarna een uiteenzetting volgt over 'inhoudgevende vormfuncties', een 'weerwoord tegen de mediavervlakking' en 'vormgeven aan verdraagzaamheid'. 'Het is een stukje mobiliseren van mensen die ergens voor stáán met elkaar.'

De angst is dat met het vertrek van Van Twist en het aanstaande vertrek van Boudewijn Klap - hij verlaat de AVRO per 1 oktober om gezondheidsredenen - in de rest van het managementteam te weinig vanuit de inhoud wordt gedacht.

De directie begrijpt het verdriet om het vertrek van Van Twist, maar verwijt hem ook deel uit te maken van de oorzaak van de crisis. Maréchal: 'Het managementteam bestaat uit zes personen waarvan vijf het met elkaar eens waren en eentje niet meedeed. Als die ene dan wel door veel mensen als aanspreekpunt wordt gebruikt, krijg je uiteraard onrust. Onze fout is wellicht dat we het gebrek aan eenheid binnen het managementteam te lang binnenskamers hebben gehouden. Wat de behoefte aan een sterke creatieve figuur betreft: natuurlijk komt die er. We gaan hard zoeken naar goede opvolgers voor Van Twist en Klap.'

Van de geruchten over vèrgaande bezuinigingen - die in de miljoenen zouden lopen - klopt volgens Klap en Maréchal niets. 'Er is dit jaar voor het eerst geen sluitende begroting omdat we juist extra geld hebben uitgetrokken voor het ontwikkelen van formats en het maken van pilots. Daaruit moeten we vervolgens een keuze maken. Blijkbaar is dat verkeerd overgekomen. Maar dat geldt kennelijk voor meer zaken. Aan de communicatie kan bij de AVRO inderdaad wel wat worden verbeterd.'

Meer over