Daniel Craig: ‘Het is een lange race, zo’n Bond-film’

Na zestien jaar als James Bond neemt Daniel Craig afscheid van 007 met No Time to Die. De Volkskrant memoreert de opkomst en aftocht van de acteur. En mocht hem en regisseur Cary Fukunaga ook nog wat vragen stellen.

Daniel Craig en Ana de Armas in No Time to Die. Beeld
Daniel Craig en Ana de Armas in No Time to Die.

Zestien jaar geleden spoedde Daniel Craig zich over de Thames in een door Britse militairen bemand gevechtsbootje. Moest een leuk plaatje worden, hadden de producenten van de 007-films bedacht, als de nieuwe James Bond zo zou arriveren bij zijn eerste persconferentie.

Strak in het pak en met zonnebril op, fier rechtop door het Londense water klievend: zó stel je een geheim agent voor aan de wereld. Alleen hadden die echte militairen Craig een lullig zwemvestje omgehangen, vanwege de veiligheidsvoorschriften. Een andere acteur was zo’n detail wellicht vergeven, maar Craig kreeg ervan langs in de Britse pers. Zou 007 nóóit aandoen, zo’n vest.

De wankele aanloop van de dan 37-jarige Craig wordt gememoreerd in Being James Bond, de nieuwe documentaire die te zien is bij Apple TV Plus. Die laat zien van hoe ver de Engelse acteur is gekomen voor hij Bond diens huidige emotioneel gebutste en meer fysieke gestalte zou geven, in vijf opeenvolgende speelfilms. Woedende fans begonnen websites als DanielCraigNotBond.com en BondNotBlond.com en dreigden met een boycot, omdat ze zich niet konden vinden in de keuze voor de opvolger van Pierce Brosnan. Britse tabloids gingen los in vileine krantenartikelen, waarin de vermeende tekortkomingen van de beoogde 007 werden opgesomd: lijf te kort, haar te blond, gezicht te gedeukt. ‘The name’s Bland - James Bland’, aldus The Daily Mirror.

Daniel Craig in Casino Royale (2006). Beeld
Daniel Craig in Casino Royale (2006).

Eerlijk is eerlijk: Craig zelf had er aanvankelijk óók maar weinig fiducie in. Die hield de uitnodiging van de Bond-makers een poosje af, om uiteindelijk slordig gekleed op te draven voor zijn screentest. Zo zien we de manchetknooploze mouwen onder zijn jasje uit floepen, in de in Being James Bond onthulde screentest, alsof het een repetitie betrof voor het buurttoneel.

Tekenend voor het gewicht van het ‘Bond-debat’: hoe de publieke opinie in Groot-Brittannië vervolgens in één klap omsloeg, toen in diezelfde tabloids de allereerste foto’s van de set opdoken. Craig/Bond in strakke zwembroek en met dat torso, fraai afstekend tegen de azuurblauwe oceaan rond de Bahama’s. Wat een zevendaags fitnessregime al niet kan doen voor je pr.

Die eerste uit de nieuwe Bond-reeks betrof een ‘reboot’: een herbegin voor de agent, die in de openingsscène van Casino Royale namens MI6 zijn allereerste professionele moorden pleegt. En anders dan voorheen gebruikelijk, toen Bond vooral losstaande avonturen beleefde, waren deze en de daarop volgende films inhoudelijk verbonden.

Daniel Craig in Quantum of Solace (2008). Beeld
Daniel Craig in Quantum of Solace (2008).

Mede door de scenarioschrijversstaking behelsde het vervolg Quantum of Solace (2008) weinig meer dan een langgerekte achtervolging, maar Sam Mendes’ meesterstuk Skyfall (2012) overtrof alles. Met Bond, dan een sleets, door MI6 gewantrouwd alcoholisch fossiel, dat zich in zijn vervallen ouderlijk huis in Schotland verschanst tegen het kwaad, en Javier Bardem, een albino met gehavend gebit.

Het was Craig zelf die Mendes had benaderd, ook uit frustratie over het toch wat tegengevallen tweede avontuur. De twee kenden elkaar nog van Road to Perdition (2002). Mendes, de eerste A-regisseur die zich aan Bond waagde, zwaaide in gesprek met de Volkskrant in 2008 Casino Royale-regisseur Martin Campbell alle lof toe: ‘Hij heeft de pastiche uit Bond verwijderd, en dat was nodig ook.’

Daarna regisseerde Mendes ook nog Spectre (2015), waarin 007 aan het slot zijn pistool wegwerpt en met pensioen gaat. Een scène die extra lading kreeg toen Craig tijdens een interview opmerkte dat hij ‘liever meteen zijn polsen doorsneed’ dan aan nóg een film te denken. Zo gek was die opmerking niet, zo kort na de slopende opnamen. Al aardig op leeftijd voor een geheim agent, of een acteur die graag zijn eigen stunts verricht, was de inmiddels 52-jarige Craig zelden zonder blessures.

Daniel Craig in Skyfall (2012). Beeld
Daniel Craig in Skyfall (2012).


