DagboekRobert Craft (1923-2015)

Dagboekfragment: vandaar al die sterfscènes en ziekbedden bij Edvard Munch

 Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Abend auf der Karl Johans Gate (1892) van Munch.  Beeld Getty Images
Abend auf der Karl Johans Gate (1892) van Munch.Beeld Getty Images

Oslo, 3 december 1975

Vanuit mijn hotelkamer bezien, lijken de wandelaars in de Karl Johans Gate op die in de schilderijen van Munch – allemaal in hetzelfde tempo en zonder links of rechts te kijken. Of ze ook net zo somber kijken, valt in de ochtendschemering niet vast te stellen.

Het valt aan te raden voor het Munch Museum de National Gallery te bezoeken. Het oudere instituut bezit meer meesterwerken van Munch en toont ze naast die van zijn tijdgenoten, onder wie de door hem bewonderde Hans Heyerdahl en Christian Krohg.

Je kunt er zien dat Munch in aanvang geen geïsoleerd fenomeen was. Zijn preoccupatie met ziekte en dood wordt minder morbide naast al die andere schilderijen met ziek- en sterfbedden, een gevolg van de destijds welig tierende tuberculose in Kristiania (oude naam van Oslo, red.).

Het Munch Museum is beter verlicht, heeft goede zitjes en toont de collectie in heldere zalen – alles nogal in contrast met de heftige emoties in de geëxposeerde werken. Zijn grafische werk vormt de grootste attractie. De lithografieën en etsen hangen er naast de corresponderende schilderijen – als bijlage, clou en variatie.

Na de onvermijdelijke aquavit, gerookte zalm en zoete bruine ­geitenkaas waagde ik me buiten in Munchs winterlandschap, in geleende, met bont gevoerde knielaarzen, die ontworpen leken als voetboeien voor Siberische strafgevangenen.

Robert Craft (1923-2015), Amerikaanse dirigent en schrijver. Ingekort fragment uit Places. Thames & Hudson, 2000.

Meer over