De allermooiste

'Ik vind Rembrandt relevant als een onderdeel van de populaire cultuur. Hij hoeft niet per se worden bekeken in het kader van de Gouden Eeuw....

WvZ

'En hij was een schilder met een grote compassie. Dat zie ik aan demanier waarop hij vrouwen schilderde in een tijd waarin ze - zoals we nuzouden zeggen - gewelddadig werden ontsluierd. Rembrandt beeldde ze nietstereotype af. Neem het schilderij van Batsheba. Ze zit daar naakt, maarvoldoet niet aan wat je verwacht van het genre ''naakt'': Batsheba kijktje niet aan.

'In dit schilderij haalt Rembrandt bewust twee genres door elkaar: hethistoriestuk, en het naakt. En geen van beide is uitgewerkt volgens deregels van het genre. Dit schilderij verwijst naar 2 Samuel 11. MaarRembrandt houdt zich niet aan de pre-tekst. Volgens de bijbel heeft koningDavid Bathseba zien baden, wordt geil en maakt haar zwanger. Om dat te verdoezelen, probeert hij haar man Uria, een soldaat, naar huis te sturen - zodat deze later kan denken dat het zijn eigen kind is. Wanneer echterUria uit solidariteit bij de soldaten wil blijven, stuurt David een briefaan zijn generaal, waarin hij beveelt dat Uria naar de frontlinie moet,opdat hij zal sterven. Waar het om gaat: Batsheba heeft die brief nooitgezien, en toch is ze er door Rembrandt mee afgebeeld.

'Het verhaal van David en Bathseba was voor schilders natuurlijk altijdeen goede smoes om een naakte vrouw te schilderen. Maar David staat nietop dit schilderij, dus waarom is zij dan naakt?

'Rembrandt heeft de frictie tussen de twee genres ook in de afbeelding zelf weerspiegeld: Bathseba's benen kloppen niet. Ze slaat haar rechterbeenover het linker, maar de rechtervoet is naar rechts gericht. Daardoor keertze haar lichaam niet naar de toeschouwer. Dat wringt. Een opzettelijkeinconsequentie in het beeld die de genres kritisch op elkaar betrekt.'

WvZ

Meer over