Dartelende lammetjes naast het podium

Kunstenaarsinitiatief de Maan bouwde een boerderij om tot theater. Voor de voorstelling mag het publiek over het erf wandelen. In de stal klinkt een cello en in de keuken staat taart....

Van onze verslaggeefster Lynn Berger

Ingeklemd tussen de A2 en het Amsterdam-Rijnkanaal, onder de rook van de Douwe Egberts-fabriek, ligt de voormalige paardenfokkerij Rood Noot. Terwijl het landschap er omheen de afgelopen vijftig jaar in rap tempo werd volgebouwd bleven de boerderij, stallen en beerput uit 1880 vrijwel onveranderd. Ruim een jaar geleden overleed de eigenaar en streek kunstenaarsinitiatief de Maan er neer. Woensdag gaat hun voorstelling Whoiswhowaswhoistocome er in première.

‘We zitten midden in een geboortegolf.’ Kirsten Roosendaal (30) en Wout de Boer (31), initiatiefnemers van de Maan, lopen langs de stallen van Rood Noot; er staan een lammetje van een paar dagen oud. In een kinderwagen ligt de baby van Roosendaal. Ook de voorstelling Whoiswhowaswhoistocome staat op het punt geboren te worden – het erf zindert van de voorbereidingen. De Vlaamse actrice Charlotte Caeckaert leert haar tekst, vormgeefster Ruth van Andel timmert aan haar installatie, vanuit de tot theater omgebouwde paardenstal klinkt een contrabas.

De Maan bestaat in los-vaste bezetting sinds 1999, en werd opgericht door Roosendaal en De Boer, die elkaar ontmoetten tijdens hun studie Theaterwetenschappen. Tot nu toe brachten ze elk jaar enkele voorstellingen en organiseerden ze twee keer Standing out in the Universe, een festival voor jonge kunstenaars.

Met vijf acteurs, twee muzikanten en twee vormgevers brengt de Maan nu een bewerking van William Faulkners As I Lay Dying, waarin vijf kinderen hun overleden moeder naar het familiegraf brengen. De Boer: ‘Onze voorstellingen gingen altijd over één individu. Nu vertellen we een familieverhaal. Familie is een mooie metafoor voor de samenleving.’

‘Samenleving – nu is het woord toch gevallen,’ zegt Roosendaal. Het is waar, hun stuk gaat over de hedendaagse maatschappij: over angst te verliezen en het tekortschieten van menselijk contact. ‘Maar het is niet zo dat we tegen elkaar zeggen: heb je dit in de krant gelezen, zullen we daar eens lekker aan refereren? Alleen, een persoonlijke keuze is eigenlijk ook altijd politiek.’

Whoiswhowas... gaat over ‘verweesdheid.’ Roosendaal: ‘Met verweesdheid bedoelen we, dat je je geschiedenis niet kent. Dan kan je ook jezelf niet kennen, ben je geen deel van een geheel.’

Daar sluit ook het, aan de Poolse dichteres Wislawa Szymborska ontleende, motto van de Maan bij aan: ‘Ons erfgoed is de hoop – de gave te vergeten.’ De Boer: ‘Je moet je geschiedenis kennen, maar je er ook aan ontworstelen. Dat zit heel sterk in Whoiswhowas: loskomen van een traditie.’

Voor de voorstelling kan het publiek rondwandelen over Rood Noot. In de kamers van de boerderij staan beeld- en geluidsinstallaties, in de zondagse kamer wordt koffie geserveerd en in de keuken taart, want de moeder uit het stuk ‘bakte de beste taarten ter wereld’.

De meeste spelers kunstenaars van de Maan wonen tijdens het project op de boerderij. Werk en leven vloeien er in elkaar over. ‘We zijn bijna familie geworden,’ zegt Roosendaal. De Boer kan dat beamen. ‘We gaan steeds minder zeggen, en steeds meer bedoelen.’

Meer over