DAGBOEKElizabeth ‘Betsey’ Wynne (1778-1857)

Dagboekfragment: Vrienden van de valbijl vallen zelf onder de valbijl

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Egte afbeelding van de guillotine te Parys (1791-1792). Kunstenaar onbekend.Beeld Getty

Zwitserland, 4 augustus 1794

Het monster Robespierre is gearresteerd, samen met Saint-Just en zijn bende, en men zegt dat zij inmiddels zijn geëindigd onder de guillotine. Onze opluchting valt nauwelijks te beschrijven. Niemand heeft de dood meer verdiend dan deze notoire lieden.

Ik hoop van ganser harte dat de dingen nu een gunstiger loop zullen nemen. Op zijn minst, denk ik, zal het enorme aantal personen kleiner worden dat in Parijs sterft onder de guillotine; dagelijks vijftig of meer, van alle leeftijden. We zullen hier snel meer over horen.

De prelaat van Sint Urbanus heeft ons bezocht, samen met de schout van Rheineck en diens zoon. Het is een aardige man, die ergens is wezen kuren en nu op de terugweg is naar zijn abdij. Vandaag kregen we een brief van ­meneer Moreau. Hij is met ­madame de la Cote in Rotterdam, maar zal binnenkort naar Engeland vertrekken.

5 augustus

Uit Basel vernamen wij dat de arrestanten nog dezelfde dag naar de guillotine zijn gevoerd, met het excuus dat Robespierre was verwikkeld in een moordcomplot ­tegen de Conventie. Hij en zijn handlangers werden beschermd door de Commune. Die stelde ­kanonnen op tegen de Conventie, maar de Conventie won en Robespierre, Saint-Just, Henriot, Cou­thon en alle anderen gingen meteen naar het schavot. Robespierre sprong uit het raam en werd door het volk aan stukken gescheurd. Volgens hetzelfde bericht zijn alle documenten van de Jakobijnen verzegeld.

Elizabeth ‘Betsey’ Wynne (1778-1857). Uit The Wynne Diaries. Oxford University Press, 1952.

Meer over