DagboekHermann Fürst von Pückler-Muskau (1785-1871)

Dagboekfragment: staan de huizen in Holland met opzet scheef?

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Rotterdam, de Oude Haven, ca. 1800. Beeld Getty Images

Gouda, 25 september 1826

Wie Gouda heeft gezien, kan zich de reis naar de scheve toren van Pisa besparen, want hier lijkt de halve stad volgens hetzelfde principe te zijn gebouwd.

Hoewel we mogen aannemen dat de Hollanders, die wij in menig opzicht en met reden de ­Chinezen van Europa kunnen noemen, hun huizen met opzet zo’n merkwaardige bouw hebben gegeven, valt het haast schrikaanjagende scheef staan van de gebouwen toch waarschijnlijk grotendeels te verklaren uit de moerassige ondergrond.

Vrijwel alle huizen hebben naar de straat overhellende gevels. In nauwe stegen raken ze elkaar bijna aan en vormen ze een driehoek waar je niet zonder angst ­onderdoor gaat.

Aangezien het zondag was, trof ik de stad in grote drukte, zij het ook dat het een stille en beschaafde drukte was. De mensen stonden doelloos bij elkaar en gaapten je aan, doch lichtten ze hoffelijk hun hoed als mijn rijtuig passeerde.

Alvorens je Rotterdam bereikt, rijd je langs een lange rij landhuizen met grote bloementuinen, die door smalle kanalen van de rijweg zijn gescheiden. 

Ze beschikken allemaal over een flinke ophaalbrug, die merkwaardig contrasteert met de onbeduidende waterloop, die je met een flinke sprong van de ene oever op de andere zou brengen.

Hermann Fürst von Pückler-Muskau (1785-1871), Pruisische landschaps­architect en wereldreiziger. Ingekort fragment uit Briefe eines Verstorbenen - Ein fragmentarisches Tagebuch. Insel Verlag, 1991.

Meer over