Toen de acteur alsnog bijtekende voor die nu écht allerlaatste opdracht, bleek dat pas de eerste geslechte hobbel voor No Time to Die, de moeizaam tot stand gekomen 25ste Bond. Een ‘creatief meningsverschil’ deed regisseur Danny Boyle uit de film stappen; volgens de Bond-producenten wilde de cineast de geheim agent weer de frivole kant op sturen. Kort voor de opnamen werd Cary Fukunaga (44) aangesteld, de Amerikaanse regisseur die naam maakte met True Detective en het kindsoldatendrama Beasts of No Nation.

En toen alles gereed was, de posters al hingen, de wereldwijde campagnes met alle Bond-sponsoren en dure merken in gang waren gezet en Craig het afgematte lijf nog eenmaal aftrainde voor de fotografie (dat torso in opengeknoopte jeans) bij zijn afscheidsinterview in het tijdschrift GQ, dook ineens dat nare virus op. En diende de wereld eerst gered door een vaccin, voor 007 bijstand mocht bieden met zijn Walther PPK.

Ondertussen werd de hele 007-handel opgekocht door Amazon, dat MGM Studios overnam voor bijna 8 miljard euro. Even was er de vrees dat No Time to Die – zoals sommige andere kolossale titels in coronatijd – dan maar op Amazon Prime zou worden uitgebracht, maar dit bleek niet het geval.

Daniel Craig in Spectre (2015). Beeld
Daniel Craig in Spectre (2015).

Anderhalf jaar later dan gepland gaat de film nu alsnog wereldwijd in bioscooppremière. En werd de Volkskrant uitgenodigd even kort te videobellen met Craig en regisseur Fukunaga.

We treffen het tweetal in een Londense studio, waar een digitaal wandje op de achtergrond uitzicht biedt op Bonds tropische tuin in Jamaica. Craig bracht zestien jaar door met Bond. Fukunaga zo’n drie. Wat weten ze nu van de geheim agent, wat ze eerder niet wisten?

Fukunaga: ‘De vaste crew en de Bond-familie beschikken over zo veel encyclopedische kennis dat je van alles leert over wat je allemaal met Bond kúnt doen. Het lezen van de korte verhalen en romans van Ian Fleming hielp me ook. Ik was altijd al fan van de films, maar de boeken kende ik nog niet.’

Craig: ‘Over die boeken: ik genoot altijd van het conflict dat Fleming zélf had met zijn schepping. Hij vond Bond lang niet altijd zo leuk, behandelde het personage daarom soms ook gewoon slecht. Bond is niet sympathiek, maar diep vanbinnen wel een man van eer. Daar kon ik wel wat mee als acteur.’

Daniel Craig in No Time to Die (2021). Beeld
Daniel Craig in No Time to Die (2021).

Craig werkte met vier verschillende Bond-regisseurs. In welk opzicht was Fukunaga anders?

Craig steekt beide armen in de lucht. ‘Hij was de beste!’

‘Dit is het antwoord dat je krijgt als ik naast hem zit’, zegt Fukunaga.

‘Nee, zonder dollen. Wat Cary hier deed is met zijn talent en kennis weer een heel ándere film maken. Het is nog steeds een Bond-film, op en top een Bond-film. Maar het is wel Cary’s Bond-film.’

Vond de acteur deze vijfde film de moeilijkste? ‘Ja en nee’, antwoordt Craig. ‘Ik had een grote draai gemaakt in mijn hoofd, toen ik deze film instapte. Bij sommige van de eerdere films was ik om allerlei redenen erg gespannen. Dat wilde ik bij deze niet laten gebeuren. Dus als iets misliep: geen zorgen maken, maar door met iets anders, wat dan ook. Het is een lange race, zo’n Bond-film. Je moet de laatste dag eindigen met precies dezelfde energie als de eerste. Dat is mijn baan: doorstoten.’

‘Weet je wat het is met Daniel?’, zegt Fukunaga. ‘Zijn arbeidsethos. Zelfs op de dagen dat hij moest herstellen van zijn enkelblessure was hij aan het werk op de set.’

Er is een theorie dat de laatste Bond-films profiteerden van het feit dat Craig zo vaak geblesseerd was en écht pijn leed. Dat voel je als kijker: deze 007 kan gewond raken, of moe.

Craig lacht en steekt zijn been op. ‘O ja, ook in delen van deze film draag ik een brace om mijn been. Ik brak mijn enkel tijdens de opnamen. Het was zo iets idioots, het wás niet eens een stunt: ik gleed gewoon uit over een plank. Toch wel de ultieme ironie. Maar goed, zo snel ik weer een schoen aankon en rechtop kon staan, stond ik weer op de set.’

Craig zelf gaat als Bond met pensioen, maar kan Bond dat zelf ook doen? ‘Hmm. Dat is iets lastigs voor hem. We verkennen die vraag wel, in deze film.’

Spoilers

Niet eerder was een Bond-film zo omgeven met spoilerwaarschuwingen als No Time to Die. Voor het eerst werd het de pers ook niet toegestaan de film voorafgaand aan de wereldpremière al onder embargo te zien. ‘Meestal gebeurt zoiets als de film enorm tegenvalt. Maar wij hebben juist enorm veel vertrouwen in onze film’, aldus hoofdrolspeler Daniel Craig afgelopen weekend, toen hij te gast was in de talkshow van Graham Norton.

Meer over