DagboekMoritz Busch (1821-1899)

Dagboekfragment: Parijzenaars bespotten de Elzassers

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Otto von Bismarck  rond 1870.  Beeld Getty
Otto von Bismarck rond 1870.Beeld Getty

Meaux, 15 september 1870

Iemand brengt het gesprek op de stad Parijs en de verhouding tussen Fransen en Elzassers, en de chef (Bismarck, red.) gaat nader op het thema in. De Elzassers, zegt hij, hebben de Fransen veel hardwerkende lieden opgeleverd, voortreffelijk voor het leger, maar ze werden niet gewaardeerd. Ze werden door de Parijzenaars bespot, zoals de Ieren door de Londenaren.

‘Zo gaat het net zo met de andere Franse provincialen’, vervolgde hij. ‘Het komt nu aan op hun emancipatie, de bevrijding van Frankrijk van de heerschappij van Parijs.’

Bij de maaltijd ontbrak de chef. Later hoorden wij dat hij naar zijn zoon Bill was gereden (Otto von Bismarcks zoon, graaf Wilhelm, red.), die zich met zijn regiment voor Meaux bevond. Hij had hem gezond en wel aangetroffen.

Daarna vertelde hij over het moedige gedrag van de jonge graaf, die op vijftig passen van de Franse carré met zijn paard over een dode knol was gestruikeld. ‘Hij viel voor dood neer’, vertelde de chef, ‘stond na enige ogenblikken weer op en leidde zijn paard in de kogelregen terug.

‘Daarop trof hij een verwonde dragonder, zette die op zijn paard, en bereikte zo zijn manschappen, terwijl hij achter zijn paard dekking zocht voor het vijandelijke vuur. Toen hij weer veilig was, viel het paard dood neer.’

Moritz Busch (1821-1899), perschef van kanselier Bismarck in de Frans-Pruisische oorlog. Ingekort fragment uit Bismarcks grosse Tage. Druffel, 1970.

Meer over