DagboekKampdag­boeken

Dagboekfragment: Snakken naar droge rijst met oelek

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

null Beeld Corbis via Getty Images
Beeld Corbis via Getty Images

Java, 16 augustus 1945

Vanmorgen inspecteerde een Nippon-dokter het kamp. ’s Middags werd ons eigen kampbestuur op het kantoor geroepen. De commandant ontving de dames in zijn kantoor, bleek en beheerst. Hij zei dat de dokter de gezondheidstoestand in het kamp precair had gevonden en wilde overleggen over een betere voeding.

Zo ontstond het gerucht dat we in plaats van 100 gram rijst 400  gram rijst per dag zouden gaan krijgen. Con zei: ‘Ik ben zo moe en zo gedemoraliseerd dat ik me niet meer schrap kan zetten ­tegen geruchten.’ Later praatte ik met Ruud, mijn overbuurvrouw. Vroeger waren alle geruchten ­alleen maar geruchten, ook al kwamen ze weleens uit. Dat was veel eenvoudiger. Nu moet je je bij ieder gerucht eindeloos overwegen of het misschien niet waar kan zijn.’

Japanners en heiho’s (Javaanse soldaten in Japanse dienst, red.) zijn in volle oorlogsuitrusting, met gasmaskers en camouflagenetten. De hancho (blokhoofd, red.) van 14A kwam langs en zei dat we meer rijst zouden krijgen; vandaag al.

’s Avonds. Anderhalf uur duurde de rijstuitdeling. Steeds werden nieuwe porties aangevoerd. We aten het droog met sambal. In alle pannen stond rijst te koken. Volop rijst. Droge rijst met oelek. Voor het avondeten rijstepap met kunjit en zout. Er gaan ­geruchten over een wapenstilstand, onverwachts. De Japanners waren aan het pakken, de kasten leeg, de koffers open.

Elizabeth ‘Beb’ Vuijk (1905-1991). ­Ingekort fragment uit Kampdag­boeken. Veen, 1989.

Meer over