DagboekHendrik Hamelberg (1826-1896)

Dagboekfragment: waarom matrozen als vee worden behandeld

 Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Atlantische Oceaan, 25 november 1855

Het mag aan den eenen kant verwondering baren, dat, terwijl allen, die op onze koopvaardij­schepen eenige magt in handen hebben, bijna zonder uitzondering de lagere rangen doorlopen hebben en dus uit eigene ondervinding weten, hoe bitter en grievend eene ruwe en vernederende behandeling is, die niet jegens hunne ondergeschikten vermijden, doch aan den anderen kant is het niet vreemd, dat zij op hunne beurt het leed, dat zij gedragen hebben, op anderen willen wreken en hunne onderhebbenden de ruwheid doen misgelden, die zij zelven ook nu nog van hunne hoogeren ondergaan.

Er wordt wel geklaagd over de Nederlandsche matrozen. In hoe verre die klagt gegrond is, weet ik niet, maar wel weet ik, dat, als zulks het geval is, men die gegrondheid voor een groot gedeelte weg zou nemen, indien men hen als menschen behandelde, hun gevoel van eigenwaarde inboezemde, hen niet met het vee gelijk stelde en zich niet met de verregaande ruwheid en woestheid in spreken en handelen, jegens hen gedroeg.

Het middagmaal bestond hedenmiddag uit soep à la julienne, gebraden gans, karbonaden (varkens), doperwten, schorseneren, gestoofde peren, aardappelen en tulband, het nageregt uit appelen, amandelen, chocolaadjes, ­suikerboonen en morellen op brandewijn.

Hendrik Hamelberg (1826-1896), ­Nederlands jurist en diplomaat, ­vestigde zich in Oranje-Vrijstaat. Ingekort fragment uit Die dagboek van H.A.L. Hamelberg. Van Riebeeck-Vereniging, 1952.

Meer over